Powstanie Listopadowe prof. Micha‚ Bobrzy„ski

download Powstanie Listopadowe prof. Micha‚ Bobrzy„ski

of 38

  • date post

    04-Jul-2015
  • Category

    Documents

  • view

    902
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Powstanie Listopadowe prof. Micha‚ Bobrzy„ski

[WIEC] Powstanie Listopadowe prof. Micha BobrzyskiJerzy Siuta jurek w neso.com.pl Pon, 5 Lis 2007, 09:14:36 CET Poprzednia wiadomo: [WIEC] ODP: Projekt zniesienia bezpatnych studiw Nastpna wiadomo: [WIEC] Kto zzera kase? Wiadomoci posortowane wedug: [ daty ] [ wtku ] [ tytuu ] [ autora ]PowstanieListopadowe prof.MichaBobrzyski

Odkamanie

Po68latachwyda,przypisamiopatrzy HenrykPajk

prof.MichaBobrzyski"DziejeNaroduiPastwaPolskiego"rozdzia "PowstanieListopadowe"open in browser customizefree license

pdfcrowd.com

Byzdasobiespraw,skdsiwzioPowstanieListopadowe,posuchajmy nastpujcejcytaty: Pgbkiemtylkowspominasiojednejprzyczynie,ktrniestetytrzeba bdzieuznazaistotn.Mianowicietajnezwizkieuropejskiemiayzwrci sidoswoich"braci"wPolscezdaniemwywoaniarewolucji,abyzatrudni Mikoajawdomuiniedopucidojegointerwencjiwsprawachbelgijskieji francuskiej.Wolnomularzeprzypomnielitodzisiajmimochodemprzyokazji stuleciabelgijskiego,aprzygotowywanawParyuwystawapamitekPowstania Listopadowegowychodzijuwyranieztegoprzypomnienia(JanZamorski, UwaginadPowstaniemListopadowym,"MylNarodowa",1930,Nr46,47i48z dn.16,23i30listopada) Jakwiadomo,29lipca1830rokuIwybuchawParyurewolucja(tzw. rewolucjalipcowa),ktrejowocembyoobalenieweFrancjistarszejlinii Burbonw,a25sierpniawybuchawBrukselirewolucja,ktradoprowadziado oderwaniasiBelgiiodHolandii.IWobutychrewolucjachrolnaczeln odegraamasoneria. Orzenagrobiegen.Jzefamiechowskiego,uczestnikapowstania listopadowegoistyczniowego.CmentarzyczakowskiweLwowie.

Nawiasemmwic,nietylkomasoneriabyazainteresowanawwybuchutych rewolucji, bdcychnowymnawrotemdotradycjidawnej"Wielkiej"rewolucji. Byawtymzainteresowanarwnieipolitykapruska. OgldniedajetodozrozumieniaBismarckwswoichpamitnikach:Przyjazne Polsce(polenfreundlich) rosyjsko-francuskieprzymierze,jakiewisiaowpowietrzuprzedrewolucj lipcow,byobywczesne Prusypostawiowtrudnepooenie. Utrzymaniesijednakzdobyczyrewolucjilipcowejzagroonebyoprzezto,open in browser customizefree license

pdfcrowd.com

Utrzymaniesijednakzdobyczyrewolucjilipcowejzagroonebyoprzezto, icesarzrosyjskiMikoajIzamierzaweFrancjiinterweniowazbrojnie, abyrewolucjlipcowobali.Najdalejwysunityminazachdsiami wojskowymi,znajdujcymisipodwadzMikoaja,byywojskapolskiew KrlestwieKongresowym. TychwaniewojskzamierzaMikoajuydostumieniaRewolucji Francuskiej. Przytymsamymogniuzamierzazresztupieciinnjeszczepiecze: wyprowadzeniewojsk polskichzKrlestwaipoprowadzenieichdoFrancjidawaomusposobnodo mocniejszego ujciawswojercewadzywKrlestwiePolskimorazwadzynadpolskim wojskiem. ZtychostatnichpowodwdecyzjaMikoajabyafaktemzpunktuwidzenia intereswpolskichniepomylnym.Faktowitemupolitykapolskapowinnasi przeciwstawibdbydoniegoniedopuci,bdbyzneutralizowajego skutki.Alepowinnatozrobiwtensposb,bynienaraziPolskinajakie skutkijeszczebardziejniepomylne. Politykapolskamiaatuprzedsobkilkarnychmoliwoci.Pomwimyo nichniej. DomoliwocitychnienaleaojednakPowstanieListopadowe. Dziwnymzbiegiemokolicznocipoprowadzonezostaotak,ezajednym zamachem uratowaorewolucjfrancuskprzedinterwencjcaraMikoajaoraz doprowadzio dolikwidacjipastwowocipolskiej,utrzymujcejsipodpostaci KrlestwaKongresowego. Toznaczyprzyniosodwarezultaty,ktrebyywysocekorzystnezpunktu widzeniaintereswidemasonerii. PodtymwzgldempowstanietoprzypominadozudzeniaPowstanie Kociuszkowskie: ionorwnieuratowaorewolucjfrancuskizniszczyoszcztki pastwowocipolskiej.open in browser customizefree license

pdfcrowd.com

Nienaleysdzi,bystrata,ktrpowstanietodlanaszegonarodu spowodowao:utratasamodzielnociKongreswki,byastratma.Krlestwo Kongresowebyoprawdziwiesilnympastwem.Miaoonodoskonaewojsko, liczne,dobrzewyposaoneiwywiczone,oywionedoskonaymibezzastrzee polskimduchem.Miaozasobnyskarb,umiejtniprzewidujcpolityk ministraLubeckiegosystematyczniepowikszany.Miaowasnyrzd, skupiajcywswoimrkuniemalpeniwadzy.Miaorozumnpolityk wewntrzn,bardzoszczliw,zwaszczawdziedziniegospodarczej,ktra doprowadziadotego,eKrlestwoznajdowaosiwstaniepoprostu kwitncym;wprzeciwiestwienp.dostosunkwdzisiejszych,zarwnopoziomem zamonocijakpoziomemkulturygrowaonadssiednimKsistwemPoznaskim, stanowicdlaniegowzrniedocigniony. Majctakieczynnikipolitycznejsiyipolitycznejniezalenoci,jakie stanowirzd,skarb,wojskoorazzamonyipatriotycznyduchemoywiony kraj,stanowioKrlestwoKongresowepotnpozycjwbilansiesi narodowychPolski,pozycj,ktramogawdogodnymmomenciezawaywsposb rozstrzygajcynalosachcaegonarodu.Susznocipowyszychwywodww najmniejszejmierzenieumniejszafakt,eKrlestwoPolskiezwizanebyo wzamipolityczno-prawnymizRosj,ewWarszawierezydowajako namiestnikcarewiczKonstantyidawasiswoimbrakiemtaktu,swoj brutalnociiokruciestwemkrajowimocnoweznaki,e,yciepolityczne KrlestwabyozatrutemiazmatamiwprowadzonegoprzezKonstantgosystemu policyjnegoora;ewreszciestacjonowaowKrlestwiekilkapukw rosyjskich,zoonychzresztprzewaniezmieszkacwziemzabranych.Bo byytofakty,ktrewraziepotrzebymonabyoniemalbezwysiku zlikwidowa.

Noclistopadowa

Pamitajeszczenaleydodatkowo,ePowstanieListopadowenietylko zniszczyosamodzielnoKrlestwa,aleiosabiopolskowtzw."ziemiachopen in browser customizefree license

pdfcrowd.com

zniszczyosamodzielnoKrlestwa,aleiosabiopolskowtzw."ziemiach zabranych",tojestnalecejbezporedniodoCesarstwaLitwieiRusi. Wystarczyprzypomniesobieto,cokadywieostosunkachwileskichwepoce Mickiewicza,awiczaledwienakilkalatprzedpowstaniem,byzdasobie spraw,jaksilnatambyapolsko-awicjakwielkieponielimytam przezpowstaniestraty. JakrolmogoKrlestwoKongresowewdogodnymmomencieodegra,pokazuje najlepiejsytuacjaw1848roku.WrokutymwybuchyrewolucjewBerlinieiw Wiedniu,awicsparaliowanebyyprzezduszyczasdwaspordtrzech pastwzaborczych.WybuchopowanepowstaniepolskiewPoznaskiem (obejmujceczciowotakeiPomorze),ktrezdoaowytworzypewnsi zbrojnistoczyoparpowaniejszychutarczekzwojskamipruskimi-wrd nichdwiezwyciskie(podMiosawiem30kwietnia,pobitykorpus5.000 PrusakwgeneraaBlumena,ipodWrzeni2maja,pobityoddzia1.800 Prusakwgen.Hirschfelda).WybuchypowanerozruchywGalicji(dopuszczono dotworzeniasi"gwardiinarodowej",pniejjednakzbombardowanoKrakwi Lww),mimoeprowincjatabyabardzowyczerpanawydarzeniamisprzeddwch lat(1846,prbypowstania,rzegalicyjska),Wybuchypowaneniepokojew Czechach.WybuchogronepowstanieprzeciwaustriackienaWgrzech, rozmiaramiswymipodobnedowojnypolsko-rosyjskiejzlat1830-1831. WybuchowreszciezwrconerwnieprzeciwAustriipowstanieweWoszech. Monasobiebeztruduwyobrazi,jakbywygldarok1848,gdybywypadkilat 1830-31niezniszczyysamodzielnociKrlestwaPolskiegoipolskiejsiy politycznejnaziemiachwschodnich.KrlestwoKongresowe,oznacznie zmniejszonymwporwnaniudoczaswsprzedroku1830zakresie samodzielnoci,przewayobyswoimudziaemwwypadkach1848szalna korzyrewolucji.SiypolskiezKrlestwaKongresowegozapewniyby zwycistwowPoznaskiem,naPomorzuiwGalicji.Tymsposobempowstaby rozlegyblokterytorialnypolsko-wgierski,obejmujcyzapewnerwnie Litworazsporczziemruskich,abymoeteiCzechy,ktry posiadabyzapewnedostatecznsipotemu,byoprzesizwycisko poczonymsiomnietknitejrewolucjRosjiiosabionymprzezrewolucj PrusiAustrii. Oczywiciewypadkitemogynastpirwnieiznaczniewczeniej,a niekonieczniedopierowroku1848.open in browser customizefree license

pdfcrowd.com

Wypadkitewtejformienienastpiy,bozabrakoimrzeczynajwaniejszej: wojska,skarbuiorganizacjipastwowejKrlestwaKongresowego.Wroku1846 Krlestwo,ataksamoziemiezabrane,niezdoaynawetdrgn.Pozostayw zupenymbezruchu,bonaprzedsiwziciejakiegokolwiekporuszeniabrakim byosi;sityichwypaliysidocnaibezmonociodtworzeniawcigu dugichdziesicioleci-wlatach1830-1831. Niejedenzczytelnikwmoefaktwybuchuwywoanejprzeztajnezwizki rewolucjiwBerlinieuwaazaargumentprzeciwkotezie,iPrusyitajne zwizkistanowiyzawszesolidarnyobz.WistocietakniejestTajne zwizkiniestanowijednolitegomechanizmu,posusznegokademuskinieniu kierownictwa.Stanowionewyronityorganiczniesploturozmaiconychi nierazzesobskconychgrup,ktrejedynietylkobardzomisternakcj ukrytegownajgbszejkonspiracjiorodkacentralnegopotrafiprzynajmniej wrzeczachnajwaniejszychbynakierowanenadrogiwskazaneprzezcentralny orodek.Wwielujednakprzypadkachpolitykatajnychzwizkwbywa niekonsekwentnaibezadna.Totewzwracaniusibardziejradykalnych spordtajnychzwizkwprzeciwPrusom,ktrestrwaymsojusznikiem tajnychzwizkw,niemanicnienaturalnego.

***

WzicieArsenalu

PowstanieListopadowe-zupenietaksamojakpowstanieKociuszki-nie byowaciwiepowstaniem,alewypowiedzeniemwojnyzrwnoczesnymopen in browser customizefree license

pdfcrowd.com

byowaciwiepowstaniem,alewypowiedzeniemwojnyzrwnoczesnym dokonaniemprzewroturewolucyjnego(obaleniemrzdu)wpastwiewojn wypowiadajcym.Niemonamwi,epowstanietomiaonaceluodbudowanie pastwapolskiego,bopastwoto,aczkolwiekwszczupychgranicachiz niepenymzakresemsamodzielnoci,juczyjeszczeistniao.Wobectego naleysobiepostawipytanie-cbyocelempowstania?Boprzedsiwzicia natakwielkskalipoczonegoztakwielkimdlakrajuryzykiemniewolno podejmowaniewiedzcdokadnie,jakieonokrajowimoeprzyniekorzyci. Bardzowyranierysujesicelnegatywnypowstania:zamiarsparaliowania MikoajwskiejwyprawynarewolucyjnFrancj.Zamiartenusprawiedliwiaby powstaniezupeniedostatecznie,gdybychodziotylkoointeresRewolucji Francuskiej.Alemajcnaceluinteresnarodowypolski,trzebasobiebyo stawiarwniecelepozytywne.BouniemoliwieniemarszuMikoajana FrancjmogobypoczonezklskamiPolskiowielewikszyminiten marsz(taksitestaowistocie).Organizatorzypowstania,chccsuy interesomPolski,anieinteresommasonerii,powinnisobiezadasobieprzed powstaniempytanie:cochctympowstaniemwPolsceidlaPolskiosign? Otcelepozytywnepowstaniarysujsiwicejnimglicie.Monamwi mniejwicejodwchtakichcelach:ozerwaniuwzwprawno-politycznych, czcychKrlestwozRosj,iozdobyciu"ziemzabranych"(LitwyiRusi). Alepierwszyztychcelwbycelemzbytmaym-moliwatudoosignicia zmianabyazmianzbytnieznaczn,bywartobyodlaosigniciategocelu naraakrajnatakwielkieryzyko.Adrugiztychcelwprzywiecajego organizatoromiwodzom.Bogdybyistotnieotymprzedewszystkimcelu mylano,nieograniczonobysidoparudrobnych,niemalpartyzanckich wyprawnaLitwiWoy(Gieguda,Chapowskiego,Dwernickiego),alezarazz pocztkupowstaniazamiastkrcisiwkkopoKrlestwieKongres