Micha‚ Paw‚owski - hfhr.pl ?dzynarodowe-standardy...  Micha‚ Paw‚owski,...

download Micha‚ Paw‚owski - hfhr.pl ?dzynarodowe-standardy...  Micha‚ Paw‚owski, absolwent Wydzia‚u Prawa

If you can't read please download the document

  • date post

    29-Oct-2018
  • Category

    Documents

  • view

    213
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Micha‚ Paw‚owski - hfhr.pl ?dzynarodowe-standardy...  Micha‚ Paw‚owski,...

  • Midzynarodowe standardy cigania handlu ludmi i ochrony jego ofiar

    Micha Pawowski

  • Micha Pawowski, absolwent Wydziau Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Zdoby wyrnienie w II edycji oglnopolskiego Konkursu na najlepsz prac magistersk o prawach czowieka, za prac magistersk z dziedziny prawa pt. Midzynarodowe standardy cigania handlu ludmi i ochrony jego ofiar.

    promotor pracy dr Piotr Kadoczny

    organizator konkursu Helsiska Fundacja Praw Czowieka

    projekt wspierany przez

    wydawca Helsiska Fundacja Praw Czowieka, Warszawa 2014

    ISBN 978-83-62245-98-7

    redakcja jzykowa Anna Chyek

    opracowanie graficzne i skad Marek omacz

  • 1

    Spis treci

    Wstp . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4

    Rozdzia 1 9 1.1. Oblicza handlu ludmi w prawie midzynarodowym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 1.1.1. Handel ludmi jako przestpstwo midzynarodowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 1.1.2. Handel ludmi jako przestpstwo transnarodowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 1.1.3. Handel ludmi jako naruszenie praw czowieka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 1.1.4. Zakaz handlu ludmi jako norma ius cogens 17 1.2. Sankcjonowanie handlu ludmi na arenie midzynarodowej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 1.2.1. Liga Narodw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19 1.2.2. Organizacja Narodw Zjednoczonych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 1.2.3. Rada Europy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37 1.2.4. Organizacja Bezpieczestwa i Wsppracy w Europie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 1.2.5. Unia Europejska . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45 1.3. Uwagi kocowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48

    Rozdzia 2 49 2.1. Konwencyjne standardy cigania handlu ludmi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 2.1.1. Zdefiniowanie i kryminalizacja handlu ludmi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 2.1.2. Zdefiniowanie i kryminalizacja handlu dziemi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 54 2.1.3. Delegalizacja i kryminalizacja czynw powizanych z handlem ludmi i handlem dziemi . . . 55 2.1.4. Kryminalizacja form stadialnych i zjawiskowych handlu ludmi i handlu dziemi . . . . . . . . 58 2.1.5. Sankcje wobec osb fizycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59 2.1.6. Odpowiedzialno i sankcje wobec osb prawnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 61 2.1.7. Jurysdykcja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 63 2.1.8. Zajcie i konfiskata . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 66 2.1.9. Specjalne techniki dochodzeniowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 69 2.2. Zestawienie i porwnanie regulacji ONZ i Rady Europy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 70 2.3. Uwagi kocowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75

  • Midzynarodowe standardy cigania handlu ludmi i ochrony jego ofiar2

    Rozdzia 3 76 3.1. Konwencyjne standardy ochrony ofiar handlu ludmi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 3.1.1. Gwne zasady . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76 3.1.2. Identyfikacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 79 3.1.3. Niekaralno ofiar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 3.1.4. Ochrona tosamoci i prywatnoci . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 82 3.1.5. Uprawnienia procesowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 84 3.1.6. Pomoc i wsparcie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 85 3.1.7. Ochrona . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 3.1.7.1. Ochrona ofiar bdcych wiadkami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 3.1.7.2. Ochrona ofiar niebdcych wiadkami . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 90 3.1.8. Rekompensata . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 91 3.1.9. Zagwarantowanie tzw. czasu do namysu (reflection period) 93 3.1.10. Legalizacja pobytu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 93 3.1.11. Repatriacja . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 95 3.2. Zestawienie i porwnanie regulacji ONZ i Rady Europy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 99 3.3. Uwagi kocowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 105

    ZAKOCZENIE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 106

    Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 111

  • 3

    Wykaz spraw

    Europejski Trybuna Praw Czowieka (ETPC)

    Sprawa Siliadin przeciwko Francji, wyrok z dnia 26 lipca 2005 roku, skarga nr 73316/01

    Sprawa Rantsev przeciwko Cyprowi i Rosji, wyrok z dnia 7 stycznia 2010 roku, skarga nr 25965/04

    Midzynarodowy Trybuna Karny dla byej Jugosawii (ICTY)

    Sprawa Prokurator przeciwko Kunarac, wyrok z dnia 22 lutego 2001 roku, ICTY-96-23-T i ICTY-96-23/1-T

    Wykaz tabel

    Tabela 1 Podstawowe prawa i wolnoci czowieka oraz zakazy naruszane w procesie handlu ludmi, apotwierdzane i zapewniane przez akty prawa midzynarodowego . . . . . . . . . . . . . . . .17

    Tabela 2 Zestawienie postanowie Konwencji z Palermo i Protokou z Palermo z postanowieniami Konwencji warszawskiej dotyczcymi cigania handlu ludmi . . . . . . . . . . . . . . . . . 71

    Tabela 3 Zestawienie postanowie Konwencji z Palermo i Protokou z Palermo z postanowieniami Konwencji warszawskiej dotyczcymi ochrony ofiar handlu ludmi . . . . . . . . . . . . 99

    Tabela 4 Status ratyfikacji przez Polsk umw midzynarodowych dotyczcych zwalczania handlu ludmi i handlu dziemi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 109

  • Midzynarodowe standardy cigania handlu ludmi i ochrony jego ofiar4

    Wstp

    Handel ludmi, zwany te potocznie handlem ywym towarem, jest zjawiskiem spoecznym, ktre ab-sorbuje przedstawicieli wielu rnych, niekiedy bardzo odlegych od siebie nauk. Si rzeczy znajduje si on te w polu zainteresowania nauk prawnych, a zwaszcza prawa karnego, przede wszystkim z tego powodu, e jest on postrzegany jako cig zachowa, ktre w danych okolicznociach uznawane s za bezprawne i przestpcze. Jednake problematyka handlu ludmi dotyka take innych gazi prawa, takich jak prawo konstytucyjne (np. miejsce umw midzynarodowych dotyczcych handlu ludmi w krajowym systemie prawnym), prawo cywilne (np. dochodzenie przez ofiary handlu ludmi odszko-dowania i zadouczynienia od swoich oprawcw), materialne prawo administracyjne (np. udzielanie ofiarom handlu ludmi wiadcze z pomocy spoecznej) czy postpowanie administracyjne (np. post-powanie w sprawie repatriacji cudzoziemcw ofiar handlu ludmi).

    Co najmniej z dwch powodw handel ludmi jest te przestpstwem o wyjtkowym charakterze. Z jednej strony zwalczanie tej formy przestpczoci, ktra z reguy cechuje si wysokim stopniem zor-ganizowania i transnarodowoci oraz znaczco rni si od innych form przestpczoci o podobnej naturze (np. przemytu ludzi, handlu broni, narkotykami czy kradzionymi samochodami), wymaga specjalnego podejcia ze strony sub pastwowych zaangaowanych w wykrywanie i ciganie prze-stpstw. Z drugiej za strony ofiara handlu ludmi jest ofiar szczeglnego przestpstwa, jednoczenie naruszajcego liczne prawa czowieka, do ktrych niewtpliwie zaliczymy: prawo do ycia, prawo do wolnoci i bezpieczestwa osobistego, prawo do poszanowania ycia prywatnego i rodzinnego, zakaz niewolnictwa i pracy przymusowej, zakaz tortur oraz innego okrutnego, poniajcego lub nieludzkiego traktowania oraz zakaz dyskryminacji. Zatem w momencie, w ktrym dochodzi do przestpstwa han-dlu ludmi, dziaania