Potencja‚ wsp³‚pracy transgranicznej podregionu bia‚ostocko-suwalskiego

download Potencja‚ wsp³‚pracy transgranicznej podregionu bia‚ostocko-suwalskiego

of 121

  • date post

    11-Nov-2015
  • Category

    Documents

  • view

    1
  • download

    0

Embed Size (px)

description

M. Klimczuk-Kochańska, A. Klimczuk, Potencjał współpracy transgranicznej podregionu białostocko-suwalskiego (The Potential for Cross-border Cooperation of Subregion Bialystok-Suwalki), Białostocka Fundacja Kształcenia Kadr, Białystok 2015, 121p.

Transcript of Potencja‚ wsp³‚pracy transgranicznej podregionu bia‚ostocko-suwalskiego

  • POTENCJA WSPPRACY TRANSGRANICZNEJ

    PODREGIONU BIAOSTOCKO-SUWALSKIEGO

    Biaystok 2015

  • Redakcja naukowa Magdalena Klimczuk-Kochaska

    Autorzy

    Magdalena Klimczuk-Kochaska,

    Andrzej Klimczuk

    Redakcja techniczna

    Mariusz Citkowski

    Copyright by Biaostocka Fundacja Ksztacenia Kadr

    Biaystok 2015

    www.bfkk.pl

    ISBN 978-83-64438-15-8

    Druk i oprawa Drukarnia Cyfrowa Partner Poligrafia, ul. Zwycistwa 10, Biaystok

    egzemplarz bezpatny

    Ta publikacja zostaa wydana przy pomocy finansowej Unii Europejskiej, w ramach Programu Wsppracy Transgranicznej Polska-Biaoru-Ukraina 2007-2013. Odpowiedzialno za zawarto tej publikacji ley wycznie po stronie Biaostockiej Fundacji Ksztacenia Kadr i nie moe by w adnym wy-padku traktowana jako odzwierciedlenie stanowiska Unii Europejskiej.

  • SPIS TRECI

    WPROWADZENIE ............................................................................................... 5

    ROZDZIA 1. POTENCJA GOSPODARCZY PODREGIONU ................... 7

    1.1. Produkt krajowy brutto ......................................................................... 7

    1.2. Rynek pracy ........................................................................................ 16

    1.3. Wynagrodzenia ................................................................................... 21

    1.4. Przemys i budownictwo .................................................................... 24

    1.4.1. Produkcja sprzedana i przecitne zatrudnienie

    w przemyle ............................................................................. 24

    1.4.2. Produkcja sprzedana i przecitne zatrudnienie

    w budownictwie ....................................................................... 27

    1.5. Podmioty gospodarcze i wyniki finansowe przedsibiorstw .............. 28

    ROZDZIA 2. WIELKO I STRUKTURA EKSPORTU ............................ 35

    ROZDZIA 3. WSPPRACA TRANSGRANICZNA W DOKUMENTACH STRATEGICZNYCH PODREGIONU ...................... 49

    ROZDZIA 4. WARUNKI ROZWOJU WSPPRACY TRANSGRANICZNEJ ....................................................................................... 53

    ROZDZIA 5. ANALIZA SWOT ...................................................................... 67

    ROZDZIA 6. WYNIKI BADA PRZEDSIBIORCZOCI TRANSGRANICZNEJ POLSKA BIAORU UKRAINA ............................................................................................................ 71

    6.1. Metodologia bada ............................................................................. 71

    6.1.1. Opis prby badawczej .............................................................. 71

    6.2. Stan wsppracy transgranicznej ........................................................ 74

    6.3. Korzyci ze wsppracy transgranicznej ............................................ 84

    6.4. Bariery wsppracy transgranicznej ................................................... 88

    6.5. Potrzeby w zakresie wsppracy transgranicznej ............................... 93

    6.6. Mocne i sabe strony gospodarki podregionu biaostocko-suwalskiego ........................................................................................ 99

    6.7. Obiecujce kierunki wsppracy transgranicznej ............................. 110

    BIBLIOGRAFIA ............................................................................................... 113

    SPIS TABEL ...................................................................................................... 117

    SPIS WYKRESW ........................................................................................... 119

  • WPROWADZENIE

    W Polsce obszarem o szczeglnych wyzwaniach w zakresie rozwoju regionalnego jest tak zwana Polska Wschodnia, w ktrej skad wchodz najsabiej rozwinite wojewdztwa: warmisko-mazurskie, podlaskie, lubelskie, witokrzyskie i podkarpackie. Analizy procesw rozwojo-wych w tej czci kraju wskazuj, i podejmowane dziaania polityki spjnoci nie przyczyniy si do zmniejszenia dystansu rozwojowego pomidzy regionami Polski Wschodniej a dynamicznie rozwijajcymi si regionami reszty kraju. W istocie luka rozwojowa ulega dalszemu pogbieniu. Wskazuje to na niewystarczajc skal i zakres podejmo-wanych dziaa, majcych na celu zwikszenie spjnoci spoeczno-gospodarczej Polski Wschodniej z reszt kraju. Mona take przypusz-cza, i interwencji nie kierowano w dostatecznym stopniu na kluczowe endogeniczne potencjay rozwojowe regionw Polski Wschodniej1.

    Podobna sytuacja dystansu rozwojowego regionw przygranicznych wystpuje po drugiej stronie granicy na Biaorusi i na Ukrainie. Obwd Grodzieski na Biaorusi i Obwd Zakarpacki na Ukrainie pozostaj na niszym ni przecitna dla swoich krajw poziomie rozwoju gospodar-czego. Symetria problemw rozwojowych obszarw peryferyjnych wskazuje, i o gospodarczej dynamice regionw, w tym podmiotw sek-tora maych i rednich przedsibiorstw (MSP) cigle w duej mierze decyduj czynniki lokalizacyjne. Niezalenie od rozwoju komunikacji elektronicznej czy nawet obniania si kosztw transportu, geograficzna blisko w stosunku do gwnych centrw wzrostu czy osi komunika-cyjnych znaczco przyspiesza tempo wzrostu gospodarczego. Regiony oddalone musz opiera swj rozwj na specyficznych rdach wzrostu, ktre zrekompensuj saboci peryferyjnego pooenia.

    Poszukujc endogenicznych czynnikw wzrostu regionalnego oma-wianego obszaru przygranicznego Polska-Biaoru-Ukraina, warto zwr-ci uwag na potencja rozwoju wsppracy transgranicznej. Naley przy

    1 B. Plawgo, Wpyw polityki spjnoci na rozwj Polski Wschodniej, [w:] Jak Polska wykorzystaa rodki Unii Europejskiej, J.P. Gieorgica (red.), Wydawnictwo Polskie Stowarzyszenie Prointegra-cyjne Europa, Warszawa 2014, s. 269-288.

  • 6

    Wprowadzenie

    tym mie na uwadze, i gospodarcza wsppraca transgraniczna w prak-tyce moe by realizowana przede wszystkim przez podmioty sektora maych i rednich przedsibiorstw. Tymczasem dotychczasowe badania wsppracy transgranicznej koncentroway si raczej na kwestiach relacji pomidzy wadzami publicznymi, czy wdraaniu okrelonych progra-mw wsppracy najczciej w sferze spoecznej i infrastrukturalnej czy rodowiskowej. W zakresie poznania stanu i uwarunkowa realnej wsppracy gospodarczej maych i rednich przedsibiorstw wystpuje znaczca luka poznawcza. Jej zmniejszenie moe przyczyni si do lep-szego sterowania rozwojem wsppracy transgranicznej, a moe nawet skuteczniejszego wsparcia rozwoju regionalnego regionw peryferyj-nych.

    Przeprowadzenie bada w czterech podregionach przygranicznych byo moliwe dziki Projektowi Rozwj transgranicznej wsppracy gospodarczej Podregionu biaostocko-suwalskiego i Obwodu grodzie-skiego na Biaorusi oraz Podregionu kroniesko-przemyskiego i Obwo-du zakarpackiego na Ukrainie. Projekt by realizowany przez Biao-stock Fundacj Ksztacenia Kadr we wsppracy z Partnerem z Biaoru-si, Pastwowym Uniwersytetem im. Janki Kupay w Grodnie oraz z Partnerem z Ukrainy, Fundacj Rozwoju Wsppracy Transgranicznej z Uhorodu. Gwnym celem Projektu bya poprawa wsppracy jednostek samorzdu terytorialnego (JST) oraz przedsibiorcw z sektora MSP z obszaru 4 regionw objtych projektem, przyczyniajca si do rozwoju spoeczno-gospodarczego Podregionu biaostocko-suwalskiego i Podre-gionu kroniesko-przemyskiego w Polsce, Obwodu zakarpackiego na Ukrainie oraz Obwodu grodzieskiego na Biaorusi. W ramach podej-mowanych dziaa przeprowadzono badania 400 przedsibiorstw z czte-rech wymienionych regionw (po 100 z kadego regionu). Zadaniem projektu byo take opracowanie na podstawie wynikw bada czterech modelowych programw wsppracy transgranicznej dla JST. Modele te mog by adaptowane przez JST do wasnych indywidualnych potrzeb i bd okrela kierunki dziaa, jakie powinny one podejmowa w celu stworzenia warunkw do rozwoju wsppracy transgranicznej.

    W niniejszej publikacji zawarto wyniki przeprowadzonych bada przedsibiorstw na terenie Podregionu biaostocko-suwalskiego oraz eksperckie analizy na temat moliwoci wykorzystania wsppracy transgranicznej dla wzmocnienia konkurencyjnoci przedsibiorstw i wzmocnienia procesw rozwojowych w regionach peryferyjnych. Przedstawienie wynikw bada poprzedzono dokonaniem charaktery-styki gospodarczej Podregionu biaostocko-suwalskiego.

  • ROZDZIA 1.

    POTENCJA GOSPODARCZY PODREGIONU

    Podregion biaostocko-suwalski jest obszarem wydzielonym na po-ziomie NUTS III jako podregion skadajcy si z 9 powiatw. S to po-wiaty:

    augustowski,

    biaostocki,

    grajewski,

    moniecki,

    sejneski,

    soklski,

    suwalski, oraz miasta

    miasto Biaystok,

    miasto Suwaki.

    W kilku przypadkach w raporcie uwzgldniono zmienne z podziaem na podregion biaostocki i podregion suwalski.

    1.1. Produkt krajowy brutto

    W roku 2013 warto produktu krajowego brutto uzyskanego w podregionie biaostocko-suwalskim wyniosa 26 320 mln z (tabela 1), co stanowio blisko 1,6% PKB w Polsce. W przeliczeniu na euro warto PKB podregionu biaostocko-suwalskiego w roku 2013 wyniosa 6 346,45 mln euro i byo to o 2,4% wicej ni w 2012 roku.

    Warto ta bya jednoczenie wysza o 15,3% w stosunku do PKB dla podregionu kroniesko-przemyskiego, o 28,6% wysza ni poziom PKB wygenerowanego w 2013 roku w obwodzie grodzieskim oraz a o blisko 70% wysza od wartoci PKB wytworzonego w roku 2013 w obwodzie zakarpackim (tabela 1).

  • 8

    Rozdzia 1.

    Tabela 1. PKB w latach 2008-2013 w Polsce i podregionie biaostocko-suwalskim oraz w podregionach objtych badaniem (w mln z, w mln euro, w cenach biecych, w %)

    Wyszczeglnie-