SYSTEMY MOBILNE W E-ZDROWIU - cejsh.icm.edu. Aplikacje na urz…dzeniach mobilnych mog…...

download SYSTEMY MOBILNE W E-ZDROWIU - cejsh.icm.edu. Aplikacje na urz…dzeniach mobilnych mog… odgrywa‡

of 16

  • date post

    01-Mar-2019
  • Category

    Documents

  • view

    212
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of SYSTEMY MOBILNE W E-ZDROWIU - cejsh.icm.edu. Aplikacje na urz…dzeniach mobilnych mog…...

Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach ISSN 2083-8611 Nr 308 2016

Informatyka i Ekonometria 8

Magorzata Furmankiewicz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach Wydzia Informatyki i Komunikacji Katedra Informatyki malgorzata.furmankiewicz@gmail.com Piotr Ziuziaski Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach Wydzia Informatyki i Komunikacji Katedra Informatyki piotrziuzianski@gmail.com

SYSTEMY MOBILNE W E-ZDROWIU Streszczenie: Niniejszy artyku ma na celu przedstawienie systemw mobilnych wyko-rzystywanych w obszarze e-zdrowia. Scharakteryzowano pojcia aplikacji mobilnej, e-zdrowia i m-zdrowia. Zarysowano rol aplikacji mobilnych i trendy w ich rozwoju w spoeczestwie informacyjnym w Polsce. Wyodrbniono aktorw systemw mobil-nych jednostki ochrony zdrowia. Autorzy na podstawie przeprowadzonego przegldu rozwiza mobilnych na polskim rynku oprogramowania w obszarze e-zdrowia wydzie-lili obszary zastosowa takich rozwiza oraz przeprowadzili analiz SWOT rozwoju systemw mobilnych w e-zdrowiu. Sowa kluczowe: aplikacje mobilne, e-zdrowie, m-zdrowie, systemy mobilne. Wprowadzenie

Rozwj systemw informatycznych oraz mobilnych technologii stanowi podstaw do zmiany podejcia do zarzdzania procesami w obszarze podejmo-wania decyzji w ochronie zdrowia. Sektor e-zdrowia wykorzystuje nowoczesne rozwizania informatyczne i komunikacyjne ICT oraz stanowi podstaw rozwo-ju gospodarki w tym obszarze w zakresie realizacji potrzeb spoeczestwa in-formacyjnego. Systemy e-zdrowia koncentruj si gwnie na wdraaniu roz-

Anna Sotysik-Piorunkiewicz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach Wydzia Informatyki i Komunikacji Katedra Informatyki anna.soltysik-piorunkiewicz@ue.katowice.pl

Systemy mobilne w e-zdrowiu 47

wiza ICT dla pacjentw, usug medycznych oraz instytucji finansujcych usugi medyczne.

Systemy informatyczne, infrastruktura sieciowa i dedykowane aplikacje w ochronie zdrowia, zbudowane i eksploatowane w rnym rodowisku techno-logicznym, stanowi odpowied na potrzeb zmiany postaci usug zdrowotnych w spoeczestwie informacyjnym. Mobilne technologie wpisuj si coraz bar-dziej w rozwj gospodarki elektronicznej [Kisielnicki, Sroka, 2005; Kietyka, 2008; Porbska-Mic, 2010; Pakowska (red.), 2011]. Wie si to przede wszystkim ze specyfik mobilnych technologii, dotyczc ich cech i funkcjonal-noci, charakteryzujc si wszechobecnoci, personalizacj, elastycznoci i lokalizacj [Paweoszek-Korek, 2009]. Dynamiczny rozwj Internetu oraz urz-dze mobilnych, a take technologii webowych i sieci przesyania danych, wpywa rwnie na zmian systemw e-zdrowia [Sotysik-Piorunkiewicz, 2014]. Usugi elektroniczne w zdrowiu popularnie nazywane e-zdrowiem, e-medycyn lub telemedycyn obejmuj wszystkie moliwe zastosowania nowoczesnych tech-nologii informacyjnych i komunikacyjnych we wzajemnych relacjach lekarzy, instytucji ochrony zdrowia (szpitali, przychodni) oraz ich pacjentw [Matysie-wicz, Smyczek, 2012]. Coraz wicej systemw zmienia si ze wzgldu na upo-wszechnienie rozwiza w aplikacjach mobilnych wanie na systemy mobilne. Aplikacje mobilne wpisuj si w rozwj obszaru e-zdrowia, bowiem wykorzy-stuj mobiln technologi komunikacyjn stosowan w urzdzeniach przeno-nych typu smartfon, czy tablet do realizacji usug zwizanych ze zdrowiem [Akter, Ray, DAmbra, 2012]. Rozwj rynku systemw mobilnych i dostpno technologii mobilnych znaczco wpywa na zwikszenie popularnoci rozwiza mobilnych. 1. Aplikacje mobilne a e-zdrowie

E-zdrowie to stosowanie nowoczesnych technologii informacyjnych i tele-komunikacyjnych w celu zaspokojenia potrzeb obywateli, pacjentw, pracowni-kw opieki zdrowotnej, placwek wiadczcych usugi opieki zdrowotnej, a take wadzy ustawodawczej i legislacyjnej [Komisja Europejska]. E-zdrowie opisuje zastosowanie technologii teleinformatycznych (ICT) w caej gamie funkcji, kt-re pomagaj w zachowaniu zdrowia. To rodki umoliwiajce dostarczanie opieki zdrowotnej dostosowanej do potrzeb obywateli [Silber, 2003]. Zgodnie z zaoeniami wiatowej Organizacji Zdrowia e-zdrowie jest terminem uywa-nym na okrelenie poczonego wykorzystania technologii informacyjnej i ko-

Magorzata Furmankiewicz, Anna Sotysik-Piorunkiewicz, Piotr Ziuziaski 48

munikacji elektronicznej w sektorze zdrowia lub wykorzystanie, w sektorze ochrony zdrowia, cyfrowych danych przekazywanych, przechowywanych i po-bieranych elektronicznie dla celw klinicznych, edukacyjnych i administracyj-nych, zarwno lokalnie, jak i na odlego [wiatowa Organizacja Zdrowia]. Systemy e-zdrowia obejmuj aplikacje internetowe, z ktrych korzystaj pacjenci w zakresie samoleczenia lub poszukiwania pomocy dotyczcej zdrowia, a take lekarze i inny personel medyczny do wiadczenia profesjonalnej opieki medycznej w podmiotach leczniczych, tzn. szpitalach i innych jednostkach opieki zdrowotnej opisanych w ustawie o dziaalnoci leczniczej [Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o dziaalnoci leczniczej].

Obok pojcia e-zdrowia pojawia si okrelenie m-zdrowie, zwizane z za-stosowaniem mobilnych ICT w ochronie zdrowia i medycynie. Do najpopular-niejszych obszarw zastosowania technologii mobilnych zalicza si: teleopiek, telediagnostyk, teleradiologi, telekonsultacje, telemonitoring i inne.

Aplikacje mobilne stanowi jedn z podstawowych gazi rozwoju e-zdrowia. M-zdrowie przyczynia si do podniesienia jakoci ycia pacjentw: mog oni bardziej aktywnie zarzdza swoim zdrowiem, zwikszy swoj mobilno dziki rozwizaniom opartym na zdalnym monitorowaniu zdrowia, kontrolowa stan swojego zdrowia, a take szybciej reagowa na zaistniae niepokojce sympto-my choroby. M-zdrowie moe take wspiera pracownikw suby zdrowia w bardziej efektywnym leczeniu pacjentw, a take poprzez mobilne aplikacje moliwe staje si promowanie wrd pacjentw zdrowego stylu ycia [Akter et al., 2014; Hallberg, Ranerup, 2015]. 2. Trendy w rozwoju aplikacji mobilnych

Aplikacje mobilne stanowi narzdzia mobilnego zdrowia. Zgodnie z defi-nicj m-zdrowia aplikacje mobilne wpisuj si w polityk prozdrowotn na wiecie, prowadzon w zakresie promowania zdrowego trybu ycia i informo-wania spoeczestwa o moliwych sposobach zapobiegania wystpieniu chorb cywilizacyjnych zwizanych z nadmiernym spoywaniem alkoholu lub innych uywek, paleniem tytoniu lub zym odywianiem si. Stosowanie tego typu roz-wiza informatycznych na urzdzeniach mobilnych, tj. smartfonach czy table-tach, istotnie moe wpyn na efektywno opieki zdrowotnej (np. przez zbada-nie korzyci dla zdrowia oferowanych przez aplikacje na urzdzenia mobilne).

Dotychczasowe badania przeprowadzone w zakresie rozwoju aplikacji mo-bilnych wskazuj na to, i istnieje dua liczba rnorodnych aplikacji do zarz-dzania zdrowiem, promowania zdrowego trybu ycia i innych aspektw zwiza-

Systemy mobilne w e-zdrowiu 49

nych ze zdrowiem, dostpnych na urzdzeniach mobilnych. Ostatnie badania dotyczce rodzajw oglnodostpnych aplikacji mobilnych przyczyniy si do wydzielenia czternastu rnych kategorii aplikacji mobilnych na urzdzenia mobilne z systemem operacyjnym Android. Wrd nich mona wskaza aplika-cje w nastpujcych obszarach: aktywno fizyczna, diagnostyka, e-handel, farmakoterapia, informacja zdrowotna, komunikacja, monitorowanie zdrowia, motywacja, nawyki i naogi, odywianie, relaks i medytacja, rozrywka, udzielanie pomocy, pomoc niepenosprawnym.

Niektre z wymienionych dotycz kilku wskazanych obszarw, rednio co najmniej dwch. Jednake najczciej aplikacje koncentruj si na zagadnie-niach zwizanych z komunikacj uytkownikw, czyli umoliwiaj im dzielenie si swoimi wynikami na portalach spoecznociowych i tworzenie spoecznoci dla danej aplikacji. Istotn grup stanowi aplikacje zwizane z takimi funkcjo-nalnociami, jak: aktywno fizyczna, informacja zdrowotna, odywianie oraz monitorowanie zdrowia, a take motywacja, relaksacja i medytacja, diagnostyka oraz zwalczanie naogw i zmiany nawykw. 3. Aktorzy w systemie mobilnym jednostki ochrony zdrowia

Obecnie jednostki ochrony zdrowia korzystaj z systemw informatycz-nych, ktre wspieraj jej codzienn dziaalno. Nowoczesne jednostki ochrony zdrowia zaczynaj zauwaa potencja urzdze przenonych (mobilnych). Aplikacje na urzdzeniach mobilnych mog odgrywa istotn rol np. w obsudze pacjenta od strony administracyjnej, pracy lekarza w gabinecie czy te udostp-nianiu pacjentowi wynikw bada i moliwoci rejestracji na wizyty lekarskie.

5

cznn

zr

R

sicmbk

50

cjenzdronownos

z syrysu

Rys

rd

s ainfoczmatbiaksi

M

Prntwowi

wi intk

Mysteunk

s. 1.

o: O

Zaanalorm stionej tgo

Mag

rzedw, jia dnteoch

Monemku 1

Upoch

Oprac

aznlog

matyszarn Syto nwo

orz

dsijakdostgrahrona zw 1.

proshroncowa

nacziczn

ycznr) ystenp. c

ata

biok i tarc

alnony zatemo

zczny zanie w

zonne jnegora

em)lek

czy

Fur

orstperczaj cz

zdrem obil

onyzdrowasn

e njako s

az c) [Tkarzy pra

rma

twarsonj nrowwy

lny

y schowiane.

na sk w szpiczTadeze, paco

anki

a infneluna r istwia. yrch

hema

chesys

itala keuspiel

own

iew

formu mryntnie

niw

mat z

emastema sy

kliniewlgn

nicy

icz,

matmednek ejc

trzobs

zast

aciemieysteiczn

wiczniar

y dz

, An

tyczdycz

opcego

zy szar