Określenie potencjału energetycznego regionów Polski w zakresie

Click here to load reader

  • date post

    11-Jan-2017
  • Category

    Documents

  • view

    213
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Określenie potencjału energetycznego regionów Polski w zakresie

  • Okrelenie potencjau energetycznego regionw Polski

    w zakresie

    odnawialnych rde energii- wnioski dla Regionalnych Programw Operacyjnych

    na okres programowania 2014-2020

    odnawialne rda energiibiomasaenergia soneczna

    energia wiatrowa

    bio

    gaz

    biomasa

    soma

    OZ

    E

    hydroenergetykaenergia geotermalna

    c.w.u.

    c.o.

    EE

    kolektory soneczne

    PVsomasoma

    efektywno energetyczna

    efektywno energetyczna

    kogeneracja

    4700

    TJ

    Polska201

    4-2

    02

    0

    14,7 mln m2 10 MW

    RPO

    MEWielektrownie wiatrowe

    CHP

    pompa ciepa

    rda geotermalne

    biopaliwa

    bioenergetyka odnawialna

    Polska

    RP

    O

    c.o.

    c.w.u.

    pompa ciepa

  • Okrelenie potencjau energetycznego regionw Polski

    w zakresie odnawialnych rde energii

    - wnioski dla

    Regionalnych Programw Operacyjnychna okres programowania 2014-2020

    Autorzy:Grzegorz Winiewski red.Katarzyna Michaowska-KnapAnna Oniszk-PopawskaAneta WickaPiotr DziamskiMaria KamiskaAndrzej CurkowskiWsppraca:Prof. dr hab. Antoni Faber, Instytut Uprawy, Nawoenia i GleboznawstwaDr in. Tomasz Siewierski, Politechnika dzka

    Stanisaw Lewandowski, Hydroconsult

    Warszawa, grudzie 2011

  • Wydawca:Ministerstwo Rozwoju Regionalnegoul. Wsplna 2/4, 00-926 Warszawawww.mrr.gov.plwww.funduszeeuropejskie.gov.pl

    ISBN: 978-83-7610-352-5Egzemplarz bezpatny

    Departament Koordynacji i Wdraania Programw RegionalnychAdres do korespondencji:ul. Wsplna 2/4, 00-926 Warszawa

    Adres siedziby:ul. Chaubiskiego 8, 00-613 Warszawa

    Publikacja zostaa czciowo sfinansowana z Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna 2007-2013

  • SPIS TRECI

    OZNACZENIA I SKRTY 4STRESZCZENIE RAPORTU 5EXECUTIVE SUMMARY 111. WPROWADZENIE 162. DOWIADCZENIA W ZAKRESIE NABORU WNIOSKW I REALIZACJI PROJEKTW DOTYCZCYCH WYKORZYSTANIA OZE W PERSPEKTYWIE FINANSOWEJ 2007-2013 192.1 Oglne to wykorzystania funduszy UE na OZE w latach 2007-2013 192.2 Wyniki badania przeprowadzonego wrd Instytucji Zarzdzajcych RPO i ich analiza 252.3 Analizy uzupeniajce 302.4 Podsumowanie 363. OCENA POTENCJAU WYKORZYSTANIA OZE W REGIONACH POLSKI W LATACH 2014-2020 393.1. Wprowadzenie 393.2. Energia wiatrowa 413.3 Energia soneczna 493.3.1 Uwagi metodyczne 493.3.2 Uzyskane wyniki 523.4 Energia biomasy 583.4.1 Biomasa staa 583.4.1.1 Wprowadzenie 583.4.1.2 Potencja biomasy staej z plantacji wieloletnich 603.4.1.3 Potencja somy 613.4.1.4 Szanse i zagroenia zwizane z wykorzystaniem potencjaw biomasy lignocelulozowej z rolnictwa 633.4.2 Potencja techniczny biogazu rolniczego 643.4.2.1 Metodyka oceny potencjau technicznego 643.4.2.2 Potencja techniczny 663.4.2.3 Potencja ekonomiczny biogazu 693.4.2.4 Potencja rynkowy biogazu 713.5 Energia geotermalna i wodna 743.5.1 Energia geotermalna 753.5.1.1 Wprowadzenie 753.5.1.2 Geotermia gboka 753.5.1.3 Geotermia pytka 833.5.2 Hydroenergetyka 843.6. Podsumowanie ocen potencjaw OZE 864. PRZEGLD ZAGADNIE I PROBLEMW ENERGETYCZNYCH W POSZCZEGLNYCH REGIONACH 914.1 Struktura regionalna rynku energii w Polsce 914.2 Stan wykorzystania OZE w regionach Polski 974.2.1 Produkcja energii elektrycznej z OZE 974.3 Podstawowe problemy i wyzwania w zakresie energetyki w regionach Polski w latach 2014-2020 1064.4 Potencjalna rola OZE w gospodarce energetycznej regionw w latach 2014-2020 1134.4.1 Konkurencyjno pomidzy technologiami OZE 1134.4.2 Rola OZE w gospodarce energetycznej regionw w latach 2014-2020 1225. OCENA MOLIWOCI WYKORZYSTANIA POTENCJAU RYNKOWEGO OZE W REGIONACH POLSKI W LATACH 2014-2020 1326. PODSUMOWANIE, WNIOSKI I REKOMEDNACJE 139

  • OZNACZENIA I SKRTY

    ARECAPc.o.

    c.w.u.dyrektywa

    2009/28/WEEE

    EFRRESTIF

    EU-10

    FSPOiIEOJSTKE

    KPD

    MRRMPOZE

    POIiPROW

    PTPiREEPV

    RPOSIMIK

    UEURE

    WBPP

    Agencja Rynku Energii SAang. The Common Agricultural Policy Wsplna Polityka Rolnacentralne ogrzewanieciepa woda uytkowa

    dyrektywa o promocji odnawialnych rde energiiEfektywno EnergetycznaEuropejski Fundusz Rozwoju RegionalnegoEuropejskie Stowarzyszenie Przemysu Energetyki Sonecznej Termicznejpastwa, ktre przystpiy do Unii Europejskiej w 2004 r.: Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, otwa, Malta, Polska, Sowacja, Sowenia, Wgry Fundusz Strukturalny Programu Infrastruktura i rodowiskoInstytut Energetyki Odnawialnej Jednostki samorzdu terytorialnegoKomisja EuropejskaKrajowy plan dziaania w zakresie odnawialnych rde energii, Ministerstwo Gospodarki, grudzie 2010Ministerstwo Rozwoju Regionalnegomae i rednie przedsibiorstwaodnawialne rda energiiProgram Operacyjny Infrastruktura i rodowiskoProgram Rozwoju Obszarw WiejskichPolskie Towarzystwo Przesyu i Rozdziau Energii ElektrycznejSystemy fotowoltaiczne/fotowoltaikaRegionalny Program OperacyjnySystem Informatyczny Monitoringu i Kontroli finansowej FunduszyStrukturalnych i Funduszu SpjnociUnia EuropejskaUrzd Regulacji EnergetykiWojewdzkie Biuro Planowania Przestrzennego

  • STRESZCZENIE RAPORTU

    Opracowanie pt. Okrelenie potencjau energetycznego regionw Polski w zakresie od-nawialnych rde energii wnioski dla Regionalnych Programw Operacyjnych na okres programowania 2014-2020 zostao wykonane przez Instytut Energetyki Odnawialnej. Jest to pierwsza prba podsumowania dowiadcze we wdraaniu Regionalnych Pro-gramw Operacyjnych na lata 2007-2013 wraz ze wskazaniem kierunkw wykorzysta-nia potencjau odnawialnych rde energii w nastpnej perspektywie finansowej UE na lata 2014-2020. Przedmiotem bada i analiz byo okrelenie w sposb porwnawczy po-tencjau energetycznego 16 wojewdztw w zakresie OZE. Opracowanie objo m.in. ana-liz uwarunkowa naturalnych (wielko i zrnicowanie odnawialnych zasobw energii) i infrastrukturalnych, moliwych kierunkw programowania rozwoju OZE na szczeblu regionalnym w Polsce do 2020 roku. Celem badania byo wskazanie tych rodzajw OZE i typw projektw, ktre w najwikszym stopniu powinny zosta uwzgldnione w przyszoci jako inwestycje w zakresie energetyki wspfinansowane ze rodkw UE oraz, wykorzystu-jc dotychczasowe dowiadczenia, sformuowanie wstpnych rekomendacji dla tworzenia Regionalnych Programw Operacyjnych na przyszy okres programowania.

    Samorzdy terytorialne, w okresie programowania wykorzystania funduszy UE w perspek-tywie finansowej 2007-2013 po raz pierwszy, w sposb powszechny i dajcy si porwna, sformuoway swoje priorytety i strategie dziaania wobec rozwoju odnawialnych rde energii. W ten sposb w ramach 16 Regionalnych Programw Operacyjnych powsta naj-wikszy, zoony, ale de facto oglnokrajowy wieloletni program wsparcia energetyki od-nawialnej w Polsce, z cznym budetem w wysokoci 1 132 mln z. Inwestycje realizowa-ne w ramach RPO wnosz ju obecnie swj wkad w realizacj Krajowego planu dziaania w zakresie odnawialnych rde energii (KPD), przyjtego przez rzd w grudniu 2010 roku i bdcego take planem realizacji ustalonego dla Polski 15% celu udziau energii z OZE w bilansie zuycia energii finalnej brutto w ramach dyrektywy 2009/28/WE o promocji wykorzystania energii z OZE. Wkad rzeczowy RPO (tylko do 2013 roku) w realizacj KPD do 2020 roku moe siga 4%, a obecnie staje si gwnym instrumentem stymulujcym wdraanie i szersze upowszechnianie nowych technologii OZE.

    Wstpna analiza dotychczasowych dowiadcze we wdraaniu RPO 2007-2013 (na etapie zakontraktowania ok. 40% caej alokacji rodkw w ramach kategorii interwencji na OZE) wskazaa nie tylko na globaln wielko, ale te olbrzymi zoono i rnorodno caego systemu. W znacznej czci jest on te jednym z najwikszych na wiecie programw mikro-finansowania. Badania przeprowadzone z udziaem Instytucji Zarzdzajcych objy prb statystyczn 1072 wnioskw o dofinansowanie projektw inwestycyjnych o cznej wartoci 5 225 mln z i wnioskowanej kwocie dofinansowania 3 380 mln z (obecnie jest to kwota nie-male 3-krotnie wysza od pierwotnej alokacji). W konkursach przeprowadzonych w ostat-nim czasie (2011 r.) stosunkowo najwikszym zainteresowaniem wnioskodawcw ciesz si kolektory soneczne, co znalazo odzwierciedlenie w rosncej alokacji rodkw na energety-k soneczn, ktrych jest najwicej (ponad 230 mln z). W oglnym ujciu przewidywane do zainstalowania w ramach podpisanych umw RPO nowe moce w zakresie wszystkich OZE stanowi 330 MW. Dominujc grup beneficjentw w obecnym okresie s jednostki samorzdu terytorialnego, jednake czsto skupiaj one grupowe projekty obejmujce indy-

  • widualnych inwestorw. Jednake na uwag zasuguj rwnie przedsibiorcy, ktrzy take licznie wnioskowali o dotacje w ramach RPO.

    Z uwagi na stosunkowo wysok intensywno wsparcia, RPO s okazj do wchodzenia na rynek take technologii dotychczas szerzej niestosowanych, takich jak mae elektrownie wiatrowe, systemy fotowoltaiczne i biogazownie rolnicze, w tym mikrobiogazownie. Chcc uzyska bardziej znaczc synergi, w wikszym jednak stopniu naley bra pod uwag moliwoci produkcji urzdze maoskalowych, zaliczanych do generacji rozproszonej, ta-kich jak mae elektrownie wiatrowe, kolektory soneczne, geotermalne pompy ciepa, mae automatyczne koty na biomas oraz turbiny do maych elektrowni wodnych oraz, dziki moduowoci tych technologii OZE, moliwoci skadania z nich wikszych projektw in-westycyjnych (ta moliwo zostaa ju z sukcesem wykorzystana przez samorzdy w przy-padku kolektorw sonecznych).

    rodki z RPO wspieraj na etapie inwestycji (dotacje) raczej bardziej nowoczesne techno-logie do wytwarzania ciepa (w tej kategorii nie ma wsparcia w ramach programw krajo-wych takich jak POIi) oraz energii elektrycznej w systemach generacji rozproszonej. Ana-liza wykazaa jednak, e system wsparcia energii elektrycznej na etapie eksploatacji (zielone certyfikaty) z jednej strony wspiera technologie mao nowoczesne, takie jak wspspalanie czy dua energetyka wodna, co utrudniao uzyskanie synergii, a z drugiej utrudnia skal-kulowanie uzasadnionej wysokoci pomocy pub