stan finansów publicznych w polsce – koniecznoœć reformy

download stan finansów publicznych w polsce – koniecznoœć reformy

of 28

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    218
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of stan finansów publicznych w polsce – koniecznoœć reformy

  • STAN FINANSW PUBLICZNYCH

    W POLSCE KONIECZNO REFORMY

    65

  • Publikacja jest kontynuacj serii wydawniczej Zeszyty PBR-CASE

    CASE-Centrum Analiz Spoeczno-Ekonomicznych, Fundacja Naukowa

    00 944 Warszawa, ul. Sienkiewicza 12

    BRE Bank SA

    00 950 Warszawa, ul. Senatorska 18

    Copyright by: CASE-Centrum Analiz Spoeczno-Ekonomicznych, Fundacja Naukowa i BRE Bank SA

    Redakcja Zeszytw

    Redakcja naukowa

    Ewa Balcerowicz

    Sekretarz redakcji

    Krystyna Olechowska

    Autorzy

    Jarosaw Bauc

    Jan Czekaj

    Magorzata Markiewicz

    Opracowanie graficzne

    Agnieszka Bury

    DTP

    SK Studio

    ISSN 1233-121X

    Wydawca

    CASE-Centrum Analiz Spoeczno-Ekonomicznych, Fundacja Naukowa, 00 - 944 Warszawa, ul. Sienkiewicza 12

    Nakadca

    BRE Bank SA, 00-950 Warszawa, ul. Senatorska 18

    Oddano do druku w kwietniu 2003 r. Nakad 600 egz.

  • WPROWADZENIE 5

    Jan Czekaj ZAOENIA PROGRAMU NAPRAWY FINANSW PUBLICZNYCH 7

    1. Stan polskiej gospodarki 7

    2. Przyczyny obecnego stanu gospodarki 7

    3. cieka dojcia do stanu podanego 10

    Magorzata Markiewicz WRALIWE ELEMENTY SYSTEMU FINANSW PUBLICZNYCH 11

    1. Fundusz Pracy 13

    2. Fundusz Alimentacyjny 14

    3. KRUS 15

    4. Samorzdy 15

    Jarosaw Bauc KONIECZNO REFORMY FINANSW PUBLICZNYCH KONSEKWENCJE

    ZANIECHANIA 17

    Krystyna Olechowska STAN FINANSW PUBLICZNYCH W POLSCE

    KONIECZNO REFORMY OMWIENIE DYSKUSJI 21

    1. Niespjnoci 22

    2. Inwestycje 22

    3. Obcienia podatkowe przedsibiorstw 22

    4. Skadki na ubezpieczenia spoeczne 23

    5. Rezerwa rewaluacyjna 24

    6. Sposb naprawy 25

    Stanisaw OlechowskiWPROWADZENIE 5

    Stanisaw OlechowskiZAOENIA PROGRAMU NAPRAWY FINANSW PUBLICZNYCH

    Stanisaw OlechowskiJan Czekaj ZAOENIA PROGRAMU NAPRAWY FINANSW PUBLICZNYCH 7

    Stanisaw OlechowskiMagorzata Markiewicz WRALIWE ELEMENTY SYSTEMU FINANSW PUBLICZNYCH 11

    Stanisaw OlechowskiJarosaw Bauc KONIECZNO REFORMY FINANSW PUBLICZNYCH KONSEKWENCJEZANIECHANIA

    Stanisaw Olechowski17

    Stanisaw Olechowski17

    Stanisaw Olechowski17

    Stanisaw OlechowskiKONSEKWENCJE

    Stanisaw OlechowskiKrystyna Olechowska STAN FINANSW PUBLICZNYCH W POLSCE

    Stanisaw Olechowski KONIECZNO REFORMY OMWIENIE DYSKUSJI 21

  • Tomasz Adamski Skarbiec AMHPiotr Aleksandrowicz Business WeekRafa Antczak Fundacja CASEIwona Antowska-Bartosiewicz Bank Handlowy w WarszawieEwa Balcerowicz Fundacja CASEHenryk Bk SGHMagda Biednik TVN 24Joanna Billewicz-Fotowic Stowarzyszenie Emitentw GiedowychBarbara Baszczyk Fundacja CASEKrzysztof Bdowski Towarzystwo Ekonomistw PolskichMaria Bobiska Gazeta BankowaIzabella Bolkowiak Instytut FinanswMicha Brzezina NBPAnna Cegieka Gazeta FinansowaJan Czekaj Ministerstwo FinanswWitold Gadomski Gazeta WyborczaMagorzata Golka NBPRemigiusz Grudzie PKO BP SAZofia Jarkiewicz NBPWanda Jarkiewicz The Warsaw VoiceAnna Jaros Ambasada USALeszek Jasiski INE PANMarcin Jedliski Gazeta BankowaAndrzej KoatkowskiRadosaw Koniar BRE Bank SARyszard Kowalski PKPPEdward Kozowski KINMaciej Krzak Bank HandlowyArkadiusz Krzeniak Deutsche Bank Polska SAMirosaw Kula Bank Polskiej SpdzielczociJerzy Makowski BCCKrzysztof Marczewsk IKC HZMagorzata Markiewicz Fundacja CASERyszard Michalski Ministerstwo FinanswJeremi Mordasewicz PKPPAnna Myliska Fundacja CASEKrystyna Olechowska Fundacja CASERyszard Petru Bank wiatowyKatarzyna Pitka Fundacja CASERadek Piwowarski UWWojciech Porczyk Wydzia Nauk Ekonomicznych UWAndrzej Raczko BGArtur Radziwi Fundacja CASEKrystyna Robaszewska MGPiPSTomasz Sieniutycz TVP SAEmilia Skrok Pekao SAKarolina Sowikowska ISB EuromonejWojciech Stadulski INE PANAndrzej niecikowski Zmiany InvestmentBogusaw Tatarewicz Zmiany InvestmentTomasz Uchman BCCAgnieszka Wieczorek NBPEwa Wilk NBPAndrzej Wernik Instytut Finansw WSBUGrayna Wojciechowicz Fundacja CASEDanuta Zagrodzka Gazeta Wyborcza

  • Zeszyt zawiera teksty referatw wygoszonych podczas 65 seminarium, ktrego tematem bya koniecz-

    no reformy finansw publicznych w Polsce.Zorganizowane przez Fundacj CASE i BRE Bank SA, w ramach

    staego cyklu spotka panelowych, seminarium odbyo si w Warszawie w marcu 2003 r.

    Program naprawy finansw Rzeczypospolitej przewiduje, e wydatki budetu maj wzrosn z 194,4

    mld z w roku 2003 do 214,7 mld w roku 2006. Program nie okrela adnych ci, ale zakada uelastycz-

    nienie wydatkw (przez wyeliminowanie indeksacji), likwidacj czci rodkw specjalnych, pastwowych

    funduszy celowych i dwch z siedmiu agencji skarbu pastwa.

    Inne natomiast propozycje ministra finansw G. Koodki, zawarte w Programie naprawy finansw, zda-

    niem wielu ekonomistw i praktykw gospodarczych rozmijaj si z potrzebami gospodarki (warianty po-

    datkowe), a nawet budz zaniepokojenie (signicie po rezerw rewaluacyjn NBP).

    Przy czym pamita naley, e unijny debiut Polski wymaga znalezienia rodkw na skadki, wspfi-

    nansowanie projektw strukturalnych oraz dopat bezporednich, bez powikszania deficytu budetowego,

    ktry w horyzoncie roku 2007 powinien zbliy si do 3% PKB, wymaganych w strefie euro.

    Autorzy niej prezentowanych opracowa to: Jan Czekaj, podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansw,

    Gwny Rzecznik Dyscypliny Finansw Publicznych; Magorzata Markiewicz, ekspert CASE i Jarosaw

    Bauc, prezes PTE Skarbiec-Emerytura.

    Celem opracowania Jana Czekaja jest udzielenie odpowiedzi na trzy najwaniejsze, zdaniem Autora,

    pytania zwizane z rozwaaniami o reformie finansw publicznych. Dotycz one: stanu w jakim znajduje

    si polska gospodarka, w tym sektor finansw publicznych; przyczyn istniejcego stanu gospodarki; efektu

    reformy finansw publicznych oraz cieki dojcia do stanu podanego.

    Magorzata Markiewicz postuluje reform wydatkw sztywnych. Udzia ich w wydatkach budetu pa-

    stwa systematycznie ronie od 46% w 1998 r. do 67% w 2003 r. Wstpienie Polski do UE. bdzie wzmaga

    presj na wzrost wydatkw budetowych midzy innymi z tytuu finansowania skadki do budetu unijnego,

    wspfinansowania projektw strukturalnych oraz obiecanych dopat z budetu pastwa dla rolnictwa. Sza-

    cuje si, e w 2004 r. udzia wydatkw sztywnych wzronie do 70% wydatkw budetu pastwa.

    Jarosaw Bauc opowiada si za gbok napraw finansw publicznych. Dlaczego? Gwnym motorem

    wzrostu gospodarczego w latach 90. bya luka nieefektywnociowa. Dzisiaj trzeba tego wzrostu poszukiwa

    w realnych dostosowaniach, a w szczeglnoci w zdecydowanym zwikszeniu wydatkw inwestycyjnych,

    dziki ktrym buduje si majtek, a ktre umoliwiaj wytwarzanie wikszego strumienia dbr i usug. Wy-

    daje si, e trwae wejcie na ciek wyszego wzrostu nie midzy 0 a 2% a midzy 4 a 6% wymaga po-

    dniesienia inwestycji w PKB na stae od 8 do 10% PKB, co oznacza wydawanie od 60 do 80 mld z rocznie

    wicej na inwestycje ni dzisiaj. Jeli chcielibymy wej na wysz ciek wzrostu, przy zachowaniu dzi-

    siejszego poziomu rwnowagi makroekonomicznej, to wzrost ten powinien by sfinansowany z oszczdnoci

  • krajowych, w przeciwnym przypadku doprowadzimy do gwatownej nierwnowagi makroekonomicznej.

    W praktyce oznacza to konieczno wzrostu skonnoci do oszczdzania. Oczywicie, mamy bardzo ogra-

    niczone moliwoci oddziaywania na skonno do oszczdzania sektora prywatnego. Co prawda, jest to

    moliwe, ale w duszym okresie i zawsze z niewiadomym efektem. Natomiast ceteris paribus, przestawie-

    nie gospodarki na tory trwaego i szybkiego rozwoju, oznacza konieczno przejcia z 5-proc. deficytu bu-

    detowego na 5-proc. nadwyk w skonsolidowanym budecie finansw publicznych, dajce dodatkowe 10%

    PKB oszczdnoci krajowych. Skala tych wyzwa wydaje si by czyst abstrakcj, bo czyme innym moe

    by wygospodarowanie 80 mld z w sektorze publicznym bez podnoszenia podatkw.

    Prezentowane w Zeszycie teksty s rozszerzonymi wersjami wystpie wygoszonych na marcowym

    seminarium. Zostay przygotowane specjalnie na potrzeby seminarium i niniejszej publikacji, za co ich Au-

    torom organizatorzy skadaj serdeczne podzikowanie.

  • Dyskusja na temat reformy finansw publicz-

    nych winna zmierza do udzielenia odpowiedzi na

    kilka istotnych pyta. Oto najwaniejsze z nich:

    W jakim stanie znajduje si nasza gospodarka,

    w tym sektor finansw publicznych?

    Jakie s przyczyny istniejcego stanu gospo-

    darki?

    Co chcemy osign i jak doj do stanu po-

    danego?

    1. Stan polskiej gospodarki

    Wydaje si, e dla scharakteryzowania obecne-

    go stanu polskiej gospodarki najwaniejsze s trzy

    zasadnicze cechy:

    niskie tempo wzrostu w stosunku do potrzeb

    gospodarki. Przewidywane tempo wzrostu

    w I kw. 2003 r. wynosi nieco ponad 2%. W po-

    rwnaniu z krajami wyej rozwinitymi nie jest

    to niskie tempo wzrostu, ale niewtpliwie na

    tym etapie rozwoju, na jakim znajduje si

    obecnie polska gospodarka, przyspieszenie

    tempa wzrostu gospodarczego jest konieczne

    dla skutecznego rozwizania wielu problemw

    ekonomicznych i spoecznych;

    wysoki poziom bezrobocia, ktry w tej chwili w

    Polsce staje si najwaniejsz kwesti i eko-

    nomiczn, i spoeczn, wymaga istotnego ob-

    nienia wskanika bezrobocia, co nie jest

    moliwe bez przyspieszenia dynamiki wzrostu

    gospodarczego;

    nierwnowaga sektora finansw publicznych.

    Jedynie prawidowe zdiagnozowanie, ktre

    z trzech zjawisk jest dzisiaj najwikszym problemem,

    pozwala wypracowa waciwy zestaw dziaa refor-

    matorskich prowadzcych do zmiany tego niekorzys-

    tnego stanu rzeczy.

    2. Przyczyny obecnego stanu gospodarki

    Analizujc przyczyny aktualnego stanu polskiej

    gospodarki musimy mie na uwadze zalenoci

    midzy niskim tempem wzrostu i bezrobo