Rządowe reformy w Polsce: dotychczasowe efekty i RP. Podobnie jak poprzednio, reformy zostały...

download Rządowe reformy w Polsce: dotychczasowe efekty i RP. Podobnie jak poprzednio, reformy zostały odniesione

If you can't read please download the document

  • date post

    28-Feb-2019
  • Category

    Documents

  • view

    213
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Rządowe reformy w Polsce: dotychczasowe efekty i RP. Podobnie jak poprzednio, reformy zostały...

1

Rzdowe reformy w Polsce:

dotychczasowe efekty i perspektywy

Cz II Gospodarka i finanse

Niniejsze opracowanie stanowi aktualizacj opracowania z kwietnia br. pod tym samym tytuem. Przedsta-

wia ono kluczowe reformy wprowadzane w Polsce przez rzd Prawa i Sprawiedliwoci (Zjednoczonej

Prawicy), ktry powsta 20 miesicy temu. Reformy Rzdu RP s wspierane przez Sejm i Senat RP, a take

Prezydenta RP. Podobnie jak poprzednio, reformy zostay odniesione do opinii spoeczestwa i opozycji.

Przedstawiono je w trzech czciach: (1) reformy spoeczne, (2) gospodarka i finanse, (3) bezpieczestwo

i wymiar sprawiedliwoci, ktre odpowiadaj trzem filarom uznanym za priorytetowe przez premier Beat

Szydo, tj. Rodzina-Rozwj-Bezpieczestwo.

Strategia Odpowiedzialnego Rozwoju W lutym 2017 r. rzd przyj Strategi na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju, ktra stanowi rozwinicie Planu na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju (tzw. Planu Morawieckiego) przedstawionego w lutym 2016 r. i opierajcego rozwj gospodarczy Polski na 5 filarach (zob. rysunek 1). Strategia opracowana przez Ministerstwo Rozwoju we wsppracy z innymi resortami wyznacza rednio- i dugookresowe kierunki rozwoju Polski, tj. do 2020 r. z perspektyw do 2030 r.

Rysunek 1

Plan Odpowiedzialnego Rozwoju 5 filarw rozwoju gospodarczego Polski

rdo: Ministerstwo Rozwoju

Strategia koncentruje si na trzech celach: (I) trway wzrost gospodarczy coraz mocniej oparty na wiedzy; (II) rozwj spoecznie wraliwy i terytorialnie zrwnowaony; oraz (III) skuteczne pastwo i instytucje. Oczekiwanym efektem realizacji strategii ma by wzrost zamonoci Polakw oraz zmniejszenie liczby osb

2

zagroonych ubstwem i wykluczeniem spoecznym. Zakada si zwikszenie przecitnego dochodu gospodarstw domowych do 75-80% redniej UE do 2020 r., a do 2030 r. zblienie do unijnej redniej, przy jednoczesnym deniu do zmniejszania dysproporcji w dochodach midzy poszczeglnymi regionami kraju.

Strategia kadzie nacisk na zwikszenie nowoczesnoci i innowacyjnoci polskiej gospodarki. Przez ostatnie wier wieku rozwj i wzrost gospodarczy Polski opieray si na niskich kosztach pracy (taniej sile roboczej), ale te rda wyczerpuj si. Nadal zbyt wiele polskich firm konkuruje jedynie nisk cen, a zbyt mao wprowadza innowacje na rynek. Tymczasem wiat wchodzi w etap czwartej rewolucji przemysowej (tzw. Przemys 4.0 / Industry 4.0) opartej na cyfryzacji, robotyzacji, mechanizacji, automatyzacji itp. W zwizku z tym w strategii wskazano szereg innowacyjnych projektw flagowych, np. Samochd elektryczny, E-bus, Luxtorpeda 2.0, Batory, wirko i Wigura (projektowanie i budowa w Polsce pojazdw elektrycznych, innowacyjnych pojazdw szynowych, statkw i dronw), Cyberpark Enigma (cyberbezpieczestwo), Telemedycyna, Centrum Rozwoju Biotechnologii, Polskie wyroby medyczne (polski robot medyczny, leki generyczne i biopodobne), Ekobudownictwo, Polskie meble, Inteligentna kopalnia itp.

Jeli chodzi o wspomniany powyej rozwj terytorialnie zrwnowaony i zmniejszanie dysproporcji midzy po-szczeglnymi regionami kraju, to suy temu ma m.in. przedstawiony w kwietniu 2017 r. pakiet wsparcia dla re-dnich miast. Dotyczy on miast powyej 20 tys. miesz-kacw oraz miast powyej 15 tys. mieszkacw bdcych stolicami powiatw (z wyczeniem miast wojewdzkich) obecnie jest to 255 miejscowoci w caej Polsce, z ktrych szczeglnego wsparcia potrzebuj 122 orodki miejskie tracce w najwikszym stopniu funkcje spoeczno-gospodarcze. Gwne elementy pakietu to wsparcie z funduszy europejskich, preferencje w lokowaniu inwestycji i uatwienie dostpu do rodkw Funduszu Inwestycji Samorzdowych zarzdzanego przez Polski Fundusz Rozwoju. Wsparcie z krajowych programw operacyjnych zarzdzanych przez Ministerstwo Rozwoju ma wynie prawie 2,5 mld z z funduszy UE na lata 2014-2020. Strategia ma by realizowana nie tylko w wymiarze krajo-wym, ale take regionalnym. Kluczowe regionalne projekty przewidziane w strategii to budowa midzynarodowych drg ekspresowych Via Baltica (z Polski przez Litw i otw do Estonii) i Via Carpatia (z Litwy do Grecji przez 7 pastw UE w Polsce przez wojewdztwa wschodnie). W czerwcu 2017 r. rzd zwikszy ze 107 mld do 135 mld z limit finansowy na Program Budowy Drg Krajowych do 2023 r. Inne regionalne plany to np. stworzenie w Polsce centrum przesyu i handlu gazem dla pastw Europy rodkowo-Wschodniej. W marcu 2017 r. w Warszawie odby si te Kongres Innowatorw Europy rodkowo-Wschodniej. Oprcz start-upw, wielkich koncernw, ekonomistw i organizacji pozarzdowych, uczestniczyli w nim premierzy Grupy Wyszehradzkiej, ktrzy podpisali tzw. deklaracj warszawsk dotyczc zacieniania regionalnej wsppracy w zakresie bada, technologii, innowacji, cyfryzacji itp.

Rysunek 2

Planowany przebieg trasy Via Carpatia

rdo: Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa

3

Dziaania takie s szans na umacnianie wsppracy gospodarczej i wzajemnych powiza w ramach tzw. Trjmorza, czyli 12 pastw UE lecych w Europie rodkowo-Wschodniej midzy morzami Adriatyckim, Batyckim i Czarnym (Polska jest najwikszym krajem tego regionu). Pastwa Trjmorza wsppracuj ze sob w zakresie rozwoju infrastruktury, energetyki, cyfryzacji i gospodarki. W sierpniu 2016 r. odby si pierwszy szczyt pastw Trjmorza w Dubrowniku (Chorwacja). Drugi szczyt tych pastw zorganizowano w lipcu2017 r. w Warszawie, a honorowym gociem by Prezydent USA Donald Trump, ktry jest zainteresowany regionem Trjmorza m.in. w kontekcie wsppracy energetycznej, tj. eksportu amerykaskiego gazu do pastw Europy rodkowo-Wschodniej.

Konstytucja Biznesu i pakiet dla przedsibiorcw Jednym z priorytetw Strategii Odpowiedzialnego Rozwoju jest rozwj przedsibiorczoci, w tym mikro, maych i rednich firm, ktre stanowi ponad 90% wszystkich przedsibiorstw w Polsce. W zwizku z tym, Ministerstwo Rozwoju przygotowao najwiksz od 1989 r. reform polskiego prawa gospodarczego, zawart w dwch pakietach 100 zmian dla firm i Konstytucji Biznesu. Ich cel to uwolnienie potencjau polskich przedsibiorcw, ograniczanego dotd rnymi przeszkodami prawnymi, administracyjnymi itp. Pakiet 100 zmian dla firm wprowadza do polskiego prawa rozwizania majce wyeliminowa najbardziej uciliwe ograniczenia dla przedsibiorcw. Od 1 stycznia 2017 r. obowizuje ju cz zmian, w tym tzw. klauzula pewnoci prawa; podniesienie limitu przychodw netto ze sprzeday towarw, produktw i operacji finansowych, do ktrego podatnicy PIT mog prowadzi podatkowe ksigi przychodw i rozchodw (z 1,2 mln do 2 mln euro); podniesienie limitu przychodw uprawniajcego do korzystania z opodatkowania dziaalnoci gospodarczej w formie ryczatu od przychodw ewidencjonowanych (ze 150 tys. do 250 tys. euro); zakaz ponownej kontroli podatkowej, gdy ma ona dotyczy zakresu objtego uprzednio zakoczon kontrol; itp. Zmiany te wprowadzia tzw. ustawa deregulacyjna, ktra przyniesie przedsibiorcom znaczne oszczdnoci (co najmniej 500 mln z rocznie). W kwietniu 2017 r. Sejm uchwali kolejne dwie ustawy z pakietu 100 zmian dla firm, tj. nowelizacj Kodeksu postpowania administracyjnego i tzw. pakiet wierzycielski. Ustawy te weszy w ycie 1 czerwca 2017 r. (z pewnymi wyjtkami). Pierwsza z nich przewiduje m.in. e w relacjach pastwo-obywatel bdzie wicej partnerstwa (np. dziki zasadzie przyjaznej interpretacji przepisw czy stosowaniu mediacji), sprawy urzdowe bd zaatwiane szybciej (m.in. milczce zaatwienie sprawy), a kary administracyjne bd adekwatne do winy. Natomiast pakiet wierzycielski umoliwi firmom lepsze badanie wiarygodnoci patniczej kontrahentw, pozwoli szybciej odzyskiwa dugi, uatwi przeciwdziaanie zatorom patniczym itp. Ustawa przewiduje m.in. skrcenie etapw postpowania sdowego, dwukrotne podwyszenie limitu wartoci przedmiotu sporu w trybie uproszczonym (z 10 tys. do 20 tys. z) i rozstrzyganie spraw przedsibiorcw w postpowaniu grupowym (dostpnym dotychczas tylko dla konsumentw). Ustawa zapewnia te szersze moliwoci uzyskiwania informacji o zobowizaniach potencjalnego kontrahenta z biur informacji gospodarczej i rejestrw zawierajcych dane o nalenociach. Od 1 stycznia 2018 r. zaczn funkcjonowa Rejestr Nalenoci Publicznoprawnych i Centralny Rejestr Restrukturyzacji i Upadoci. Celem Konstytucji Biznesu jest realizacja zapisanej w Konstytucji RP zasady wolnoci gospodarczej, ktra dotychczas bya realizowana w Polsce w sposb niepeny. Gwny element Konstytucji Biznesu ustawa Prawo przedsibiorcw(prace nad ni wci trwaj, ma wej w ycie w 2018 r.) ma wprowadzi szereg korzystnych dla biznesu zasad, m.in. zasad co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone; zasad domniemania uczciwoci przedsibiorcy; zasad proporcjonalnoci (urzd nie moe nakada na przedsibiorc nieuzasadnionych obcie); zasad odpowiedzialnoci urzdnikw za naruszenie prawa; ulg na start (zwolnienie pocztkujcych przedsibiorcw z pacenia skadek na ubezpieczenie spoeczne przez pierwsze 6 miesicy); dziaalno nierejestrow(zwolnienie najmniejszych firm, ktrych miesiczne przychody nie przekraczaj 50% minimalnego wynagrodzenia, z obowizku rejestracji dziaalnoci) itp.

4

W 2018 r. maj by wprowadzane kolejne elementy pakietu 100 zmian dla firm, w tym uproszczenie dziedziczenia przedsibiorstwa rodzinnego po zmarym wacicielu, skrcenie okresu przechowywania akt pracowniczych (z 50 do 10 lat) i ich elektronizacja, wprowadzenie tzw. prostej spki akcyjnej dostosowanej do potrzeb start-upw itp. Natomiast kolejne ustawy skadajce si na Konstytucj Biznesu wprowadz m.in. uproszczenie podatkw (np. poprzez likwidacj wielu obowizkw dokumentacyjnych, ujednolicenie wzorw formularzy, uproszczenie zasad rozliczania kosztw uzyskania przychodw), utworzenie Komisji Wsplnej Rzdu i Przedsibiorcw, Rzecznika Przedsibiorcw, Punktu Informacji dla Przedsibiorcw itp. Bardzo istotne jest rwnie zbudowanie pomostu midzy nauk a przedsibiorcami, tj. midzy badaniami naukowymi a ich wdroeniem do biznesu. Sektor nauki powinien generowa now w