Marcin turowski i michał sachetti pzm

Click here to load reader

  • date post

    22-Jun-2015
  • Category

    Documents

  • view

    584
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Marcin turowski i michał sachetti pzm

  • 1. Praca resocjalizacyjna z mordercamiM. TurowskiM. SachettiZABJSTWOTyp podstawowy zabjstwa okrela art. 148 1 kodeksu karnego: Kto zabija czowieka,podlega karze pozbawienia wolnoci na czas nie krtszy od lat 8, karze 25 lat pozbawieniawolnoci albo karze doywotniego pozbawienia wolnoci.1Zabjstwo uwaane jest za jedno z najbardziej osobliwych zachowa czowieka, tworzcychbarwn mozaik szeregu zjawisk i uczu. Zachowanie zabjcy moe by konsekwencj, moewyraa m.in. brak respektu dla ludzkiego ycia, zanik wspczucia, ale take gbok mio, razmoe by efektem impulsu, by w innym przypadku prezentowa postpowanie metodyczne iprzemylane w kadym szczegle. Zabjstwo niezmiennie skupia uwagnaukowcw, ale i artystw, nieustannie te stanowi niezwykle interesujcy przedmiot analizkryminologicznych2.Art. 148 k.k. chroni ycie czowieka (w aspekcie biologicznym) od momentu jegonarodzin a do mierci. W doktrynie prezentowane s rne pogldy dotyczce okreleniamomentu narodzin. W zalenoci od przyjtego kryterium proponuje si rny moment, odktrego mamy do czynienia z czowiekiem w rozumieniu prawa karnego.W typologii zabjstw mona spotka wiele klasyfikacji zabjstw. Jedn z typologii, ktrazostaa oparta na wielu badaniach teoretycznych studiach przedstawili R. Holmes i S. Holmes.Autorzy dokonali klasyfikacji typw zabjstw: typ depresyjny jest to najczciej zabjca, ktry nie ma wczeniejszych dowiadczekryminalnych i bardzo czsto pozostaje pod opiek instytucji medycznych lubpsychiatrycznych. Cechuje go brak wiary w siebie i poczucia sensu ycia. Ma duskonno do samobjstw, a sam akt zabjstwa jest bardzo czsto irracjonalny; sadystyczny zabjca dzieci zabjstwo dziecka daje sprawcy satysfakcj seksualna. Niedochodzi jednak do aktu seksualnego; zabjca seksualny ofiarami tego typu zabjcw padaj tylko doroli. Morderstwo w tymprzypadku poczone jest z przemoc seksualn i satysfakcj seksualn sprawcy. Takim1www.polskieustawy.com2Z. Lasocik, Zabjca zawodowy i na zlecenie, Krakw 2003, s. 88

2. typem zabjcw s przede wszystkim zabjcy seryjni; zabjca psychotyczny to zabjca majcy problem z kontaktem z rzeczywistoci, ktryjest nastpstwem choroby psychicznej. Czsto dowiadcza omamw suchowych iwzrokowych oraz halucynacji, przez co nie jest w stanie uzasadni swojego zachowania; typ psychopatyczny jest to osoba pozbawiona uczciwoci wyszej, niemajca poczuciawiny ani wstydu. Osoba psychopatyczna nie potrafi dowiadczy empatii, alu, smutku. Jestto zabjca, ktry koncentruje si na swoich uczuciach; typ organiczny obejmuje zabjcw, ktrych akt zabjstwa jest konsekwencj wadliwegofunkcjonowania systemu wydzielania dokrewnego, uszkodze mzgu lub zaburze wkonstrukcji ciaa; typ lkowy zabjca, ktry niejako tuszuje zabjstwem swoje inne zachowaniaodbiegajce od normy jak rwnie nieakceptowane spoecznie; typ zabjcy zawodowego w tej kategorii mieszcz si osoby, ktre zabijaj dlaotrzymania okrelonej korzyci ekonomicznej, politycznej lub ideologicznej3.W psychologii wypracowano wiele koncepcji pozwalajcych na uporzdkowanie caegokatalogu odpowiedzi na pytanie - dlaczego ludzie zabijaj? Wedug najpowszechniejszych z nich: rdem zachowa agresywnych s traumatyczne przeycia z dziecistwa, konfliktywewntrzne, stany frustracji (tzw. teoria psychoanalityczna), stosowanie przemocy jest spowodowane silnym poczuciem nieadekwatnoci i sabocizabjcy, zabijanie natomiast kompensuje te saboci i pozwala udowodni sprawcy i otoczeniu, jakizabjca jest silny (tzw. teoria nieadekwatnoci), zabjca ma kompleks nadczowieka, a zabijanie utwierdza go w przekonaniu o wasnejwyjtkowoci, poprawia jego wasny wizerunek (teoria nadczowieka), zabjca ma ograniczon tolerancj na trudne sytuacje i na frustracj potrzeb,niepowodzenia odreagowuje agresj (teoria obnionej tolerancji na frustracj), zabjca jest ekstrawertykiem, ktrego sumienie dziaa nieprawidowo (teoriaosobowociowa), zachowanie agresywne zabjcy spowodowane jest psychozami, w szczeglnoci paranojami3M. Kowalczyk, Zabjcy i mordercy, Krakw 2010, s. 152 3. (teoria czynnika chorobowego)4.METODY DZIAANIA SPRAWCW ZABJSTWSposoby dokonywania zabjstw charakteryzuj si du rnorodnoci, w zalenociod inteligencji sprawcy, od jego moliwoci dotarcia do okrelonych narzdzi czy te rodkw, odsytuacji, miejsca i czasu, jak rwnie od motywu nim powodujcego.Wrd narzdzi, ktrych sprawcy uywaj do popeniania zabjstw mona spotkaprawie wszystko, czym czowiek nauczy si posugiwa w swojej dziaalnoci poczwszyod narzdzi bardzo prostych do bardzo skomplikowanych.Najczciej jednak spotyka si zabjstwa dokonywane przy uyciu narzdzi najatwiejdostpnych, takich jak: n, siekiera, tasak, motek, bro myliwska czy inna bro palna.Do popeniania zabjstw uywane s take rodki toksyczne (np. cyjanek potasu, arszenik)oraz ich pochodne. Do rzadszych przypadkw nale zabjstwa popenione poprzezpodpalenie, utopienie czy zrzucenie ze znacznej wysokoci.MOTYWACJE SPRAWCW ZABJSTWPrzygotowujc si do popenienia zabjstwa lub dokonujc go, sprawca robi to z powoduokrelonych przyczyn. Przyczyny takie w kryminalistyce nazywane s motywami. Zamotyw mona zatem uzna czynnik popychajcy sprawc do dziaania.Obecnie organy cigania stosuj nastpujc klasyfikacj wedug motyww zachowaniasprawcy zabjstwa: zabjstwo o motywie rabunkowym, zabjstwo o motywie erotycznym,4Z. Lasocik, Zabjca zawodowy i na zlecenie, Krakw 2003, s. 93-94 4. zabjstwo o motywie seksualnym, zabjstwo o motywie nieporozumienia rodzinnego, zabjstwo o motywie porachunkw osobistych, zabjstwo na zlecenie, zabjstwo o motywie innym, zabjstwo o motywie chuligaskim, zabjstwo o motywie nieustalonym.Zabjstwo o motywie rabunkowym - polega na pozbawieniu ycia osoby bdcejw posiadaniu lub dysponujcej mieniem, chronicej to mienie. Celem dziaania sprawcy jestzabr mienia bd utrzymanie si w jego posiadaniu. Najczciej zabjstwa te s wynikiemplanowanego, dokadnego przygotowania i dziaania ze strony sprawcy. Sprawca typuje ofiar,dobiera innych uczestnikw, metod, narzdzia, wybiera czas i miejsce dokonania czynu.Zabjstwo o motywie erotycznym - zwizane jest z uczuciami erotycznymi. W tymprzypadku mona wyrni dwa zasadnicze kierunki dziaania sprawcy. W pierwszym czynsprawcy skierowany jest przeciwko obiektowi uczu, natomiast w drugim przypadku przestpcazmierza do usunicia osb utrudniajcych mu zdobycie obiektu mioci.W wikszoci przypadkw dziaanie sprawcy stanowi reakcj na niewierno ony,kochanki, konkubiny, do dziaania moe te pobudzi porzucenie, odmowa zawarcia zwizkumaeskiego, odmowa wspycia seksualnego itp.Zabjstwo o motywie seksualnym polega na spowodowaniu mierci czowieka pozostajcym wzwizku ze wzbudzeniem, nasileniem, utrzymaniem lub zaspokojeniem popduseksualnego sprawcy - skierowanego na osob ofiary.Zabjstwo o motywie porachunkw osobistych zwizane jest najczciej z dziaalnoci 5. przestpcz sprawcw i ich ofiar.Zabjstwo na zlecenie polega na pozbawieniu ycia czowieka przez osob trzeci,czsto w aden inny sposb niemajcej zwizku z ofiar, dziaajc najczciej z inspiracjiwaciwego sprawcy zleceniodawcy, ktry z rnych powodw jest zainteresowany mierciofiary. Zleceniodawca czsto peni rol kierownicz w zabjstwie.Zabjstwo o motywie innym w przypadku tych zabjstw gwnym czynnikiem pozwalajcym jewyrni s cechy charakterystyczne zwizkw (np. emocjonalnych) midzyofiarami i ich sprawcami zemsta, zazdro.Zabjstwo o motywie chuligaskim czyn ten jest popeniony bez adnych racjonalnychpobudek i powodw, dlatego trudne jest okrelenie pojcia motyw chuligaski.Bardzo czsto sami sprawcy nie potrafi okreli dlaczego TO zrobili.Zabjstwo o motywie nieustalonym brak jest w nim dostatecznych podstaw dosprecyzowania jednoznacznie motywu dziaania sprawcy, co nie pozwala okreli rodowiska,krgu osb, z ktrych moe wywodzi si sprawca, miejsc, w ktrych moe przebywa.Z uwagi na te fakty trudno wykry sprawc - w zwizku z czym naley formuowa alternatywnewersje okrelajc ich stopie prawdopodobiestwa.Zabjstwa z premedytacj charakteryzuj si tym, e sprawca przygotowuje si donich (np. wchodzc w posiadanie narzdzia czy te je przysposabiajc), a nastpnie wybieramiejsce i czas do realizacji swych przestpczych zamiarw. Zdarzaj si rwnie przypadkipozorowania zabjstwa mierci przypadkow np. poprzez celowe spowodowanie poaru czywczenie gazu.Ze sposobu, w jaki dokonano zabjstwa, mona wiele wnioskowa o samym sprawcy:jego inteligencji, pracy zawodowej, czy np. zainteresowaniach. Prowadzc ledztwo w sprawie ozabjstwo dokonane przy uyciu trucizny trudnej do zdobycia dla przecitnego czowieka (np.cyjanku potasu) mona przykadowo wnioskowa, e sprawca mia stosunkowoatwy dostp do takiej trucizny lub jej zwizkw. Dlatego czynnoci wykrywacze i typowaniesprawcy powinny zmierza do ustalenia osb, ktre znay ofiar, utrzymyway z ni kontakty,a jednoczenie pracuj lub maj powizania z rnego rodzaju laboratoriami, zakadami 6. chemicznymi lub z wyksztacenia s chemikami, farmaceutami albo maj takie zainteresowania.W wikszoci przypadkw zabjstw rwnie narzdzia suce do ich dokonania sprzypadkowe i zostaj porzucone przez sprawcw na miejscu przestpstwa. Dlatego w trakcieogldzin miejsca zdarzenia naley zwraca szczegln uwag na przedmioty, ktre pozorniemog nie mie zwizku z zabjstwem oraz podda je badaniom w celu ujawnienia ewentualnychladw kryminalistycznych.DZIECIOBJSTWODzieciobjstwo jest typem uprzywilejowanym zabjstwa okrelonym w art. 149 k.k..Jest okrutne i wstrzsajce w szczeglnoci ze wzgldu na ofiar - bezbronne, nowo narodzonedziecko - oraz sprawc - jego matk. Czyn taki ze swej istoty, pomimo tego, e stanowiposta uprzywilejowan zabjstwa, zawiera znaczny stopie spoecznej szkodliwoci. Niemniejjednak nietrafne jest powoywanie si na powysze okolicznoci, jako obciajce przywymiarze kary, bowiem winny one by uwzgldniane w kadej sprawie o czyn tego rodzajui nie powinny wpywa na wymiar kary (zaostrza j czy agodzi), gdy mieszcz si w zwykychramach odpowiedzialnoci za to przestpstwo.W przypadku wystpku dzieciobjstwa musz by spenione kumulatywnienastpujce warunki: zabjstwo dziecka nastpuje w okresie porodu, zabjstwo dziecka nastpuje pod wpywem przebiegu porodu.Z punktu widzenia art. 149 k.k. bez znaczenia jest,