Broszurka dla rodziców i personelu o współpracy

Click here to load reader

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    212
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Broszurka dla rodziców i personelu o współpracy

  • Komitet Rodzicielski ds. Przedszkoli (Foreldreutvalget for barnehager) (FUB)

    Broszurka dla rodzicw i personelu o wsppracy

  • WprowadzenieMamy przyjemno przedstawienia niniejszej broszurki o wsppracy midzy rodzicami a przedszkolem. Broszurka wypracowana jest przez Komitet Rodzicielski ds. Przedszkoli (FUB) na zlecenie Ministerstwa Edukacji. Pragniemy, aby broszurka bya przydatna i pomocna oraz aby promowaa wzajemn, rwnowartociow i stymulujc wspprac dla dobra dziecka. yczymy dobrego czytania wszystkim rodzicom oraz wszystkim, ktrzy pracuj w przedszkolu lub ktrych praca powizana jest z przedszkolem!

    Oslo, 2012

    Lou Cathrin Norreen i se-Berit HoffartDoradczynie, FUB

    Wsppraca midzy domem i przedszko-

    lem ma przyczyni si do tego, aby wszystkie dzieci uczszczajce do przedszkola otrzymay

    jak najlepsz ofert.

    2

  • WprowadzenieWstp 4

    Cel wsppracy 5

    Rnorodno wrd rodzicw 6

    Jako 9

    Co rodzice mog zrobi? 12

    Rodzice w ustawodawstwie 16

    Rada rodzicw i komisja wsppracy 17

    Co moe zrobi przedszkole? 22

    Odpowiedzialno prowadzcego 23

    Poradnictwo dla rodzicw 26

    W jaki sposb przyj rodzicw 28

    Co rodzice i przedszkole mog zrobi razem? 32

    W jaki sposb sta si dobrymi dorosymi razem dla dzieci? 33

    Rozmowy i zebrania dla rodzicw 35

    Dylematy 40

    Wsppraca z innymi organami 42

    Zakoczenie 44

    rda 46

    Bibliografia 46

    Aktualne linki 47

    Spis treci

    3

  • Broszurka zostaa wypracowana na podstawie NOU (Norweskiego Raportu Publicznego) 2010:7 Rnorodno i sprosty-wanie wyzwaniom. Skierowana jest do zarwno rodzicw, jak i personelu przedszkol-nego. Celem jej jest inspirowanie i doradzanie obu stronom w kierunku bliskiej i konstrukty-wnej wsppracy. Rodzice s najwaniejszymi osobami w yciu dziecka i najwaniejszymi partnerami wsppracy dla przedszkola. Poprzez dialog midzy rodzicami i personelem przedszkola wytwarza si zaufanie, co z kolei prowadzi do powstania dobrej wsppracy. Razem moemy osign nadrzdny cel w przedszkolu: dobre samopoczucie i rozwj dziecka. Zdarza si, e personel i rodzice maj czciowo odmienne dowiadczenia i wartoci, co z kolei sprawia, e pogldy dotyczce tego, co dla dziecka jest najlepsze, s odmienne. W takich przypadkach szczegl-nie wane jest stworzenie dobrego dialogu i wysuchiwanie si z wzajemnym szacunkiem. Tradycja przedszkola jako powszechnej oferty

    w Norwegii jest krtka. Otrzymanie miejsca w przedszkolu dla swojego dziecka jeszcze kilka lat temu byo czym nieosigalnym dla bardzo wielu rodzicw. W duej mierze mona powiedzie, e pracownicy i waciciel przedszkola do tej pory odgrywali gwn rol w prowadzeniu przedszkola. Dla rodzicw samo przydzielenie miejsca w przedszkolu byo czym tak wanym, e centrum uwagi mniej byo skierowane na tre i jako. Teraz, kiedy osignite zosta cel o ofercie miejsca w przedszkolu dla kadego dziecka, wielu rodzicw moe odgrywa zupenie inn rol w stosunku do przedszkola. W wikszym stopniu mog si angaowa i by zainteresowani tym, co przebiega wewntrz przedszkola. Wielu rodzicw ma oczekiwania co do tego, co pobyt w przedszkolu ma da ich dziecku i pragn oni mie wpyw i wspoddziaywa na wybory personelu dotyczce treci i orga-nizacji. Dla innych rodzicw przedszkole jest now i nieznan instytucj. Musz zapozna si z tym, czym przedszkole tak naprawd jest, zanim bd mogli wyrobi sobie wyrane oczekiwania co do tego, co przedszkole moe uczyni dla ich dziecka. Niniejsza broszurka ma rne rozdziay, z ktrych kady oddzielnie skierowany jest w szczeglnoci do rodzicw lub przedszkola oraz jeden rozdzia, ktry skierowany jest do obydwch grup. Pragniemy sprecyzowa, e okrelenie rodzice w niniejszej broszurce dotyczy zarwno biologicznych rodzicw, przybranych rodzicw, rodzicw zastpczych i innych opiekunw.

    4

  • Ustawa o przedszkolach oraz regulacja prawna Plan ramowy treci i zada przedsz-kola daj wytyczne oraz ramy wsppracy z rodzicami. W celu statutowym Ustawy o przedszko-lach ( 1) napisane jest:

    Przedszkole ma poprzez wspprac i porozumienie z domem dba o dziecka potrzeby opieki i zabawy oraz propagowa nauk i kultur osobist jako podstawy wielostronnego rozwoju.

    Oznacza to, e yczenia rodzicw i ich potrzeby dotyczce tego, jak ma wyglda ycie ich dziecka, maj due znaczenie dla pracy przedszkola. Stawia to wymagania co do zdolnoci personelu do dostosowania warunkw w taki sposb, aby rodzice mogli faktycznie wspdziaa. Jednoczenie wane jest, aby rodzice mieli dobry wgld i infor-macje o ofercie pedagogicznej na podstawie swoich rnicych si punktw wyjcia. Dobra wsppraca midzy domem a przedszko-lem musi opiera si na wzajemnym zrozu-mieniu tego, e obydwie strony posiadaj zarwno wiedz, jak i dowiadczenia, ktre mog by przydatne w pracy z dzieckiem. Im bardziej pogldy personelu i rodzicw rni si jeli chodzi o wychowywanie dzieci i spoeczestwo, w ktrym dzieci bd wychowywane, tym bardziej wane jest, aby budowa zaufanie i wzajemne zrozumienie we wsppracy. Moe to stanowi proces, ktry troch potrwa. Dobrym punktem wyjcia jest wyjcie sobie naprzeciw jako rwni partnerzy do wsppracy, tak jak definiuje j Birte Ravn:Relacja midzy ludmi, ktrzy szanujc wzajemne rnice si zasoby wiedzy, zdolnoci, cechy, dowiadczenia i postawy pracuj ku temu samemu celowi na podstawie wsplnej sumy zasobw. Idealna wsppraca opiera si na wza-jemnym zaufaniu i wsplnym poczuciu odpowiedzialnoci i moliwociach podejmowania decyzji. Chodzi tu o rwny ukad. (Ravn 1987).

    Definicja ta oznacza, e rodzice i personel wychodz sobie naprzeciw otwarcie i z ciekawoci oraz, e naprawd interesuje ich, co jest najlepsze dla dziecka. Rodzice musz mc czu si pewni, e mog podejmowa kwestie dotyczce dziecka i przedszkola, ktre ich zajmuj i, e nie bdzie to odbierane jako krytyka. Personel ma odpowiedzialno za przekazanie potrzebnych informacji i zad-banie o to, aby rodzice byli zapraszani do wspdziaania. To, ktre informacje s wane, rni si dla poszczeglnych rodzin. Czasem rodzicw zajmuj okolicznoci, do ktrych dyskutowania przedszkole nie jest przyzwyc-zajone, poniewa nigdy wczeniej nikt ich nie kwestionowa. Moe tu chodzi o to, e dzieci pi na dworze kiedy s minusowe tempera-tury, strach przed tym, e dzieci mog spoy jedzenie, ktre wedle religii jest niedozwolone lub, e ycz sobie wikszego stopnia struktury i formalnego nauczania. Niektrzy rodzice maj ze dowiadczenia z wasnego okresu w przedszkolu i s generalnie niespokojni, czy przedszkole dobrze dba o ich dzieci. Wyjcie naprzeciw tym pogldom w grupie rodzicw moe by wymagajce, ale wszyscy rodzice maj prawo do tego, aby by traktowani z szacunkiem. Przedszkole musi wysuchiwa czego ycz sobie rodzice i dba o to, aby ich oczekiwania byy wyranie zrozumiane, a sytuacje wedle moliwoci dostosowane. Zarwno personel przedszkola, jak i rodzice s wsplnie odpowiedzialni za to, aby wsppraca rozwijaa si w podanym kierunku, gwna odpowiedzialno spoczywa jednak na perso-nelu przedszkola. Wszyscy rodzice s wraliwi co do swoich dzieci i ich samopoczucie zaley od tego, jak ma si ich dziecko. Rwnoczenie relacja midzy rodzicami i pracownikami przedszkola rwnie wpywa na to, jak spotkanie dziecka z przedszkolem bdzie si ksztatowao. Pewien wychowawca przedszkolny uj to w ten sposb:

    Jeeli ja mam krytyczne, negatywne i podejrzliwe podejcie do ciebie jako rodzica, mog zapomnie o osigniciu pozycji, z ktrej mog pomc dziecku. (Kinge, 2009, str. 26)

    Cel wsppracy

    5

  • Rodzice ustosunkowuj si do przedszkola na podstawie rnicych si dowiadcze i wywodzenia si z rnych rodowisk. Rnorodno w dzisiejszych przedszkolach jest dua. Chodzi tu o socjaln, ekonomiczn, kulturow, religijn, etniczn i jzyczn rnorodno. Broszurka tematyczna o rnorodnoci jzycznej i kulturowej (2006) opisuje midzy innymi wspprac z rodzi-cami i skupia si na tym, co przedszkole moe zrobi, aby wczy rodzicw. W przedszkolach, gdzie kada pojedyn-cza osoba od pocztku traktowana jest z

    ciekawoci i otwarciem, rnorodno staje si bardziej widoczna i wywiera wikszy wpyw na ycie codzienne. Jest to co, co wymaga wiadomej pracy personelu. Dowiadczenia z Danii wykazuj, e w przedszkolach nie koniecznie zachodzi integracja midzy dziemi pochodzcymi z rnych rodowisk, ktre chodz do tego samego przedszkola (Gullv i Bundgaard, 2008). Przedszkole moe by dobrze dostosowane dla niektrych dzieci, a rwnoczenie by odbierane jako wykluczajce przez innych. Badania naukowe wykazuj, e perso-

    Rnorodno wrd rodzicw

    6

  • nelowi atwiej jest rozpozna i uzna wiedz i dowiadczenia dzieci pochodzcych z grup wikszociowych, ni tych, ktre pochodz z grup mniejszociowych. Dzieci o socjokultur-alnym pochodzeniu podobnym do personelu maj wiksz moliwo wspdziaania i uczenia si (Palludan 2006). Te same ten-dencje, ktre spotykamy midzy dziemi, rwnie cechuj relacje midzy rodzicami. Te badania mog inspirowa do aktywnej pracy ku przeciwdziaaniu takim tendencjom oraz rwnoczenie do skupiania uwagi na tym, jak personel moe zapewni dzieciom rwne moliwoci rozwoju, a rodzicom rwne moliwoci wsppracy.

    Im wicej rnic istnieje midzy pogldami i zasadami nauczycieli (/personelu przedszkola) i rodzicw tym mniej prawdopodobne jest, e rodzice bd mieli wpyw na system, ktry w duej mierze formuje ycia, tosamo i przyszo ich dzieci, tzn. szko (/przedszkole)(Seeberg, 2003)

    Poyteczna moe by praca ku temu, aby personel skada si z osb, ktre pochodz z rnych rodowisk i maj rne dowiadczenia. Rnorodno w grupie per-sonelu moe odzwierciedla grup rodzicw i tym stwarza dobre podstawy do zrozumienia i wsppracy. To, jakie dowiadczenia i jak znajomo przedszkola jako instytucji maj rodzice, rwnie wpywa na to, jakie informacje s im potrzebne oraz o czym potrzebuj rozmawia z personelem. Jeeli rodzice w swoim dziecistwie dowiadczyli, e pobyt w przedszkolu by samotny i trudny, bd by moe martwi si o to, czy ich dziecko dobrze bdzie si tam czuo. Jeli rodzina pochodzi ze spoeczestwa, gdzie nie istniej przedsz-kola, bd by moe niepewni co do tego, czy s dobrymi rodzicami wysyajc dzieci do przedszkola. Jedna mama wyrazia si w ten sposb, kiedy miaa opisa swoje przeycia zwizane z faktem bycia matk dziecka w przedszkolu:

    To co jest trudne, to wiedzie czego oczekuje si ode mnie jako matki. Potrafi to wyprzedzi i zrozumie. (Przedszkole Kyrkjevegen, 2009).

    7

  • Rodzice s najwaniejszymi part-nerami do wsppracy

    dla przedszkola.

    Jest to co, w czym wielu rodzicw, ktrzy przyjechali do Norwegii w dorosym wieku si odnajduje. Wychowywanie dzieci w kraju, ktrego samemu nie zna si zbyt dobrze moe by dodatkowo wymagajce. Rodzice mog czu si niepewni, na co naley zwraca uwag w wychowywaniu po to, aby dzieci czuy si dobrze i dobrze daway sobie rad w Norwegii. Personel przedszkola moe by wanymi partnerami do rozmowy dla rod-zicw. Poprzez branie udziau w dialogu, w ktrym rodzice zarwno maj moliwo zapoznania si z tym, na jakich wartociach przedszkole jest oparte, jak i podzielenia si swoimi mylami, przedszkole moe przyczyni si do tego, e rodzice stan si bardziej wiadomi wasnych praktyk zwizanych z wychowaniem dzieci. Rodzice zapoznaj si z rnymi mylami dotyczcymi dzieci i wycho-wania i mog wtedy ocenia swoje pogldy pod ktem tego, na co napotykaj w przedsz-kolu oraz oglnie w spoeczestwie. Dziki tej pracy personelowi rwnie otwiera si moliwo rozszerzenia swojego zrozumienia. To z kolei moe przyczyni si do przyzwyc-zajenia si do tworzenia dobrych dialogw zarwno z rodzicami, z ktrymi personel dzieli tok mylenia i punkty referencji, jak rwnie z tymi rodzicami, ktrzy w punkcie wyjcia maj inne punkty referencji i pogldy ni personel. We wsppracy, w ktrej zaley nam na wzajemnoci, wane staje si wczanie rodzicw do narad i dawanie im moliwoci brania udziau w codziennej komunikacji.

    Na oddzielnych rozmowach z rodzicami wyjaniajce moe by zadanie pyta takich jak: Czy odczuwasz, e ci wysuchuj? Czy odczuwasz, e przedszkole jest

    miejscem, gdzie jeste brany/brana na powanie?

    Czy odczuwasz, e rozumiem i lubi twoje dziecko?

    Czy czujesz si bezpieczny/bezpieczna podejmujc z nami sprawy, w ktrych si nie zgadzasz, ewentualnie zmartwienia, ktre masz? (Kinge, 2010)

    For the day-care centre staff it may be Dla personelu przedszkola przydatne moe by zadanie sobie pyta takich jak: Jak wedle siebie samego/samej ja

    oddziauj na rodzicw? Jak wedle mnie rodzice odbieraj mj

    dialog z nimi? Do jakiego stopnia wedle mnie czuj si

    przeze mnie zrozumieni? Do jakiego stopnia wedle mnie rodzice

    czuj si zauwaeni i wysuchani przeze mnie?

    8

  • Kiedy rodzice s zadowoleni, oddziauje to w podobny sposb na dzieci i personel. To samo ma miejsce take w drug stron, a zadowoleni rodzice i zadowolony personel oddziauje na ofert jak dziecko otrzymuje w przedszkolu. Badania z raportu Do biegu, gotowy, start! Stawiamy jeszcze bardziej na maluchw (Klar, ferdig, g! Tyngre satsing p de sm) (BFD (Ministerstwo Dzieci i Rodziny), 2005) wykazuj, e czynnikiem promujcym jako dla pojedynczego dziecka jest przede wszyst-kim codzienny kontakt. Dziewi z dziesiciu rodzicw oznajmio w 2008, e s zadowoleni ze wsppracy i tego, jak zostaj przyjmo-wani przez personel w przedszkolu. Ten sam raport wykazuje, e 96 procent kierownikw przedszkola ma pisemne rutyny dotyczce informowania nowych rodzicw o treci i sposobach pracy przedszkola. Rutyny wymiany informacji mog przyczyni si do zapewni-enia, aby wszyscy rodzice byli traktowani tak samo. Pewne badanie przeprowadzone przez TNS Gallup w 1994 roku wykazuje, e to, co najbardziej interesuje rodzicw, to to, eby dzieci mio spdzay czas z innymi dziemi i dorosymi, eby poznaway przyrod, uczyy si przebywa z innymi ludmi, otrzymay opiek i czuy si bezpieczne dziki dorosym oraz miay moliwo zabawy z innymi dziemi. Raport Wszyscy bardziej si licz (Alle teller mer) (2009), ktry jest badaniem dowiadcze z Planem ramowym w przedszkolu wyka-zuje, e zarwno dla dzieci, jak i rodzicw

    najwaniejsze jest nadal to, aby dziecko miao z kim si bawi, a doroli dobrze si nim opie-kowali. Raport Rnorodno i radzenie sobie z wyz-waniami. Wielojzyczne dzieci, modzie i doroli w systemie nauczania (Mangfold og mestring. Flersprklige barn, unge og voksne i opplrings-systemet) (NOU 2010:7) nawizuje jednak do bada, ktre wykazuj, e rodzice z mniejszoci jzykowych nie odczuwaj, e przedszkole ma dobr jako w tym samym stopniu, co rodzice z wikszoci jzykowych. Ci rodzice skupiaj si by moe na innych rzeczach, na przykad na tym, e chc, aby system wartoci rodziny oraz jej tradycje byy podtrzymywane, a dzieci rwnoczenie uczyy si norweskiego jzyka i o norweskiej kulturze. Wsppraca z domem i rodzicami, to jeden z najwaniejszych czynnikw jakoci w przedszkolu. Konkretne i sprecyzowane cele wsppracy z rodzicami s dlatego wane. Badania wykazuj, e wspoddziaywanie rodzicw, to pole, ktre naley wzmocni w przedszkolu (Wszyscy bardziej si licz, 2009). Wsppraca musi obejmowa wszystkich rod-zicw, dlatego jako odzwierciedla zdolno przedszkola do wychodzenia naprzeciw rnorodnoci.

    Jako

    9

  • (Andersen i Rasmussen, 1996):

    1 CELE MUSZ ODZWIERCIEDLA OCZEKIWANIA RODZICW I PERSONELU

    Po to, aby rodzice i personel mogli pracowa ku wsplnym celom, naley wyjani jakie oczekiwania maj do siebie nawzajem. Wyjanienie wzajemnych oczekiwa przyczyni si rwnie do bliszego wzajemnego zapoznania si rodzicw i personelu. Wyrane okrelenie czego si oczekuje rwnie eliminuje ewentualne nieporozumienia.

    2 RODZICE I PERSONEL NAWZAJEM SI POTRZEBUJ Kiedy rodzice i personel wsplnie rozumiej, e si naw-

    zajem potrzebuj, przyczynia si to do ulepszenia ycia codziennego dziecka w przedszkolu. Bliski dialog pozwala pozna wzajemne wartoci oraz praktyki wychowawcze. To zapobiega odczuwaniu przez dziecko domu i przedszkola jako dwch oddzielnych wiatw, gdzie dziecko jest jedyn osob, ktra wie, co dzieje si w obydwu.

    3 RODZICE POTRZEBUJ WIEDZIE, CO DZIEJE SI W PRZEDSZKOLU

    Kiedy rodzice oddaj dziecko do przedszkola, myl o nim w cigu dnia. Potrzebuj wiedzie jak dziecko jest przyjmo-wane przez inne dzieci i dorosych oraz co dziecko przeywa w przedszkolu. Dlatego due znaczenie ma to, czy personel potrafi w dobry sposb przekaza jak wyglda ycie codzi-enne w przedszkolu.

    Pi wanych punktw dotyczcych jakoci wsppracy midzy domem i przedszkolem

    Kiedy rodzice i personel wsplnie rozumiej, e

    si nawzajem potrzebuj, przyczynia si to do tego,

    e codzienno dzieci w przedszkolu staje si

    lepsza.

    10

  • Rodzice zawsze s otwarci na informacje o swoim dziecku! Odpowiedzialnoci personelu jest o to zadba. (Marit, dyrektorka przedszkola)

    4 RODZICE MAJ POTRZEB SPDZANIA CZASU ZE SWOIM DZIECKIEM

    Moe mie to due znaczenie, jeli przedszkole od czasu do czasu oferuje rodzicom spdzenie czasu w przedszkolu. Poprzez bycie razem z dzieckiem w przedszkolu rodzice take zobacz dziecko w innym kontekcie ni zwykle, co, co moe wzbogaci ich relacj z dzieckiem.

    5 RODZICE MAJ POTRZEB WPYWU NA PEDAGOGIK W YCIU CODZIENNYM

    Badania (Andersen i Rasmusen, 1996) wykazuj, e rodzice pragn mie wpyw na ycie codzienne w przedszkolu. Interesuj ich aktywnoci i rytm dnia, a take chc wpywa na to jak dziecko czuje si w sytuacjach codziennych. Poprzez przebywanie w przedszkolu od czasu do czasu maj moliwo zapoznania si z personelem i tym, co dzieje si w przedszkolu. Moe to by szczeglnie wane dla rodzicw, ktrzy mao wiedz o pracy przedszkola. Rodzice i personel buduj wsplne dowiadczenia, ktre mog by podstaw rozmowy, a rodzicw moliwo wywierania wpywu staje si wiksza. W przypadkach, gdzie rodzice nie posiadaj duej znajomoci jzyka norweskiego, wane jest dosto-sowanie warunkw tak, aby rodzice mogli zrozumie oraz sami przekaza informacje. Zarwno tumaczenie przez telefon, tumacze ktrzy przychodz do przedszkola, jak i dwujzyczni pracownicy mog mie due znaczenie jeli chodzi o t prac. Zdjcia mog by stosowane do przekaza-nia, co wydarzyo si w cigu dnia, jeeli rodzice i pracownicy nie znaj tego samego jzyka.

    11

  • Co rodzice mog zrobi?

    12

  • Rodzice, to najwaniejsi opiekunowie w yciu dziecka. Rodzice, to ostoja dla dzieci w ich bycie, i to, jak czuj si rodzice wpywa na to jak dzieci odbieraj samych siebie i swoje otoczenie. Na przykad kiedy rodzice s pewni, e dziecku jest dobrze w przedszkolu, wpywa to pozytywnie na to jak dziecko odczuwa swoj codzienno w przedszkolu.

    Bd pewien, e moesz porusza negatywne wydarzenia bez niekor-zystnych skutkw dla dziecka! (kierowniczka przedszkola)

    W Planie ramowym jest napisane, e za wycho-wanie dziecka odpowiedzialni s rodzice. Wane jest, aby pamita, e mimo i dziecko w przedszkolu ma naokoo siebie profesjonal-nych pracownikw, to rodzice nadal s oso-bami, ktre je najlepiej znaj i s ekspertami jeli chodzi o wasne dziecko. Balansowanie rnych wymaga w pracy, szkole, rodzinie i bliskim rodowisku moe by wymagajce. Niektrych przygniataj wyrzuty sumienia z powodu tego, e dziecko czasem musi spdza wicej czasu w przedszkolu, ni rodzice by chcieli. Innymi razy rodzice mog mie wyrzuty sumienia z powodu tego, e posyaj swoje dziecko do przedszkola.

    Przedszkole dla nich moe stanowi pewnego rodzaju instytucj i stawia wyzwanie ich pogldom na temat tego, co sprawia, e jest si dobrym opiekunem. Wyrzuty sumienia nie s dobrym punktem wyjcia dla rodzicw i wsppracy z personelem przedszkola. Dlatego wane jest, aby rodzice mieli odwag komunikowa swoje uczucia i myli perso-nelowi, tak, aby mona byo uporzdkowa w nieporozumieniach i we wszystkim innym, co moe przeszkadza dobrej komunikacji. Personel moe odczuwa to jako pozytywne, kiedy rodzice okazuj otwarcie i szczero, i prawdopodobnie bardzo chtnie bdzie zarwno wspiera, jak i pomaga rodzicom, ktrzy maj wyrzuty sumienia lub inne trudne myli i pytania.

    adne pytania nie s gupie, rodzice mog si do nas zwraca ze wszyst-kim, co ich interesuje! (Tonje, kierowniczka przedszkola)

    Badania wykazuj, e dzieci, ktre chodz do przedszkola, rednio rozwijaj si wicej i lepiej, przynajmniej nie gorzej, ni dzieci, ktre s w domu oczywicie zalenie od jakoci w pojedynczym przedszkolu (Bengt-Erik Andersson, 2009).

    13

  • Urie Bronfenbrenner podkrela, e wraliwo w stosunku do wasnych dzieci wpywa na interakcj i, e dlatego wane jest dla rozwoju dzieci, aby take spdzay czas z innymi dorosymi, gdzie kontakt nie charakteryzuje si poprzez tego samego rodzaju bezwarun-kowym oddaniem (Andersen i Rasmussen, 1996). Kiedy dzieci zaczynaj uczszcza do przedszkola, rozszerza si ich wiat. Poznaj wicej dzieci i wicej dorosych. Rodzina i przedszkole mog stanowi wypeniajce si areny dla dziecka. Dla wielu dzieci przedszkole stanowi miejsce, gdzie nabywaj pierwszych dowiadcze w przebywaniu w grupie z rwienikami. Dla niektrych dzieci jest to take ich pierwsze spotkanie z innym jzykiem i innymi formami obcowania ni te, do ktrych przywyky w domu. Odpowiedzialno za wychowanie dzieci spoczywa na rodzicach (Konwencja o prawach dziecka i Ustawa o dzieciach i rodzicach). Przedszkole, to rodowisko uzupeniajce. Personel jest odpowiedzialny za promowanie dobrego kontaktu i wsppracy z rodzicami, ale rodzice s take odpowiedzialni za kon-takt, ktry ma miejsce. Rodzice maj prawo do stawiania wymaga oraz do oczekiwa w stosunku do personelu, ale oczekuje si, e rodzice rwnie przyczyni si do pro-mowania dobrego kontaktu i wsppracy. Kontakt ten jest potrzebny po to, aby rzeczy-wiste wspoddziaywanie rodzicw mogo mie miejsce. Wspoddziaywanie rodzicw oznacza, e rodzice bior udzia w dziaalnoci przedszkola, wyraaj wasne myli i opinie, oraz przyczyniaj si do ksztatowania oferty, ktr dziecko otrzymuje w przedszkolu.

    Wspoddziaywanie rodzicw dotyczy rwnie ich moliwoci dzielenia si mylami i yczeniami na temat codziennoci dziecka w przedszkolu. Moe tu chodzi o potrzeby dziecka i rodzicw w zwizku z tym, e rodzice nie mieszkaj razem, moe chodzi o wycho-wanie religijne dziecka lub chorob rodzica. Jak aktywne wspoddziaywanie bdzie, zaley naturalnie od potrzeb kadej pojedync-zej osoby, a take zasobw i moliwoci. Rodzice mog okaza swoje zaangaowanie na inne sposoby ni poprzez fizyczne bycie na miejscu w przedszkolu. Komitet Rodzicielski ds. Nauczania w Szkole Podstawowej (FUG) wypracowa pouczenie dla rodzicw, ktre dotyczy tego, co rodzice mog robi, aby sta si bardziej aktywni w stosunku do wasnego dziecka oraz szkoy. FUB (Komitet Rodzicielski ds. Przedszkoli) opracowao i zmienio tre pouczenia tak, aby dotyczya rodzicw z dziemi w przedszkolu:

    Sprbuj zapozna si z innymi rodzicami.

    Przyczyni si to do leps-zej wsppracy i pro-

    wadzenia.

    14

  • Bd wiadomy tego, e jeste pierwszym i najwaniejszym pedagogiem w yciu twojego dziecka.

    Bd wiadomy tego, e jeli bdziesz zaangaowany i zainteresowany, twoje dziecko bdzie odczuwa codzienno w przedszkolu jako bardziej bezpieczn i przewidywaln. Dziki temu wizi midzy domem a przedszkolem si wzmacniaj.

    Rozmawiaj ze swoim dzieckiem o tym, co wydarzyo si w przedszkolu w cigu dnia.

    Angauj si w aktywnoci przedszkola. Dziecko bdzie wtedy miao wiksz motywacj i bdzie mogo lepiej czu si w przedszkolu.

    Miej wiar w twoj wasn rol i moliwo wywierania wpywu. To co, co jest wane dla dziecka!

    Bd wiadomy tego, e kiedy twj ukad z personelem przedszkola jest dobry, wpywa to na to, jak twoje dziecko czuje si w przedszkolu. Jeli twoje dziecko dowiadcza, e twoja komunikacja z personelem jest otwarta, pena zaufania i swobodna, rozluni si i nie bdzie musiao uywa wasnych si na martwienie si tym, co ma miejsce.

    Sprbuj zapozna si z innymi rodzicami. Przyczyni si to do lepszej wsppracy i prowadzenia.

    Pamitaj, e jeste wany w yciu codzi-ennym dziecka w przedszkolu i, e jeste najwaniejsz osob w yciu twojego dziecka.

    Pomys z Pouczenia dla rodzicw (Foreldreplakaten), Komitet Rodzicielski ds. Nauczania w Szkole Podstawowej (FUG)

    15

  • Rodzice w ustawodawstwie Poprzez korzystanie z formalnych organw, ktre stanowi rada rodzicw i komisja wsppracy, i ktrych istnienie jest ustawowe oraz obowizkowe w kadym przedszkolu, rodzice mog mie realny wpyw na to, co dzieje si w przedszkolu.

    16

  • Powoanie i praktyka rad rodzicw oraz komisji wsppracy opiera si na Ustawie o przedszkolach 4. Rada rodzicw i komisja wsppracy. Rada rodzicw i komisja wsppracy ma zapewni dobr wspprac midzy domem dziecka a przedszkolem. Rada rodzicw zoona jest ze wszystkich rodzicw i z reguy wybiera si dwch reprezentantw, ktrzy reprezentuj rodzicw w Komisji wsppracy (Samarbeidsutvalget) (SU). Ci dwaj repre-zentanci mog (ewentualnie wsplnie z innymi rodzicami) zaoy Komitet rodzici-elski Foreldrenes arbeidsutvalg (FAU). Naley podkreli, e waciciel przedszkola ma zadba o to, aby sprawy o wanym charakterze zostay przedstawione radzie rodzicw i komi-sji wsppracy ( 4, ostatni rozdzia Ustawy o przedszkolach).

    RADA RODZICWDo zada rady rodzicw naley promowanie wsplnych interesw rodzicw i przyczynianie si do tego, aby wsppraca midzy przedsz-kolem a grup rodzicw stwarzaa dobre rodowisko w przedszkolu. Celem powinno by to, aby rnorodno wrd rodzicw bya reprezentowana w radzie rodzicw, albo poprzez osobisty udzia albo poprzez dobry kontakt reprezentantw z ca grup. Jeeli w regulacji prawnej wedle 15 usta-

    lona jest maksymalna stawka opat rodzicw, tylko rada rodzicw moe wyrazi zgod na opaty rodzicw powyej tej sumy. Komitet reprezentujcy rodzicw (FAU) reprezentuje rad rodzicw i ich interesy.

    WSKAZWKI DLA RADY RODZICW: Wypracujcie rozporzdzenia pracy w

    FAU na przykad wedle nastpujcego schematu:

    Opisa czonkw komitetu FAU i jego mandat.

    Opisa w jaki sposb czonkowie do poszc-zeglnych komitetw zostaj wybierani.

    Opisa jakie zadania ma mie FAU. Poda ilo spotka w cigu roku przedsz-

    kolnego. O obowizku zachowania tajemnicy

    subowej. O zmianach w rozporzdzeniach. Sporzdzi plan spotka z tematami na

    poszczeglny rok przedszkolny. Okreli, czy rada rodzicw ma mie

    odpowiedzialno za organizowanie wydarze dla dzieci i rodzicw w cigu roku przedszkolnego, a jeli tak, to jakich.

    Dyskutowa z rodzicami w czym pragn wspdziaa i w jaki sposb. FAU ma tutaj wan odpowiedzialno dopilnowania, eby wszyscy rodzice zostali usyszeni.

    Rada rodzicw i komisja wsppracy

    17

  • KOMISJA WSPPRACY (SAMARBEIDSUTVALGET) (SU)Komisja wsppracy skada si z reprezen-tantw rodzicw, pracownikw i waciciela (bierze udzia wedle wasnego yczenia) i jej zadaniem jest stanowienie organu doradc-zego, stwarzajcego kontakt i koordynujcego. Komisji wsppracy naley przedstawia sprawy, ktre s wane dla rodzicw, takie jak budet, zmiany dotyczce prowadzenia i wykorzystywania powierzchni. Plan roczny przedszkola ma by ustalony przez komisj wsppracy. Komisja zobowizuje si take zwrci uwag waciciela i powiadomi organ nadzoru, jeeli przedszkole nie jest prowad-zone w obrbie obowizujcych ram. W przypadku skadania podania przez waciciela o dyspens od Regulacji prawnej obsady pedagogicznej ( 3 tymczasowe uwolnienie) naley zaczy wypowied komisji.

    WSKAZWKI DLA KOMISJI WSPPRACY: Konstytuowa komisj. Wybra

    przewodniczcego i zastpc przewodniczcego i ewentualnie penicych inne funkcje. Osoba zarzdzajca jest z reguy sekretarzem komisji wsppracy.

    Przedyskutowa podstawowe wartoci przedszkola.

    Zdefiniowa co komisja rozumie przez wspprac i co wedle nich stanowi realn wspprac.

    Okreli co ma stanowi obszary wsppracy.

    Okreli jakimi obszarami zajmowa ma si personel przedszkola i jakimi obszarami maj zajmowa si rodzice.

    Zadba(-ajcie) o to, aby ewentualni rodzice wielojzyczni byli reprezentowani w SU.

    Okreli i wypracowa opis rutyn rozpatry-wania skarg i zajmowanie si ewentualn rnic zda z personelem przedszkola.

    GMINNY KOMITET RODZICIELSKI DS. PRZEDSZKOLI (LOKALNY FUB)Niektre gminy na wasn inicjatyw wytworzyy komunalne komitety rodzici-elskie. Komitet taki reprezentuje wszystkie przedszkola w gminie, zarwno pastwowe jak i prywatne. W biaej ksidze parlamentu, Stortingsmelding (raport rzdu) 41 (2008-2009), Jako w przedszkolu, podkrelone jest w jaki sposb komunalne komitety mog wiadczy wartociowymi sugestiami i opini-ami dla pracy nad wzmocnieniem wsppracy midzy domem a przedszkolem. W raporcie Ministerstwo Edukacji zachca gminy do twor-zenia komunalnych komitetw rodzicielskich. Komunalny FUB moe skada si z reprezen-tantw, ktrzy wybierani s wrd wszystkich przedszkoli w gminie albo czci miasta. Organ ten moe reprezentowa wan wsplnot interesw i pogldw dla rod-zicw w przedszkolu, ktra z kolei moe by wartociowym partnerem do wsppracy dla zarwno przedszkoli, jak i administracji przedszkolnej w gminie lub dzielnicy miasta. Szczeglnie w zasadniczych i wikszych sprawach dotyczcych ekonomii, bada uytkownikw, planw przedszkola i sprawach dotyczcych rozporzdze, taki organ bdzie peni wan funkcj.

    18

  • 19

  • WSKAZWKI DLA (LOKALNEGO) GMINNEGO KOMITETU RODZICIELSKIEGO: Patrz rady dla SU i FAU o konstytuowaniu,

    rolach i mandacie. Stworzy dialog z administracj przedsz-

    kola w czci miasta / gminie. Prowadzi dialog z przedszkolami. ledzi i prowadzi aktualne sprawy

    dotyczce przedszkoli w czci miasta / gminie.

    Dostosowa plan spotka w stosunku do spraw i dat spotka w politycznych forach, ktre rozpatruj sprawy dotyczce przedsz-koli.

    PRAWA RODZICW I OBOWIZKI W KONTEKCIE PRZEDSZKOLNYM MAJ PODSTAW PRAWN W: Ustawie o przedszkolach. Regulacja prawna o rodowiskowej opiece

    zdrowotnej w przedszkolach i szkoach itd. Plan ramowy treci przedszkola i sposobu

    organizacji (regulacja prawna Ustawy o przedszkolach).

    Ustawa o szkole podstawowej i nauczaniu w szkole redniej (specjalno-pedagogiczna pomoc).

    Inne istotne przepisy: Ustawa o dzieciach i rodzicach. Ustawa o szkole podstawowej i nauczaniu

    w szkole redniej. Ustawa o usugach Suby Ochrony Praw

    Dziecka. Konwencja o prawach dziecka. Prawa czowieka.

    Wsppraca midzy domem a przedszko-lem ma przyczyni si

    do tego, aby wszystkie dzieci otrzymay jak

    najlepsz ofert.

    20

  • RODZICE MAJ PRAWO DO: wsppracy z przedszkolem odnonie tego,

    co dzieje si tam z dzieckiem (Ustawa o przedszkolach, 1 Cel)

    otrzymywania regularnych informacji o wasnym dziecku (Plan ramowy treci i zada przedszkola)

    dostpu do informacji o dziecku (Ustawa o dzieciach, 30. Tre odpowiedzialnoci rodzicielskiej)

    wspoddziaywania na tre przedszkola (Ustawa o przedszkolach, 4. Rada rodzicw i komisja wsppracy)

    przedyskutowania pyta dotyczcych samopoczucia dziecka i rozwoju oraz peda-gogicznej dziaalnoci przedszkola (Plan ramowy treci i zada przedszkola)

    powiadomienia ich o generalnym obowizku zachowania tajemnicy subowej przez personel (Ustawa o przedszkolach, 20. Obowizek zachowania tajemnicy) i specjalnym obowizku powia-domienia w stosunku do Suby Ochrony Praw Dziecka (Ustawa o przedszkolach, 22. Obowizek powiadomienia Suby Ochrony Praw Dziecka).

    poprzez rozporzdzenia przedszkola otr-zymania danych, ktre maj znaczenie dla stosunku rodzicw do przedszkola (Ustawa o przedszkolach, 7. Odpowiedzialno waciciela przedszkola)

    bycia spytanym o pozwolenie jeli chodzi o korzystanie ze zdj lub innych danych o dziecku (Ustawa o danych osobowych, 8 i 9).

    Dodatkowo rodzicw naley informowa i da moliwo zastrzeenia si, kiedy przedszkole planuje zajcia, ktre odbiegaj od zwykych aktywnoci przedszkola. Moe to na przykad dotyczy transportu dzieci w prywatnym sam-ochodzie, fotografowania dzieci i kpania si w ubraniach i bez ubra latem. Rodzice maj odczuwa, e poruszanie rnych tematw z personelem jest atwe. Wane jest, aby ewentualne problemy byy poruszane bezporednio z tym dziaem lub baz, ktrych to dotyczy. Czasem poruszanie rnych spraw moe by odczuwane jako trudne. Jeeli jest to konieczne, dyrektor i reprezentanci SU mog zosta wczeni.

    RADY DOTYCZCE ROZMOWY:: Podejmijcie trudn spraw najszybciej jak

    moliwe. Opisz problem tak, jak go odczuwasz i

    najkonkretniej jak potrafisz. Patrz wprzd i zaproponuj rozwizania. Umowy, ktre zostan zawarte, zobowizuj

    obydwie strony do dotrzymywania tego, co ustalicie.

    Ustalcie now rozmow za jaki czas, tak bycie mogli oceni postp.

    Na spotkaniu dla rodzicw miaam rewelacyjne przeycie, kiedy kierownik powiedzia: Wielu z was jest dobrych w podejmowaniu z nami spraw, ktre was interesuj! Ja mylaam, e dobrze byo, kiedy nic nie poruszaam nie chciaam tak jakby by uciliwa. Teraz zrozumiaam, e przedszkole chciao, abym mwia o tym, co jest dobre i o tym, co jest mniej dobre.(Matka w przedszkolu)

    21

  • Co moe zrobi przedsz-kole?

    22

  • Dobre szkolenie caej grupy per-sonalnej wzmacnia przedszkole wewntrz i na zewntrz. Razem czynimy si nawzajem dobrzy! (Mariann, dyrektorka przedszkola)

    Dyrektor przedszkola ma gwn odpowiedzialno za dobr wspprac. Rodzice wczani s w ograniczonym stopniu do pracy nad planowaniem w przedszkolu i wedle raportu Wszyscy bardziej si licz (2009) a 71 procent owiadcza, e nie bior udziau w pracy nad planowaniem. Odpowiedzialno dotyczy nastpujcych punktw:

    Wzicie odpowiedzialnoci za to, aby rodzice brali udzia w wypracowaniu planu rocznego przedszkola. Prowadzcy musi dowiedzie si, co jest wane dla rodzicw i wczy ich do pracy nad treci przedsz-kola w cigu roku. Nastpnie rodzice musz zosta wczeni do ewaluacji pracy przedszkola pod koniec roku przedszkol-nego i przed ustalaniem planw na kolejny rok. Wszyscy rodzice musz mie moliwo dojcia do sowa. Metody i fora, na ktrych to zostaje podejmowane powinny by rne. Zadawanie pyta rodzicom moe mie charakter indywidualny i moe mie miejsce na spotkaniach, zarwno ustnie jak i pisemnie.

    Wzicie odpowiedzialnoci za to, aby caa grupa personelu dyskutowaa i dosza do porozumienia co do wizji wartoci oraz tego jakie postawy maj stanowi podstaw wsppracy z rodzicami dzieci. Na przykad:

    - Jakie wartoci maj charakteryzowa wspprac midzy domem a przedsz kolem? - Jaki status i jak rol personel przedsz kola przydziela rodzicom? Zdefiniowanie tego, jak wizja wartoci ma

    by wyraana w praktyce razem z persone-lem przedszkola, na przykad:

    - Jak przyjmujemy rodzicw? - Czy ma miejsce rne traktowanie rodzicw? - Jak moemy zapewni, aby wszyscy byli zauwaeni i usyszeni z szacun kiem? Wypracowanie rutyn kontaktu z rodzicami

    dzieci, na przykad: - Czy wszyscy rodzice s w stanie czyta i rozumiej plany przedszkola? - Jakie pisemne informacje moemy przetumaczy na jzyki ojczyste rodzicw? - Komu potrzebne s pisemne infor macje po to, aby rozumie prac przedszkola? - Kiedy i w jaki sposb rodzicom

    Spoeczestwo, ktre docenia swoje dzieci, musi dobrze dba o ich rodzicw. (John Bowlby w raporcie do WHO w 1951)

    Odpowiedzialno kierownika przedszkola

    23

  • potrzebny jest tumacz ustny po to, aby rozumieli i mogli si porozumie? Okrelenie wsplnie z personelem jaki

    poziom ambicji przedszkole ma mie w stosunku do wsppracy, na przykad:

    - Do jakiego stopnia wsppraca z rodzicami traktowana jest jako wana? - Co charakteryzuje wspprac przedszkola z rodzicami? - W jaki sposb przedszkole chce rozwin wspprac? Zapewnienie, aby personel mia regularny

    kontakt z kad rodzin i kadym dzieckiem, na przykad poprzez:

    - Wypracowanie praktycznych rutyn wsppracy z rodzicami. - Regularne przechodzenie przez to, co wsppraca z rodzicami obejmuje. Moe to mie miejsce m. innymi na spotkaniach personelu. - Pracowanie nad tym, aby personel wiedzia, co jest wane dla rodzicw w wychowywaniu wasnych dzieci. Rozrnianie pomidzy rnymi rolami,

    ktre dyrektor przedszkola moe peni wobec rodzicw, na przykad:

    - Jako prowadzcy pracy pedagogicznej i administracyjnej przedszkola - Jako prowadzcy grupy personelu. - Jako pracownik. Niektre przedsz- kola maj rodzicw jako waciciela i/lub s prowadzone przez rodzicw. - Jako sekretarz komisji wsppracy i ewentualnie zarzdu. Przeprowadzanie bada uytkownikw.

    Przedszkole powinno przynajmniej raz do roku przeprowadza ankiet, dziki ktrej dowiaduj si o opiniach rodzicw na temat tego jak oni i ich dzieci czuj si w przedszkolu. Po to, aby dotrze do wszystkich rodzicw, tematyka badania uytkownikw moe rwnie by przeka-zana ustnie podczas rozmw. Nastpnie dobr rutyn moe stanowi przytaczanie rezultatw badania uytkownikw na roz-mowach z rodzicami.

    Dla rodzicw to, czy przedszkolu udaje si wypracowa i opiera swoj praktyk i relacje midzyludzkie na wiadomych wartociach podstawowych, jest decydujce.

    S tak uprzejmi i ciepli, a rwnoczenie niezwykle profesjo-nalni. Zauwaaj dzieci i zauwaaj nas dorosych. Nigdy jeszcze nie spotkaam tylu wspaniaych ludzi w jednym miejscu.(Matka w Hannes lekestue przedszkolu, ktre

    zostao wybrane jako najlepsze przedszkole w

    Norwegii przez czasopismo Foreldre & Barn

    (Dzieci i rodzice) 2010)

    Przedszkole powinno co najmniej raz do roku przeprowadza badanie

    uytkownikw, w ktrym rodzice odpowiadaj na to jak oni oraz ich dzieci czuj

    si w przedszkolu.

    24

  • 25

  • Wiele przedszkoli dobrze zna si na pro-gramach wspierajcych rozwj i wiele oferuje take doradztwo dla rodzicw. Oto przykady takich programw:

    DORADZTWO DLA RODZICW W GRUPACH:ICDP (International Child DevelopmentProgramme): Program ten skupia si na interakcji midzy dziemi i ich opiekunami. Wykonywany jest przez dyplomowanych przewodnikw ICDP, ktrzy s w wielu gmi-nach. Program zosta przetumaczony na wiele jzykw. Rodzice maj moliwo prowadzenia dialogu i dyskusji w jzyku ojczystym. Moe to da im wiksze poczucie bezpieczestwa w swojej roli jako rodzice i przyczyni si do wyrozumienia dla rnych pogldw na temat dzieci, dziecistwa i dorastania. Adres internetowy ICDP znajduje si na tylnej stronie broszurki.

    LFT PODNIE, podejcie skupiajce si na rozwizaniach (Lsningsfokusert tilnrming):Sposb mylenia w LFT krtko mwic

    dotyczy tego, jak mona wychodzi naprzeciw rnym sytuacjom poprzez sku-pianie si na rnych rozwizaniach zamiast pogbia si w tym, co problematyczne. Stowarzyszenie Doroli dla dzieci (Voksne for barn) przygotowao kursy dla rodzicw we wsppracy zBenem Furmannem: LFT dla rodzicw (LFT for foreldre).

    Poprzez skupianie si na bdach i sabych punktach robimy z siebie naw-zajem karw. Poprzez skupianie si na moliwociach robimy z siebie nawza-jem olbrzymw. (Ben Fuhrman, zaoyciel LFT)

    Adres strony internetowej LFT znajdziesz na kocu broszurki.

    Pokacie nam, e to co wiemy o dziecku, jest dla was wane, i e to co wy wiecie jest wane dla nas. (Matka dziecka uczszczajcego do przedszkola)

    Poradnictwo dla rodzicw

    26

  • KILKA RAD PRAKTYCZNYCH DLA PRZEDSZKOLA: Wzbudzaj zaufanie. Nawi dobry kontakt

    z rodzicami i poka im poprzez uczynki, e obchodzi ci ich dziecko w yciu codzien-nym. Wtedy atwiej bdzie stawi czoa trudniejszym okresom.

    Wytwrz atmosfer sprzyjajc otwartoci. Poka, e jeste dostpny na rozmowy zarwno w sytuacjach codziennych, jak i kiedy pojawi si ewentualne problemy w rodzinie. Zapraszaj do kontaktu przy poja-wieniu si trudnych okresw.

    Moesz zapozna si, szuka wiedzy i osiga kompetencje na temat potrzeb i reakcji ludzkich.

    Sprbuj stworzy bezpieczn przestrze, powiedz rodzicom, e ty rwnie jako pro-fesjonalista uwaasz, e wychowywanie wasnych dzieci moe stawia wyzwania.

    Zapraszaj na spotkania z rodzicami na przykad na temat bycia rodzicem i tym, jak moemy wspiera si nawzajem w fazach zwikszonej saboci.

    Wyraaj si pozytywnie o innych dzieciach i ich rodzicach. Prbuj stwarza zrozumienie dla tego, e zachowanie dzieci zawsze ma jaki powd.

    Zostawiaj czas na ocen wsppracy midzy domem a przedszkolem, zarwno oglnie i specyficznie. (Kinge, 2009)

    Przyjmuj rodzicw witajc ich w ich wasnym jzyku. Powitanie we wasnym

    jzyku ojczystym otwiera dialog. Dojdcie do zgody co do tego, jak przedszkole moe uczci wita w przedszkolu lub inne sprawy, ktre wedle rodzicw s wane pod ktem kultury rodziny.

    Wielu rodzicw obawia si lub z prak-tycznych powodw nie ma moliwoci zapraszania innych dzieci lub organizo-wania przyj urodzinowych. Czy istnieje taka moliwo, aby rodzice skorzystali z pomieszcze przedszkola wieczorem?

    Bd cznikiem midzy rodzinami, uzmysawiaj rodzicom z kim ich dziecko dobrze si czuje i bawi i zachcaj do prze-bywania razem poza czasem spdzanym w przedszkolu.

    Szatnia to czsto miejsce oddawania dziecka do i odbierania go z przedszkola. Tu ma miejsce przejcie midzy domem i przedszkolem. Szatni mona dlatego zdefiniowa jako pozytywn sfer wolne miejsce dla dzieci i rodzicw gdzie personel im wychodzi naprzeciw, aby przejcie byo najlepsze jak tylko moliwe. Bardziej obszerne rozmowy naley przeprowadza w innych pomieszczeniach

    Pragn, aby szatnia stanowia dla dzieci i rodzicw nowy pocztek tutaj zostawiamy w tyle trudne poranki i patrzymy wprzd! (Marianne, kierowniczka przedszkola)

    27

  • Rodzice pragn czu si pewni, e ich dziecko jest zauwaane, wysuchiwane i szanowane przez osoby, ktre pracuj w przedszkolu. Rodzice s wraliwi przekazujc opiek nad dzieckiem innym opiekunom, a nastpnie nie wiedzc jak ma si ich dziecko. Jeeli norwe-ski nie jest jzykiem ojczystym dziecka i jego znajomo norweskiego jest maa, moe to by wyjtkowo trudne. Wane jest wtedy, aby personel mia dobre sposoby pracy po to eby codzienno dziecka w przedszkolu bya dobra i aby to byo przekazywane rodzicom. Kiedy dziecko zaczyna uczszcza do przedszkola naley oceni jak dugo potrzebne bdzie, aby jeden z rodzicw by tam w okresie przyzw-yczajania si. Jeeli rodzice czuj si pewnie co do tego, e dobrze dba si o potrzeby ich dziecka, mog cieszy si tym, e dziecko dobrze si czuje w przedszkolu i skupia si na wasnej pracy, wyksztaceniu albo innych sprawach, ktrymi si zajmuj w czasie, kiedy nie s razem z dzieckiem.

    PIERWSZORAZOWI RODZICEWiele przedszkoli ma dobre rutyny dbania o nowych rodzicw. Wiele z nich praktykuje przeprowadzanie dni zapoznawczych, gdzie rodzice otrzymuj przydatne infor-macje, a dzieci mog bra udzia w jakich aktywnociach. Inni id w odwiedziny do domu, aby spotka i zapozna si z dzieckiem i rodzicami w domu w tej pierwszej fazie. Rodzice, ktrzy przychodz do przedszkola po raz pierwszy mog potrzebowa informacji i niektrzy mog yczy sobie doradztwa o tym, jak by rodzicem dziecka uczszczajcego do przedszkola. Rodzice maj rne dowiadczenia z przedszkolami. Wpywa to na to, jakie informacje s im potrzebne. Przydatne moe by w kadym razie poinformowanie o tym, co przejcie z domu do przedszkola moe oznacza dla dziecka, o codziennych rutynach w zwizku z odprowadzaniem i odbieraniem, o jedzeniu, ubraniach na zmian, przyniesionych ze sob zabawkach, chorobach itd.

    Pamitaj, e zawsze s jacy rodzice, ktrzy nic nie wiedz o tym, co to jest przedszkole, kiedy s posiki, w jakich godzinach obowizuje obowizkowa obecno i co przedszkole potrzebuje wiedzie o dziecku.(Gudrun, konsultant merytoryczny)

    W jaki sposb przyj rodzicw

    28

  • WCZAJCA WSPLNOTARodzice s najwaniejszym potencjaem przedszkola jeli chodzi o stwarzanie wczajcego rodowiska. Jeli przedszkole ma funkcjonowa jako wczajca wsplnota dla rodzicw, musi ono stanowi aren, na ktrej wszyscy rodzice s zauwaani i wysuchiwany wedle swoich uwarunkowa (NOU 2010:8: Z ochot do poznawania i zabawy, str. 114). Badania z Danii wykazuj, e tymi, ktrych si zauwaa, i ktrzy maj moliwo wpywania na tre przedszkola czsto s dzieci i rodzice, ktrzy pochodz z podobnych rodowisk jak personel (Gullv/Bundgaard 2008 i Palludan 2005). Po to, aby przeciwdziaa takim rnicom wane jest, aby personel by wiadomy tego zwizku i pracowa nad osigniciem dobrego dialogu ze wszystkimi rodzicami.

    WSPODDZIAYWANIEW Planie ramowym napisane jest: Odpowiedzialno za wychowanie dzieci naley do rodzicw. Dlatego bardzo wane jest, aby rodzice mieli moliwo wywierania wpywu na tre i ycie codzienne w przedsz-kolu. Przedszkole musi dyskutowa, najlepiej rodzicami, na temat tego w jaki sposb rodzice mog bra udzia i wspoddziaywa na prac przedszkola.

    Rodzice musz zawsze wiedzie, e mog si na mnie wesprze dlatego drzwi do mojego biura s zawsze otwarte!(Berit, dyrektorka przedszkola)

    POSTAWYWane jest, aby przedszkole w swej codzien-nej pracy skupiao si na pracy nad posta-wami. Moe by przydatne przedyskutowanie nastpujcego pytania: Jakie podstawowe postawy ma personel

    jeli chodzi o rodzicw jako partnerw do wsppracy?

    Czy rodzice traktowani s jako rwni part-nerzy we wsppracy? Czy s przyjacimi, czy przeciwnikami, kompetentni czy niekompetentni?

    Czy personel jest skonny do zmiany prak-tyki wedle ycze rodzicw?

    OCZEKIWANIAOczekiwania odgrywaj wan rol w interper-sonalnych interakcjach, a nasze wasne i innych oczekiwania nie zawsze kieruj rzeczy w tym samym kierunku. Wyjanienie wzajemnych oczekiwa jest dlatego wane, w szczeglnoci m. innymi po to, aby osign realistyczn wspprac i przeciwdziaa nieporozumi-eniom. Pytania, ktre mona sobie zadawa, to na przykad:

    29

  • W jaki sposb przedszkole moe sta si wiadome swoich oczekiwa?

    Czy przedszkole ma jaki skryty sposb kultury bycia, gdzie duo rzeczy traktuje si jako oczywiste i si o nich nie rozmawia? Ewentualnie jak mona z tym zerwa i zacz o tym rozmawia?

    Co przekazuje przedszkole rodzicom co powinno im przekazywa?

    Jak moemy dowiadywa si o oczekiwa-niach rodzicw? Aby odkry oczekiwania wszystkich rodzicw naley wypytywa o nie w rnych forach: na rozmowach z rodzicami, spotkaniach z rodzicami i innych punktach spotka / aranacjach. Powinny istnie rutyny pytania o oczekiwania zarwno ustnie, jak i pisemnie.

    Jak przedszkole rozwizuje to, e wielu rodzicw nie wie, co to jest przedszkole? Rodzice, dla ktrych przedszkole jest czym nieznanym, czsto nie potrafi wysowi si o swoich oczekiwaniach. Nie s te w stanie wiedzie, czego oczekuje od nich przedszkole. Bundgar i Gullv prze-prowadzili badanie, w ktrym odkryli, e niepewno zarwno wrd personelu, jak i rodzicw z mniejszoci jzykowych sprawiaa, e dopasowanie stawao si bard-ziej wymagajce ni byo to konieczne dla wszystkich stron (Buntgaard i Gullv, 2008).

    JZYK RODOWISKOWYPraktycznie wszystkie rodowiska maj swj wasny jzyk rodowiskowy. S to sowa i wyraenia, ktre s czsto uywane i dobrze znane wewntrz rodowiska. Sowami tymi mog by wyraenia fachowe, ale przy czstym uywaniu staj si czci jzyka rodowiskowego. Dla osb poza tym krgiem

    s to sowa obce, ktre mog stwarza dystans i przeszkadza wsppracy. W przedszkolu przykadami takich sw mog by: kompetencje, uznanie i pro-socjalne zacho-wanie. We wsppracy z rodzicami wana jest praca ku temu, aby wszyscy rodzice rozumieli, co personel rozumie przez zwroty, ktrych uywaj, kiedy mwi o pracy przedszkola.

    W TEN SPOSB TRUDNA ROZMOWA STAJE SI ATWIEJSZA Bd w dobrej relacji z rodzicami. Utrzymywanie prywatnego kontaktu z

    rodzicami moe utrudni profesjonalne postpowanie przy podejmowaniu trudnych rzeczy. Dlatego wane jest, aby by wiadomym granic pomidzy byciem profesjonalist i osob prywatn.

    Przygotuj si dobrze przed rozmow. Nigdy nie moesz by pewien, co si wydarzy, ale moesz wczeniej dokadnie przemyle cel rozmowy i co chcesz przekaza.

    Oka szacunek dla pogldw rodzicw i zwr uwag na to, e problemy ktrych dowiadczaj rodzice mog by odczu-wane przez nich jako wiksze ni przez ciebie.

    We pod uwag, e rodzice mog mie reakcje emocjonalne kiedy rozmawiacie o czym trudnym. Mog si zdenerwowa albo zacz paka, jedno i drugie, to cakowicie naturalne reakcje kiedy rodzice s poruszeni.

    Upewnij si, e obydwaj rodzice dochodz do sowa.

    Moesz wzi ze sob dowiadczonego wsppracownika na rozmow, ale pilnuj, aby rodzice nie zostali zdominowani albo byli w mniejszoci. W takich sytuacjach rod-zice atwo mog poczu si jako podrzdni i niepewni.

    Stawiaj znak zapytania nad swoim przedsta-wieniem problemu.

    Przekazuj informacje w osobie pierws-zej. Wytumacz jak ty odbierasz dziecko i zapytaj, czy rodzice odbieraj je w ten sam sposb.

    Uywaj otwartych pyta, tj. Jak odbierasz Kari? Jaka jest w domu? Co wedle was powinnimy zrobi w przedszkolu?

    Wytumacz jakie rozwizania wedle was mogyby by odpowiednie (wedle Bodil Ugelstad w Barnehagefolk nr 1/2007).

    30

  • 31

  • Co rodzice i przedszkole mog zrobi razem?

    32

  • W JAKI SPOSB STA SI DOBRYMI DOROSYMI RAZEM DLA DZIECI?

    Spotkanie z rodzicami i personelem musi by pene szacunku, pokory dla drugiej osoby, humoru, radoci i dialogu. (Marianne, kierowniczka przedszkola)

    W Planie ramowym napisane jest: Rodzicie i personel przedszkola maj wspln odpowiedzialno za dobre samopoczucie i rozwj dziecka. Codzienna wsppraca midzy domem a przedszkolem musi by budowana na wzajemnym byciu otwartym i zaufaniu. Rodzice musz czu si pewni, e mog porusza to, co ich interesuje w stosunku do dziecka i przedszkola, nawet jeli oznacza to krytyk.

    Nastpnie w Planie ramowym napisane jest, e przedszkole ma wane zadanie stanowie-nia miejsca do spotka dla dzieci i rodzicw maych dzieci. Szczeglnie podkrelona jest odpowiedzialno przedszkola kiedy przy-jmuje ono rodzicw z mniejszoci jzykowych. Rodzicom moe take by potrzebna pomoc i doradztwo w pytaniach dotyczcych wycho-wania, a w niektrych przypadkach pomoc w nawizaniu kontaktu z pomoc z zewntrz. Dzieci czsto odbierane s inaczej w domu ni w przedszkolu. Dzieci, ktre s niespo-kojne w przedszkolu mog by spokojne w domu. Dzieci, ktre czsto s w konflikcie z innymi dziemi mog zachowywa si inaczej w domu. Jest to naturalne, ale moe czsto dezorientowa. Moe tak by, e personel martwi si, e dziecko ma trudnoci na przykad z koncentracj, interakcj itp., a rodzice o to nie martwi si. Rwnoczenie dziecko moe wykazywa zainteresowania i zdolnoci w domu, ktre nie s tak wyranie okazywane

    w przedszkolu. Dialog midzy przedszkolem i domem jest w takich przypadkach decydujcy w wyjanianiu nieporozumie i wyranym okrelaniu okolicznoci dotyczcych dziecka. Przyczyni si on take do tego, e zarwno rod-zice, jak i personel przedszkola poznaj dziecko lepiej.

    Rodzice znaj si na swoim dziecku, a pracownicy na przedszkolu!(Plan ramowy dla przedszkoli )

    Po to, aby razem sta si lepsi, rodzice i perso-nel musz wychodzi z nastpujcego punktu wyjcia: Wielu rodzicw boi si porusza krytyk

    z personelem przedszkola, bojc si, e to odbije si na dziecku. Wane jest, aby personel omwi ten problem i potrafi przyjmowa rodzicw dajc poczucie bezpieczestwa. Kiedy rodzice i personel komunikuj ze sob i wsppracuj, to, co najlepsze dla dziecka musi by w centrum. Dobry dialog moe przyczyni si do nowego i rozszerzonego zrozumienia co dla dziecka jest najlepsze.

    Zarwno rodzice jak i personel musz by wiadomi, jak wyraaj si o dzieciach, sobie nawzajem i przedszkolu. Facebook i Twitter stay si oglnie uywanymi forami przekazywania informacji i dyskutowania, a

    33

  • informacje przekazywane s bardzo szybko. To, o czym rodzice i personel dyskutowa, to na przykad:- Jakie tematy nadaj si w forach otwar-

    tych, a jakie si nie nadaj?- Co powinnimy bra pod uwag

    dyskutujc pytania dotyczce przedsz-kola na otwartych forach?

    - Czy personel przedszkola powinien komunikowa si z rodzicami poprzez media spoeczne? Moe przedszkole powinno mie wytyczne dotyczce tego.

    - Wytyczne, ktre mog by przydatne w przypadkach, kiedy umieszczane s informacje o dzieciach i zdjcia.

    - Rodzice i personel musz take dyskutowa o tym, do czego rodzice maj si przyczynia.

    Wsppraca midzy domem i przedszko-lem musi charakteryzowa si wzajemnym uznaniem. Nie tylko personel przedszkola musi okazywa uznanie rodzicom. Rodzice musz take okazywa uznanie personelowi ze wzgldu na ich kompetencje oraz prac, ktr wykonuj. Dopiero wtedy dom i przedsz-kole moe wsppracowa nad tym, co jest najlepsze dla dziecka.

    Znajdcie wsplne punkty wyjcia! Zawsze jest co, o czym moemy porozmawia z rodzicami przecie mamy tu ich dziecko! (Tone, kierowniczka przedszkola)

    34

  • Rozmowy i zebrania dla rodzicw W przedszkolu istnieje duga tradycja wsppracy z rodzicami, a wsppraca ta jest sformalizowana i ma podstaw prawn w Ustawie o przedszkolach. Patrz take rozdzia Rada rodzicw i komisja wsppracy, str. 17.

    ROZMOWY DLA RODZICWPrzedszkole zaprasza wszystkich rodzicw z dziemi w przedszkolu na indywidualne roz-mowy dla rodzicw raz lub dwa razy do roku. W biaej ksidze parlamentu, Stortingsmelding (raport rzdu) nr 41 ministerstwo proponuje, aby wszystkie przedszkola oferoway co najmniej dwie rozmowy dla rodzicw na rok. Rozmowa dla rodzicw, to poufna rozmowa midzy rodzicami i personelem przedszkola i dotyczy ona gwnie samopoczucia pojedyn-czego dziecka, jego rozwoju i aktywnoci w przedszkolu. Na rozmowie dla rodzicw mona okreli wsplne pogldy i interesy, oraz ewen-tualne konflikty. Takich rozmw mona take uywa do wymiany dowiadcze o starcie w przedszkolu

    Par lat temu, kiedy pracowaam w przedszkolu dla uchodcw, miaam rozmow z rodzicami. Pod koniec rozmowy spytaam, czy byo co, co rodzice pragnli poruszy lub przedyskutowa. Ojciec powiedzia: Co ma Pani na myli? Zostao pi minut spotkania. Wic wtedy otrzymaam tak reakcj. Nastpnym razem pilnowaam, eby najpierw spyta rodzicw.(Andreassen Becher, (2006):

    RADY DOTYCZCE ROZMOWY Z RODZICAMI: Personel wyjania z rodzicami o czym maj

    potrzeb porozmawia albo przed, albo na pocztku rozmowy.

    Personel przygotowuje si dokadnie do rozmowy. Informacje o dziecku przeka-zywane s ciepo i z przykadami z ycia codziennego.

    Czasami korzystny wpyw moe mie zaproszenie rodzicw, ktrych dzieci duo si razem bawi. Daje to rodzicom moliwo dobrego zapoznania si z innymi rodzicami w przedszkolu, z ktrymi mog dyskutowa i dzieli si dowiadczeniami. Rodzice mog wyraa swoje opinie na temat tego, jak sprzyja dalszemu rozwoju przyjani midzy dziemi.

    35

  • W dialogu midzy przedszkolem i domem dobrze by byo, aby przedszkole jako punkt wyjcia przyjo to, z czym dzieci sobie radz. Kiedy dziecko czuje, e co opanowao, wpywa to pozytywnie na cae dziecko. Przedszkole moe zada rodzicom nastpujce pytania: Czym twoje dziecko lubi si zajmowa? Jakie cechy twojego dziecka naprawd

    doceniasz? Opisz co robicie w domu w rnych sytu-

    acjach (posiki, kadzenie do spania itd.)?

    Rodzice mog kiedykolwiek poprosi o rozmow. Jeeli jest co, o czym chc porozmawia z personelem, powinni skontaktowa si z przedszkolem i ustali godzin natychmiast. Nie naley czeka na zaproszenie na rozmow dla rodzicw z przedszkola.

    ZEBRANIA DLA RODZICWTradycyjnie personel przedszkola zaprasza lub

    wzywa rodzicw na zebrania dla rodzicw. Czsto dyrektor albo odpowiedzialny pedagog prowadzi zebrania i atwo moe doj do jed-nokierunkowej komunikacji, gdzie przedszkole informuje grup rodzicw. Wiele przedszkoli rozwino zebrania dla rodzicw i uywa ich do prowadzenia wykadw i grup dyskusy-jnych. Niektrzy rodzice regularnie przychodz na zebrania dla rodzicw, natomiast inni z rnych powodw nie przychodz. Razem z rodzicami personel moe odnale tre i form, ktra sprawi, e rodzice bd odbiera spotkania jako poyteczne. Wane jest take, aby przedszkole miao opracowan strategie zapewnienia dobrej wsppracy z tymi rod-zicami, ktrzy nie bior udziau w zebraniach dla rodzicw. W wielu krajach nie praktykuje si spotka dla rodzicw i dlatego niektrzy rodzice nie znaj takiej formy spotka z z racji swego pochodzenia. Bariery jzykowe mog take by powodem tego, e niektrzy rodzice nie przychodz. Po to, aby tre zebra dla rodzicw byy

    36

  • wartociowa, a spotkania funkcjonoway wedle intencji, wane jest, aby dyrektor przemyla dokadnie i przedyskutowa wraz z personelem przedszkola prac nad zebraniami dla rod-zicw. Nastpujce pytania mog by przy-datne: Co jest celem zebra dla rodzicw?

    Dlaczego personel chce przeprowadza zebrania dla rodzicw? Czy to byo prze-dyskutowane w komisji wsppracy (SU)?

    Jak czsto wedle personelu naley przeprowadza zebrania dla rodzicw?

    Jak czsto wedle rodzicw naley przeprowadza zebrania dla rodzicw?

    Czy przedszkole mogoby wyobrazi sobie inne formy spotka i wsppracy jako alternatyw tradycyjnych zebra dla rodzicw?

    Czy rodzice mogliby wyobrazi sobie alter-natywne formy spotka i wsppracy?

    Kto prowadzi spotkania? Czy gwnie dochodzi do sowa i prowadzi spotkania personel, czy istniej inne sposoby kierowa-nia spotkaniami?

    Co rodzice sdz o przeprowadzaniu zebra? Jakiej formy i treci grupa rodzicw yczy sobie na zebraniach? Czy rodzice mog/powinni bra udzia w rozwaaniu tego?

    Czy s jakie zagadnienia, nad ktrymi grupa rodzicw i grupa personelu moe wsppracowa?

    Jak rodzice mog przyczynia si do wywierania wpywu na treci programu przedszkola?

    Kto przyjdzie / nie przyjdzie? Czy zawsze przychodz te same osoby i te same osoby s nieobecne? Czy jest to spowo-dowane praktycznymi trudnociami, tj. niania itp.? Czy poczucie przynalenoci do przedszkola jest wystarczajco silne? Czy podejmowane tematy maj znaczenie dla wszystkich? Czy wszyscy rodzice traktowani s jako rwnowartociowi partnerzy do wsppracy?

    Jak rodzice i personel przedszkola si poro-zumiewa? Czy dialog ma charakter woli zrozumienia i zauwaenia drugiej strony oraz bycia otwartym na to, co dla drugiej strony jest wane?

    Co ewentualnie mona robi inaczej, aby wzbudzi poczucie bezpieczestwa i zmotywowa rodzicw, ktrzy nie przychodz? Czy przedszkole moe ponow-nie zastanowi si nad por, treci i form zebra?

    Jak przedszkole prowadzi rodzicw, ktrzy nie przychodz na zebrania dla rodzicw?

    Czy zebrania s dostpne dla wszystkich? Czy na zebranie zapraszany jest tumacz i czy ustalone jest w jaki sposb korzysta z tumacza? Czy wszyscy rodzice zrozumi-eli, e bdzie miao miejsce spotkanie dla rodzicw i czy wiedz, co to jest spotkanie dla rodzicw? Czy spotkanie dla rodzicw moe czciowo lub w caoci przebiega w grupach jednojzycznych?

    W jaki sposb spotkania dla rodzicw wykorzystywane s do budowania sieci kontaktw i rozwijania kontaktu wewntrz grupy rodzicw? Mona na przykad zaprosi rodzicw do przedstawiania jakich tematw, na przykad prezentowa-nia ksiek dla dzieci, kulinarnych, pyta dotyczcych wychowania lub rnych hobby.

    Dobr rad moe by poproszenie dzieci o zrobienie wizytwek na st dla rodzicw, ktre mona umieci tam, gdzie rodzice maj siedzie na spotkaniu.

    Wytwarzaj dyskusje i zaangaowanie. Nie bj si odmiennych zda. Odmienne zdania mog prowadzi do dalszego rozwoju zarwno wsppracy midzy domem i przedszkolem, jak i pracy w przedszkolu. (Ojciec po spotkaniu dla rodzicw w przedszkolu)

    37

  • Rodzicw, ktrzy le czuj si w takich for-mach spotka, naley uszanowa lub pomc

    im i wesprze ich we wziciu udziau.

    PRZYKADY ALTERNATYWNYCH FORM SPOTKA: Zbirki grup zamiast spotka dla rodzicw,

    na przykad kluby dla ojcw/synw lub matek/crek, zorganizowane pod ktem jakiego tematu, posiku lub aktywnoci.

    Wizyty domowe. Personel umawia si wtedy, e odwiedzi rodzin w domu.

    Spotkanie dla rodzicw z world caf / dialog-caf, metoda spotka, ktra sprawia, e wszyscy biorcy udzia staj si aktywni. Adres internetowy znajduje si na tyle broszurki.

    Specjalne spotkanie dla rodzicw dla wszystkich nowych rodzicw, gdzie udziela si oglnych informacji o przedszkolu i roz-mawia o tym, jak dzieci i rodzice odczuwaj pobyt w nowym w przedszkolu.

    Specjalne spotkania dla rodzicw z mniejszoci jzykowych, ktrzy od nie-dawna s w kraju, z tumaczem dla tych, ktrzy tego potrzebuj. Adres internetowy znajduje si na tyle broszurki.

    Kawa poranna w przedszkolu, gdzie rodzice mog dowiedzie si wicej o przedszkolu i spotka pracownikw. Mona skontaktowa si osobicie z rodzicami i zaprosi ich do wzicia udziau.

    Wieczr filmowy dla podkrelenia czym jest przedszkole i czym zajmuj si dzieci. Filmy i zdjcia mog take stworzy dobr moliwo dialogu midzy rodzicami i per-sonelem, ktry atwo mona pokierowa ku treci przedszkola.

    Spoeczne zbirki/czas na rozmow z rodzicami, na przykad w zwizku z odbi-eraniem. Mona ewentualnie poczy ze wsplnym obiadem.

    KAWA DLA RODZICWWiele przedszkoli w cigu roku zaprasza rod-zicw na kaw dla rodzicw. To w jaki sposb to jest przeprowadzane, zaley od pojedynczego przedszkola, ale czsto personel przedszkola wczeniej upiek co dobrego razem z dziemi i podaje kaw oraz herbat i co do przekszenia,

    38

  • kiedy rodzice odbieraj dzieci po poudniu. Jest to wana sytuacja, w ktrej dzieci widz, e rodzice i personel potrafi razem usi i porozmawia. Poza tym jest to dobra moliwo dla rodzicw, aby spotka innych rodzicw z dziemi w tej samej grupie przedszkolnej lub bazie. Niektrzy rodzice odczuwaj jednak, e nieformalne formy spotka jak na przykad przyjcia dla rodzicw, niadania dla rodzicw lub serwowanie kawy dla rodzicw, to pozyty-wne areny i wane jest by tego wiadomym przy planowaniu takich aranacji (NOU 2010:8 Z ochot do poznawania i zabawy). W przypadku rodzicw, ktrzy niepewnie czuj si w takich formach spotka, powinno to zosta uszano-wane lub te naley ich wesprze i pomc tak, aby mogli wzi udzia. Powodw moe by wiele i s one czsto ukryte. Osoby z lkiem spoecznym czsto radz sobie z tym lkiem w rutynowych sytuacjach, na przykad w szatni, ale moe dla nich by trudne wzicie udziau w wikszych aranacjach.

    NAD CZYM RODZICE I PERSONEL MOG WSPPRACOWA? Rodzice i personel przedszkola planuj

    razem i przeprowadzaj aranacje dla dzieci. Rodzice i personel maj nieograniczon

    ilo tematw, ktre regularnie mog porusza i o ktrych mog dyskutowa, na przykad rwnouprawnienie, znaczenie zabawy, ramy psychologiczne dla dzieci, jzyk lub rozwj oglny.

    Wypracowany zostaje bank rodzicw we wsppracy midzy rodzicami i przedsz-kolem. Przedszkole powinno wczeniej powiadomi w czym przydaaby si pomoc, a rodzice s zapraszani do wyraania sugestii na temat tego, w jaki sposb mogliby pomc. Moe to by wszystko liczc od praktycznych zada w przedszkolu do aktywnoci z dziemi. Dla niektrych rodzicw naturalne jest wyraanie opinii i sugestii. Innych trzeba do tego konk-retnie zaprasza. Personel musi widzie rnorodno w grupie rodzicw i dba o

    to, aby wszyscy mieli moliwo wywierania wpywu. Wymaga to, aby od czasu do czasu wyprbowywane byy nietradycyjne formy wsppracy i tematy.

    Przedyskutowywanie rnych dylematw, na ktre natrafiaj rodzice i personel oraz dochodzenie do wsplnych odpowiedzi i rozwiza. Moe to zapobiega nieporozu-mieniom i niezadowoleniu (patrz przykady dylematw w nastpnym rozdziale).

    Pozwl rodzicom podejmowa wasne wybory, musimy akceptowa, e rodzice si rni i robi inne rzeczy ni te, do ktrych my jestemy przyzw-yczajeni. (Anette, dyrektorka przedszkola)

    39

  • Dom i personel przedszkola czsto ma odmienne interesy i potrzeby, ktre w pewnym sensie tworz dylematy. Wsplna otwarta rozmowa o dylematach moe przyczyni si do promowania wsppracy midzy domem i przedszkolem. Wsplna dyskusja na temat rnych kwestii moe pozytywnie odbija si na innych sprawach prowadzc do wyraniejszej komunikacji mniejszej iloci nieporozumie wikszego zrozumienia i wiedzy na temat

    sytuacji i opinii drugiej strony wyrozumiaoci dla decyzji, ktre trzeba

    podj wikszej woli do zawarcia kompromisu zwikszonego wkadu i woli do wsppracy

    oraz bliszych relacji midzy stronami

    Otwarta rozmowa o dylematach promuje zatem dobr wspprac midzy domem i przedszkolem, a take umoliwia osignicie wielu celw opisanych w niniejszej bros-zurce. To, e jako wytwarzana jest poprzez wspln rozmow, moe by przydat-nym dowiadczeniem dla obydwu stron. Przykadami takich dylematw mog by:

    ODEBRA/ODPROWADZICzasem mog powstawa rozbienoci pomidzy tym, czego potrzebuj rodzice i moliwociami przedszkola. Rodzice maj potrzeb rozmawiania z przedszkolem o warunkach, ktre dotycz sytuacji domo-wej i kiedy przychodz, aby odebra dzieci, mog potrzebowa usysze jak min dzie. Rwnoczenie personel ma odpowiedzialno za dzieci, ktre s w danej grupie i nie zawsze ma moliwo powicenia penej uwagi rod-zicom. Czsto kiedy rodzice przychodz, aby odebra dziecko, na dyurze jest tylko jedna dorosa osoba. Co wtedy naley zrobi?

    Dylematy

    40

  • RWNOWAGARodzice si rni. Niektrym jest atwo ustosunkowa si do personelu, maj duo opinii i pomysw oraz duo do powiedzenia, natomiast inni s bardziej skryci i ostroni. Wszyscy maj jednak takie samo prawo wywierania wpywu. W jaki sposb personel i rodzice mog razem znajdywa rozwizania, ktre mog uszanowa potrzeby wszystkich?

    WIKSZE ARANACJEPodczas kawy dla rodzicw lub uroczystoci zakoczeniowej w przedszkolu, jest na miejscu wiele dzieci i rodzicw. Przy takich okazjach dzieci mog by dodatkowo podekscyto-wane i oczekujce. Rwnoczenie moe by nie do koca wyjanione, czy to rodzice, czy te personel ma odpowiedzialno za dzieci, kiedy obydwie strony s w przedszkolu. Moe zaistnie potrzeba rozmowy o rolach perso-nelu i rodzicw z myl o opiek nad dziemi podczas takich aranacji.

    RNORODNO Jak rodzice i personel mog wsplnie dochodzi do rozwiza w przypadkach, gdzie interesy rodzicw s sprzeczne z praktyk i podstaw wartoci przedszkola? Przykad mog stanowi rodzice, ktrzy nie ycz sobie, aby pracownicy pci mskiej przebierali ich crki lub rodzice z pewnymi zdecydowanymi pogldami na wychowanie dzieci, ktrzy nie zgadzaj si z pedagogicznym podejciem przedszkola. Rodzice mog take obawia si, e dzieci spoyj jedzenie, ktrego wedle ich religii nie powinni je. Wane jest, aby nie pieszy si przy okrelaniu oczekiwa tak, aby wsppraca charakteryzowaa si zaufaniem.

    OCENA ROZWOJUWiele przedszkoli przeprowadza ocen rozwoju dziecka. W tym celu korzystaj z for-mularzy i rnych narzdzi oceniania. Rodzice maj rne potrzeby wgldu i informacji ocenie, ktra miaa miejsce. Niektrzy rodzice ycz sobie duo informacji i dokadnych wiadomoci, natomiast inni odczuwaj to jako stresujce. Skupianie si na wynikach ocenia-nia sprawia, e martwi si, czy ich dziecko rozwija si dobrze w stosunku do standardu i zaczynaj skupia si na porwnywaniu swojego dziecka z innymi. Chtnie otrzymuj informacje o swoim dziecku, chc wiedzie jak czuje si i jak mu jest w przedszkolu, bez oce-niania go na podstawie gotowych formularzy oceniania. Przedszkole musi spyta rodzicw w jaki sposb chc otrzymywa informacje na temat swojego dziecka, zarwno jeli chodzi o rezultaty oceniania, jak i prac przedszkola poza tym.

    POJEDYNCZE DZIECKO GRUPATypowe dylematy mog powstawa w rw-nowadze midzy pojedynczym dzieckiem i grup, na przykad w zwizku z jedzeniem. Wielu rodzicw interesuje si tym, ile i co dziecko je. By moe powstaj sytuacje, gdzie rodzice i przedszkole maj odmienne zdania. Moe przedszkole ma specjalne wytyczne dotyczce odywiania, ktre rodzicom trudno stosowa w stosunku do swojego dziecka. Moe to na przykad by to, e przedszkole nie yczy sobie, aby dzieci bray ze sob jogurt albo produkty spoywcze zawierajce cukier, a rodzice uwaaj, e potrzebna jest wiksza elastyczno i interesuje ich to, aby dziecko si poywio. Co przedszkole i rodzice mog ustali? Takie sytuacje mona wsplnie przedyskutowa.

    41

  • Pamitam, e moja mama kiedy powiedziaa: Kari nie jest dla pocztkujcych. Kari jest dla zaa-wansowanych. OK, pomylaam. To w takim razie nie tylko ja uwaam, e z ni jest trudno sobie poradzi, ale te i inni mieli z ni problemy. Inni te powiedzieli, e to byo trudne. Ale udanie si do Poradni Pedagiczno-Psychologicznej (PPT) pomogo.(Kinge, 2009, s. 170)

    Przedszkole czsto wsppracuje z innymi specjalistycznymi organami, przewanie gownie z przychodni, Poradni Pedagiczno-Psychologiczn (PPT), Urzdem Ochrony Praw Dziecka (BV) oraz Poliklinik psychiatryczn dla dzieci i modziey (BUP). W przypadku dzieci o specjalnych potrzebach wana jest wsppraca ze rodowiskiem specjalistycznym poza przedsz-kolem. Rodzice dzieci, ktre potrzebuj dodatkowej pomocy i wsparcia musz czsto zwraca i odnosi si do wielu rnych organw pomocy. Przedszkole moe stanowi si napdow oraz wsparcie dla tych rod-zicw, midzy innymi poprzez koordynowanie spotka midzy rnymi organami.

    Personel przedszkola widzi dziecko codziennie podczas zabawy i interakcji z innymi dziemi i dorosymi. Kompetentni pracownicy przedsz-kola zauwaaj z reguy, e co jest odmienne w sposobie bycia i rozwoju niektrych dzieci. W przypadkach, kiedy pojawia si zaniepoko-jenie w zwizku ze zdrowiem umysowym, spoecznym lub fizycznym i rozwojem dziecka, odpowiedzialnoci personelu jest zwrci si z tym zaniepokojeniem do odpowiedniego organu specjalistycznego. Rodzicw naley zawsze poinformowa, wczy i uzyska ich zgod na skierowania wysyane przez przedsz-kole do zewntrznych organw specjalisty-cznych. Bardzo wane jest, aby istnia dobry dialog midzy rodzicami i personelem kiedy przedszkole rozwaa potrzeb wczenia innych organw pod ktem zadbania o rozwj dziecka. Na przykad w przypadku dzieci ze specjalnymi trudnociami jzykowymi, odkry-cie tego moe dla personelu by wymagajce, jeeli nie maj tego samego jzyka ojczys-tego co dziecko, a dziecko jest w okresie pocztkujcym nauki norweskiego. W takich przypadkach wgld rodzicw w umiejtnoci jzykowe dziecka w jzyku ojczystym stanowi wan informacj. Wane take jest przeka-

    42

    Wsppraca z innymi organami

  • zywanie rodzicom wyranych informacji o tym, ktre organy pragnie si wczy do wsppracy i w jaki sposb one mog pomc. Wedle Ustawy o przedszkolach 22. Obowizek poinformowania Suby Ochrony Praw Dziecka, personel zobowizany jest do powiadomienia miejscowej Suby Ochrony Praw Dziecka o ewentualnym zaniepoko-jeniu. Przed wysaniem powiadomienia do Suby Ochrony Praw Dziecka, naley take poinformowa rodzicw o zaniepokojeniu przedszkola oraz obowizku powiadomienia. Takie wydarzenia mog wystawi wspprac midzy domem i przedszkolem na cik prb. W takich sytuacjach absolutnie decydujce jest to, czy personel przedszkola postpuje profesjonalnie i wyranie rozu-mie gdzie ley jego lojalno, tzn. po stronie

    dziecka. Rwnoczenie przed personelem stoi wyzwanie przekazania swojego zaniepokoje-nia rodzicom w troskliwy sposb. Celem musi by zachowanie opierajcego si na zaufaniu ukadu z rodzicami, take podczas rozmowy o czym, co jest wymagajce dla rodziny dziecka. Wyjtkowo due wyzwania mog pojawia si, kiedy rodzice pochodz z kraju, gdzie insty-tucje takie jak Suba Ochrony Praw Dziecka nie istniej. Kiedy przedszkole podejrzewa lub odkrywa, e ma miejsce powane zaniedbanie opieki jak na przykad molestowanie seksu-alne dziecka, rodzicw nie naley informowa przed powiadomieniem Suby Ochrony Praw Dziecka. Powodem jest obawa zniszczenia dowodw.

    43

  • Dziecko jest w centrum i to dziecko jest powodem tego, e nigdy nie moemy zaniecha motywacji do lepszej wsppracy, kontaktu i komunikacji, bez wzgldu na to, czy jestemy rodzicami, czy personelem. Personel w przedszkolu ma zdecydowan odpowiedzialno za dostosowanie warunkw do budowania bliskoci, kontaktu i dialogu, ale rodzice take maj odpowiedzialno za wychodzenie na przeciw personelowi z dobr wol do wsppracy, inicjatyw oraz pozyty-wnymi reakcjami na zaproszenia ze strony przedszkola. Pomimo to wane jest przyzna-nie tego, e rodzice s stron naraon w tej wsppracy. W niniejszej broszurce wspom-niane jest kilka razy, e rodzice martwic si o samopoczucia dziecka mog sta si naraeni, niepewni i wraliwi. Przyczynianie si do tego,

    aby rodzice rozwinli poczucie pewnoci i wiary we wasne zdolnoci rodzicielskie, moe mie decydujce znaczenie dla rozwinicia przez dziecko pozytywnego obrazu samego siebie oraz umiejtnoci. Jeeli przedszkolu uda si wzmocni relacj midzy rodzicami i dzieckiem, przyczynia si ona do wytworzenia wanych uwarunkowa dobrej nauki i rozwoju dziecka. Jak wspomniane wczeniej, dzisiejsi rodzice naraeni s na presj oczekiwa z myl o osigniciach dziecka, jego zdolnociach i posiadanej wiedzy. Stanowi to zmartwie-nie i obcienie dla wielu. Porwnuj si z innymi rodzicami, porwnuj swoje dziecko z innymi dziemi i s niepewni swojej roli rodzicielskiej oraz co do wychowania. Wielu myli, e s jedynymi rodzicami, ktrzy czuj, e nie dorastaj do swojej roli i wtpi, czy s wystarczajco dobrymi rodzicami. Jeeli perso-nel przedszkola potrafi wyrobi kultur, ktra daje poczucie pewnoci rodzicom i przestrze na dzielenie niepewnoci i ewentualnych odczu niedorastania do swej roli, bdzie to mogo zredukowa czynniki stresu u rodzicw i wyzwoli energi i optymizm, ktre wyjd na dobre dziecku. Rodzice odczuj take, e nie s niepewni w samotnoci, a take odczuj rado i poyteczno przynaleenia do wspl-noty. Rodzice potrzebuj dobrych partnerw wspomagajcych. Potrzebuj, aby zauwaono ich prby podoa wyzwaniom oraz kompe-tencje, tak jak dotyczy to nas wszystkich.

    Zakoczenie

    44

  • Mielimy nowego dwulatka w jednym z naszych oddziaw. Matka bya zmczona i rozmawiaa z nami o tym, jak trudno jej byo rwnoczenie podoa wymaganiom w pracy i zajmowa si dzieckiem. Kiedy odbieraa chopca, bya czsto zestresowana i prosia go, aby si popieszy. No chod! Ju idziemy do domu! W przedszkolu uwielbialimy ich obydwojga i uwaalimy, e chopiec ten by wspaniaym modym czowiekiem. Zastanawialimy si: Czy ona tego nie widzi? Moe czuje si niepewna wobec personelu przedsz-kola?

    Konkluzja bya taka, e mielimy przekaza jej sposb w jaki odbieralimy chopca najintensywniej, jak tylko moliwe. Opowiadalimy jej wiele pozytywnych rzeczy o nim i obsypywalimy j pochwaami dotyczcymi rzeczy, ktrych jej synek si nauczy, a take tego, co powiedzia i zrobi. Mwilimy jej, jak grzecznym chopcem on wedle nas by. Po jakim czasie zauwaylimy zmian w relacji midzy matk i chopcem. Zacza nam opowiada pozytywne rzeczy o nim. Zacza umiecha si w szatni. Byy uciski i wzajemna rado ponownych spotka i zaczy pojawia si dobre historie. (Vibeke, dyrektorka przedszkola)

    Poza wasn biologiczn si ycia dziecka, rodzice s jego najwaniejszym zasobem rozwoju. (Hafstad i vreeide,1998)

    45

  • rda

    BIBLIOGRAFIA:Andersen, John and Rasmussen, Kjeld (1996): Mer foreldresamarbeid, Oslo. Pedagogisk forumAndreassen Becher, Aslaug (2006): Flerstemmig mangfold: Samarbeid med minoritetsforeldre, Oslo. Fagbokforlaget.Bae, Berit (2004): Dialoger mellom voksne og barn en beskrivende fortolkende studie (rapport nr. 25), Hgskolen i OsloBagge, Lene Bjerring og Lenchler-Hbertz, Lisbeth (2009): Foreldresamarbeid. Oslo. AschehougBowlby, John, (1951): Rapport til WHO Bundgaard, Helle og Gullv, Eva ( 2008): Forskel og fllesskab. Kbenhavn. Forfatterne og Hans Reitzels forlagB, Ingerid (1996): Grunnbok i foreldresamarbeid. Oslo. UniversitetsforlagetDrammen kommune (2005): Veileder. Tosprklig opplring i barnehagen.Gjervan, Marit, Andersen, Camilla Eline og Bleka, Mlfrid (2006): Se mangfold!. Oslo. CappelenGrythe, Jon og Midtsundstad, Jorunn H. (2002): Foreldresamarbeid i barnehage. Kristiansand. HyskoleforlagetHafstad, Reidun og vreeide, Haldor (1998): Foreldrefokusert arbeid med barn, Kristiansand, HyskoleforlagetHolthe, Vibeke Glaser (2003): Profesjonalisering av barne-oppdragelsen. Oslo Universitetsforlaget.Huneide, Karsten (2003): Barns livsverden, Oslo. Cappelen akademiskKibsgaard, Sonja (2006): [email protected]ldre, Oslo. TransitKinge, Emilie (1999): Empati hos voksne i mte med barn med spesielle behov, Oslo, GyldendalKinge, Emilie (2006): Barnesamtaler. Det anerkjennende samvr og samtalens betydning for barn med samspills- vansker, Oslo, GyldendalKinge, Emilie (2009): Hvor er hjelpen nr den trengs?. Om relasjonskompetanse Om foreldresamarbeid. Oslo. GyldendalKunnskapsdepartementet (2006): Temahefte om sprklig og kulturelt mangfoldKyrkjevegen barnehage (2009): Sj mangfoldet vrt! Tankar kring barndom sett fra foreldreststadenLarsen, V og Tirelli, (2003): Hvad lrer etniske minori-tetsbrn i en dansk daginstitusjon? Social kritik, tidsskrift for social analyse og debat, nr. 88Malmo, Birgit og Stemshaug, Marit (2002): Samhandling veien til kompetanse, DammNordahl, Thomas (2007): Hjem og skole. Oslo. Universitetsforlaget

    46

  • NAFO (Nasjonalt senter for flerkulturell opplring) og Kunnskapsdepartementet (2010): Ressurshefte flersprklig arbeid i barnehagen, Kunnskapsdepartementet.NOU 2010:7: Mangfold og mestring, KunnskapsdepartementetNOU 2010:8: Med forskertrang og lekelyst, KunnskapsdepartementetPalludan C. (2005): Brnehaven gr en forskel. Kbenhavn. Danmarks pedagogiske universitetsforlagSchibbye, Anne Lise (2009): Relasjoner. Et dialektisk perspektiv p eksistensiell og psykodynamisk psykoterapi. Oslo. Universitetsforlaget.Ugelstad Bodil i Tidsskriftet Barnehagefolk nr. 1/2007Utdanningsdirektoratet (2005): Vge ville vre voksen vreeide, Haldor (2002): Samtaler med barn. Kristiansand, Hyskoleforlaget ASberg, Ann og Taguchi, Hillevi Lenz (2006): Lyttende pedagogikk etikk og demokrati i pedagogisk arbeid. Oslo. Universitetsforlaget

    Aktualne linki:

    Zbir przepisw: www.lovdata.noRzecznik Praw Dziecka (Barneombudet): www.barneombudet.noKomitet rodzicielski ds. przedszkoli (Foreldreutvalget for barnehager): www.fubhg.noICDP: www.icdp.noLFT: www.loft-instituttet.no.NAFO: www.hio.no/Enheter/NAFODoroli dla Dzieci (Voksne for barn): www.voksneforbarn.noWorld caf: www.theworldcafe.comUsugi tumaczw ustnych (Tolketjenesten): www.tolke-tjenesten.no

    Dzikujemy:

    Ministerstwu Edukacji (Kunnskapsdepartementet) oraz NAFO (Krajowe centrum multikulturalnego nauczania) za dobr wspprac!

    Emilie Kinge za dobre rady, profesjonalne doradztwo oraz przydatne historie z okresu praktyki

    WCZENIEJSZYM WSPPRACOWNIKOM W RODOWISKU FACHOWYM ZA PRZYDATNE KOMENTARZE:Anette Ek Svendsen, Berit Ekornrud, Berit Kauserud, Gudrun Jansson, Mariann Moe Martinsen, Marianne Bye, Marit Nstberg, Tone Seljenes Holme, Tonje Kaugerud i Vibeke Hillestrm

    47

  • FUB KOmItet RODzICIelSKI DS. PRzeDSzKOlINR TELEFONU 22 05 90 70

    ADRES POCZTOWY Postboks 9360 Grnland, 0135 Oslo

    ADRES ODWIEDZIN Schweigaards gate 15 B, 0191 Oslo

    E-POCZTA [email protected]

    ADRES INTERNETOWY [email protected]

    DESIGN Tank

    ILUSTRACJE Mille Lia Reenskaug 5 lat

    Markus Lia Reenskaug 2 lata

    Max Tmmeraas-Thill 5 lata

    ZDJCIA Sveinung Brthen

    ZDJCIE NA PIERWSZEJ STRONIE / SCANPIx

    DRUK Printhouse