Podstawy zarządzania - wykład 2

Post on 09-Jan-2017

598 views 1 download

Transcript of Podstawy zarządzania - wykład 2

© Krzysztof Klincewicz© Krzysztof Klincewicz

Podstawy zarządzania- wykład 2

Studia DSM/MSEM Wydziału ZarządzaniaUniwersytetu Warszawskiego

prof. UW dr hab. Krzysztof Klincewiczkklincewicz@wz.uw.edu.pl

Zakład Teorii i Metod Organizacji (TiMO) WZ UWwww.timo.wz.uw.edu.pl

© Krzysztof Klincewicz

Rewolucja przemysłowa – maszyna parowa

© Krzysztof Klincewicz

Rewolucja przemysłowa – organizacja pracy

© Krzysztof Klincewicz

Rewolucja przemysłowa - mechanizacja

© Krzysztof Klincewicz

Rewolucja przemysłowa – organizacja pracy

© Krzysztof Klincewicz

Praca dzieci i wykorzystywanie pracowników

© Krzysztof Klincewicz

„Ziemia obiecana” – szanse biznesowe w Łodzi na przełomie XIX i XX wieku i eksplotacja pracowników

© Krzysztof Klincewicz

Rozwój ruchu związkowego i tendencji rewolucyjnych

© Krzysztof Klincewicz

• Zarządzanie może być „naukowe” – optymalne techniki pracy dobrane w oparciu o badania

• Interes pracowników - bezpieczeństwo i higiena pracy

• Interes pracodawców – lepsze wyniki pracy

Frederick Taylor – twórca „naukowego zarządzania”

© Krzysztof Klincewicz

Naukowe zarządzanie:• Poszukiwanie praw „naukowych”

• Zarządzanie jak inżynieria• Pracownik jak robot/maszyna

• Przewidywalność procesów pracy• Kierownik myśli, planuje pracę,

przekazuje polecenia pracownikowi – a pracownik wykonuje te

polecenia

© Krzysztof Klincewicz

Tayloryzm – podejście oparte na naukowym zarządzaniu Taylora

© Krzysztof Klincewicz

Dychotomia:• Kierownik / pracownik wykonawczy• Zarządzanie / wykonywanie pracy

• białe kołnierzyki (ang. white collars) a niebieskie kołnierzyki (ang. blue collars)

© Krzysztof Klincewicz

Naukowe zarządzanie:• Optymalizacja – jak najlepsze

wykorzystanie środków produkcji• Specjalizacja – każdy pracownik

wykonuje jedną czynność, co prowadzi do perfekcji

• Standaryzacja – jednolite zasady pracy ułatwiają pomiar, kontrolę, zwiększają szybkość i zapewniają

powtarzalność

© Krzysztof Klincewicz

Naukowe zarządzanie:• „One best way” – istnieje najlepszy

sposób wykonania danej czynności, analizy naukowe pozwalają go

zidentyfikować• Racjonalizacja – działania powinny

opierać się na refleksji teoretycznej (kierownika) a nie osobistych preferencjach czy odczuciach (pracownika wykonawczego)

© Krzysztof Klincewicz

Lilian i Frank Gilbreth – time and motion studies

© Krzysztof Klincewicz

Lilian i Frank Gilbreth – ruchy elementarne „therbligi”

© Krzysztof Klincewicz

Lilian i Frank Gilbreth – optymalizacja pracy, ergonomia

© Krzysztof Klincewicz

Henry Ford – system produkcji masowej („fordyzm”)

© Krzysztof Klincewicz

Henry Ford – system produkcji masowej („fordyzm”)

© Krzysztof Klincewicz

Krytyka tayloryzmu i fordyzmu jako dehumanizujących pracę

© Krzysztof Klincewicz

Współczesny fordyzm? – przemysł tekstylny

© Krzysztof Klincewicz

Współczesny fordyzm? – przemysł tekstylny

© Krzysztof Klincewicz

Współczesny fordyzm? – centra telefonicznej obsługi klienta

© Krzysztof Klincewicz

Współczesny fordyzm? – centra telefonicznej obsługi klienta

© Krzysztof Klincewicz

Współczesny fordyzm? – zakłady przetwórstwa mięsnego

© Krzysztof Klincewicz

Współczesny fordyzm? – zakłady przetwórstwa mięsnego

© Krzysztof Klincewicz

Współczesny fordyzm? – fabryka wyrobów metalowych

© Krzysztof Klincewicz

Problemy tayloryzmu/fordyzmu:• Zmiana procesów pracy – znaczenie

wiedzy, kompetencji, samodzielności pracowników (epoka postindustrialna)

• Wykorzystanie informacji i komputerów

• Automatyzacja pracy – roboty przemysłowe a nie robotnicy

• „Post-fordyzm” we współczesnym biznesie

© Krzysztof Klincewicz

Post-fordyzm?

© Krzysztof Klincewicz

Post-fordyzm i znaczenie ludzi• Samodzielność w podejmowaniu

decyzji• Zaangażowanie pracowników

• Chęć pracy i motywacja• Udział pracowników wykonawczych w

przygotowywaniu pracy i podejmowaniu decyzji

• Wiedza specjalistyczna

© Krzysztof Klincewicz

Post-fordyzm a technologie• Informatyzacja

• Automatyzacja przemysłu – w tym robotyka/mechatronika

Post-post-fordyzm?• Sztuczna inteligencja

• Internet rzeczy (Internet of things)• Industry 4.0

© Krzysztof Klincewicz

Wykorzystanie mechatroniki/robotyki w przemyśle

© Krzysztof Klincewicz

Urządzenia komunikujące się ze sobą bez udziału człowieka

© Krzysztof Klincewicz

Industry 4.0 – w pełni zautomatyzowana fabryka, sterowana komputerowo

© Krzysztof Klincewicz

Industry 4.0 – w pełni zautomatyzowana fabryka, sterowana komputerowo

© Krzysztof Klincewicz

Nowy tayloryzm?• Zasady Taylora stosowane

współcześnie do sterowania robotami przemysłowymi

© Krzysztof Klincewicz

Henri Le Châtelier – cykl działania zorganizowanego

1. Określenie

celu

2. Zbadanie potrzebnych środków i warunków

3. Przygotowanie środków i warunków

4. Wykonanie

5. Kontrola

© Krzysztof Klincewicz

Karol Adamiecki – znaczenie „harmonizacji”

Nie tylko optymalizacja

pracy, ale zapewnienie

zgodności wewnątrz organizacji

© Krzysztof Klincewicz

Proces a projekt

proces – powtarzalny ciąg

działań, np. produkcja masowa

projekt – jednorazowy zestaw

działań, np. organizacja imprezy

studenckiej

© Krzysztof Klincewicz

Henry Gantt – harmonogram (wykres Gantta)

© Krzysztof Klincewicz

Karta przepływu procesu (process chart) – więcej na ćwiczeniach

© Krzysztof Klincewicz

Henri Fayol – nurt administracyjny w zarządzaniu

• Zarządzanie firmą przypomina administrowanie urzędem

• Taylor racjonalizował i optymalizował pracę fizyczną, Fayol – pracę biurową

© Krzysztof Klincewicz

Racjonalna organizacja pracy biurowej

© Krzysztof Klincewicz

Fayol: firma podzielona na piony funkcjonalne

Przedsię-biorstwo

Pion techniczn

y

Pion handlow

y

Pion finansow

o-księgowy

Pion administr

a-cyjny…

© Krzysztof Klincewicz

Fayol: hierarchia stanowisk i jednoznaczne zależności

Przedsię-biorstwo

Dyrektor pionu technicznego

Dyrektor pionu handlowego

Kierownik działu sprzeda

ży w ParyżuPracownik

działu sprzedaży

w Paryż

u

Kierownik działu sprzeda

ży w MarsyliiPraco

wnik działu sprzedaży

w Marsylii

© Krzysztof Klincewicz

Fayol: utrzymywanie dyscypliny w organizacji

© Krzysztof Klincewicz

Fayol: podporządkowanie interesu pracownika interesom organizacji

© Krzysztof Klincewicz

Henri Fayol – 14 zasad zarządzania (patrz: podręcznik!!!), w tym:

• Jedność rozkazodawstwa – każdy pracownik podlega tylko jednemu

kierownikowi• Jednolitość kierownictwa – w każdym

zespole jest jeden kierownik• Wynagradzanie – proporcjonalne do

efektów pracy

© Krzysztof Klincewicz

Henri Fayol – 14 zasad zarządzania (patrz: podręcznik!!!), w tym:

• Hierarchia – określa drogę służbową (sformalizowany obieg informacji i

poleceń)• Sprawiedliwe traktowanie

• Poczucie wspólnoty personelu (fr. esprit de corps)

© Krzysztof Klincewicz

© Krzysztof Klincewicz

• Analiza doświadczeń rzeczywistych przedsiębiorstw i powiązanie teorii z praktyką

• Organizacja zaspokaja potrzeby klientów

• Menedżerowie ponoszą odpowiedzialność za firmę

• Znaczenie definiowania celów w zarządzaniu

Kontynuatorzy i krytycy Fayola – Peter Drucker

© Krzysztof Klincewicz

• Poszukiwanie zależności między „zmiennymi” w organizacji (np. struktura, cechy wykorzystywanej technologii)

• Początek „podejścia sytuacyjnego” – poszukiwanie „praw” typu: wzrost X o 5% wywoła zmianę Y o 4%

Kontynuatorzy i krytycy Fayola – Joan Woodward i podejście sytuacyjne

(contingency approach)

© Krzysztof Klincewicz

• Wykorzystanie zaawansowanych technik matematycznych do wspierania procesów podejmowania decyzji w zarządzaniu

Kontynuatorzy i krytycy Fayola – badania operacyjne (operations research)

© Krzysztof Klincewicz

Za tydzień: teoria organizacji

• Czy można stworzyć doskonałą organizację i zaprojektować wszystko jak w dobrze

naoliwionej maszynie?• Można próbować…

ale wiemy już, że to się nie uda