FUNKCJONOWANIE KONSORCJUM WĘGLOWO .128 i. gajdzik-szot, j. brodny 1 functioning of a...

download FUNKCJONOWANIE KONSORCJUM WĘGLOWO .128 i. gajdzik-szot, j. brodny 1 functioning of a coal-cokemaking

of 16

  • date post

    01-Mar-2019
  • Category

    Documents

  • view

    213
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of FUNKCJONOWANIE KONSORCJUM WĘGLOWO .128 i. gajdzik-szot, j. brodny 1 functioning of a...

ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI LSKIEJ 2018

Seria: ORGANIZACJA I ZARZDZANIE z. 117 Nr kol. 1996

Iwona GAJDZIK-SZOT 1

JSW KOKS S.A., Zabrze 2

igajdzik@jswkoks.pl 3

4

Jarosaw BRODNY 5

Politechnika lska 6

Wydzia Organizacji i Zarzdzania 7

jaroslaw.brodny@polsl.pl 8

FUNKCJONOWANIE KONSORCJUM WGLOWO-9

KOKSOWNICZEGO NA PODSTAWIE PROEKOLOGICZNYCH 10

I INNOWACYJNYCH METOD PRODUKCJI 11

Streszczenie. W ostatnich latach doszo do istotnych zmian w strukturze 12

organizacyjnej polskich kopal wgla kamiennego. Proces ten w gwnej mierze 13

obj konsolidacj brany przez czenie mniejszych lub mniej rentownych kopal 14

w wiksze organizacje. Celem tych dziaa bya optymalizacja kosztw 15

funkcjonowania jednostek, a co za tym idzie poprawa ich efektywnoci. W kilku 16

przypadkach dziaania te miay take na celu uchronienie mniej rentownych 17

przedsibiorstw przed ich likwidacj. W przypadku Jastrzbskiej Spki 18

Wglowej proces konsolidacji obj take segment koksowniczy. Z ekonomi-19

cznego i organizacyjnego punktu widzenia dziaania takie byy konieczne 20

i z perspektywy czasu okazay si w peni uzasadnione. Poczenie kilku 21

przedsibiorstw koksowniczych zaowocowao powstaniem przedsibiorstwa JSW 22

Koks S.A., ktre stao si istotn czci konsorcjum wglowo-koksowniczego. 23

W artykule przedstawiono struktur, zadania oraz cele spki JSW Koks. 24

Uwzgldniajc bardzo konkurencyjny rynek produkcji koksu, przedstawiono 25

propozycje wykorzystania potencjau przedsibiorstwa do produkcji wodoru 26

z oczyszczonego gazu koksowniczego. Rosnce zainteresowanie wodorem, jako 27

rdem czystej energii stwarza due moliwoci dywersyfikacji produkcji 28

przedsibiorstwa. Autorzy przedstawili take konkretne propozycje praktycznego 29

wykorzystania tego nonika energii. Artyku ma charakter dyskusyjny 30

i przedstawia propozycj wykorzystania wgla do produkcji ekologicznych paliw, 31

co ma obecnie istotne znaczenie ze wzgldu na ograniczenia w zakresie emisji. 32

Sowa kluczowe: wgiel kamienny, koks, wodr, konsorcjum wglowo-33

koksowe 34

35

mailto:igajdzik@jswkoks.pl

128 I. Gajdzik-Szot, J. Brodny

FUNCTIONING OF A COAL-COKEMAKING GROUP ON THE BASIS 1

OF PRO-ECOLOGICAL AND INNOVATIVE PRODUCTION METHODS 2

Abstract. In the last years, the crucial changes in organizational structure of 3

Polish coal mines took place. This process affected mainly minor or less 4

profitable mines and led to merge them in bigger organizations. The aim of the 5

mentioned processes was to optimize cost and to improve the effectiveness of the 6

mines. In some cases decisions/actions undertaken aimed to protect the less 7

profitable companies from the risk of liquidation. As far as Jastrzbska Spka 8

Wglowa is concerned the consolidation processes included also coke making 9

segment. In terms of economical and organizational aspects, changes were 10

necessary and fully economically grounded. JSW KOKS was formed by merging 11

two coke making companies and is now a significant part of mining-coke making 12

capital group. This paper presents structure, objectives and aims of the company. 13

Taking into consideration competing market of the coke, suggestions about how 14

to use more effectively the companys capability of the hydrogen production has 15

been proposed. Hydrogen as a clean energy source is worth considering as an 16

option/possibility to diversify companys production. Authors have also shown 17

some practical methods of the usage of the hydrogen as an energy source. Article 18

has a discusional character and proposes how to use coal in the aim to produce 19

ecological fuel which could play its significant role in minimizing adverse 20

environmental impact. 21

Keywords: coal, coke, hydrogen, mining-coke making group 22

1. Wprowadzenie 23

Jastrzbska Spka Wglowa (JSW S.A.) zostaa utworzona 1 kwietnia 1993 roku 24

z czci Rybnicko-Jastrzbskiego Gwarectwa Wglowego, jako jedna z siedmiu dziaajcych 25

wwczas spek wglowych. W jej skad weszo siedem, samodzielnie funkcjonujcych 26

przedsibiorstw grniczych, ktre przeksztacono w jednoosobow spk Skarbu Pastwa 27

z siedzib w Jastrzbiu-Zdroju. 28

Obecnie po przeksztaceniach w grniczej czci kapitaowej Spki wydobycie wgla 29

(gwnie koksowego) odbywa si w 4 kopalniach: KWK Borynia-Zofiwka-Jastrzbie, 30

KWK Budryk, KWK Knurw-Szczygowice i KWK Pniwek. 31

JSW S.A. prowadzc restrukturyzacj, ktrej czci byo m.in. wydzielenie majtku 32

niezwizanego z dziaalnoci podstawow, tworzya podmioty prawne wspierajce 33

dziaalno podstawow Spki. W trakcie tego procesu JSW S.A. nabya take inne 34

przedsibiorstwa w 2003 roku spk Koksownia Przyja Sp. z o.o., a w 2011 roku 35

Kombinat Koksochemiczny Zabrze S.A. W ten sposb powsta segment koksowniczy 36

Grupy Kapitaowej, zajmujcy si przetwrstwem wgla koksowego dzisiejszy JSW Koks 37

S.A. Obecne przedsibiorstwo JSW KOKS S.A. powstao 2 stycznia 2014 roku, kiedy 38

Funkcjonowanie konsorcjum wglowo-koksowniczego 129

poczono Kombinat Koksochemiczny Zabrze S.A. i Koksowni Przyja S.A. Nastpio to 1

przez przejcie przez Koksowni Przyja S.A. Kombinatu Koksochemiczny Zabrze S.A. 2

Kombinat Koksochemiczny Zabrze S.A., jako spka przejmowana zosta rozwizany bez 3

przeprowadzania postpowania likwidacyjnego i wykrelony z Krajowego Rejestru 4

Sdowego. Rwnoczenie nastpia zmiana nazwy firmy z Koksownia Przyja Spka 5

Akcyjna na JSW KOKS S.A. Obecnie w jej skad wchodz cztery koksownie: Przyja, 6

Jadwiga, Dbiesko i Radlin. Wszystkie te zakady (koksownie) pooone s 7

w wojewdztwie lskim. Ich usytuowanie przedstawiono na rysunku 1. 8

9

10

11 Rys. 1. Pooenie zakadw koksowniczych na terenie wojewdztwa lskiego 12 rdo: Opracowanie wasne. 13 14

Zgodnie z zaoeniami nadal obowizujcej Strategii rozwoju Grupy JSW S.A. na lata 15

2010-2020 nadrzdnymi celami Grupy Kapitaowej JSW S.A. s dalsze umacnianie 16

wiodcej pozycji na rynku wgla koksowego i koksu w Unii Europejskiej oraz 17

130 I. Gajdzik-Szot, J. Brodny

maksymalizacja rentownoci i pynnoci finansowej, w celu stworzenia wartoci dla 1

akcjonariuszy i wspierania dugookresowego rozwoju Grupy Kapitaowej1. W celu realizacji 2

tych zamierze Grupa planuje m.in. wykorzystywa efekty synergii pomidzy dziaalnociami 3

wydobywcz i koksownicz. Jednoczenie rosnca, wiatowa konkurencja na rynku wgla 4

energetycznego oraz koksu powoduje, e konieczne jest poszukiwanie nowych rozwiza 5

produkcyjnych i innowacyjnych technologii w celu dywersyfikacji dziaalnoci Grupy 6

Kapitaowej2. Jedn z propozycji, ktra zdaniem Autorw moe skutecznie wpisa si w te 7

dziaania, jest produkcja wodoru. Jest to najpowszechniej wystpujcy pierwiastek chemiczny 8

we wszechwiecie i na ziemi. W normalnych warunkach wystpuje w postaci gazowej. Ma 9

jednak spory potencja energetyczny, co spowodowao, e od poowy XIX wieku 10

wykorzystywany jest jako paliwo do rakiet. Obecnie coraz czciej podejmuje si prby 11

wykorzystania wodoru, jako czystego rda energii do napdu rodkw transportu. Mona 12

wiec przyj, e w najbliszych latach zapotrzebowanie na ten gaz bdzie roso. To 13

z kolej wymusi opracowanie nowych, uzasadnionych ekonomicznie technologii jego 14

wytwarzania. I wanie w tym obszarze Autorzy widz moliwo wykorzystania potencjau 15

Grupy Kapitaowej JSW S.A. Jednym z bardziej uzasadnionych ekonomicznie sposobw 16

produkcji wodoru jest wytwarzanie go z oczyszczonego gazu koksowniczego. W tym zakresie 17

moliwoci przedsibiorstwa JSW KOKS S.A. s na tyle due, e rozwj tego segmentu 18

w przyszoci moe stanowi istotne rdo dochodu. W artykule omwiono metod 19

produkcji koksu oraz jego znaczenie w gospodarkach krajowej i wiatowej, przedstawiono 20

take propozycje wykorzystania wodoru, jako rda czystej energii pozyskiwanej z wgla. 21

Naley take podkreli wieloaspektowo proponowanego rozwizania. Z jednej strony 22

stwarza moliwoci rozwoju przedsibiorstwa brany grniczej, a z drugiej moe bardzo 23

pozytywnie wpyn na rodowisko naturalne przez produkcje czystej energii. 24

2. Struktura produkcji oraz zagroenia rynkowe 25

Jastrzbska Spka Wglowa S.A. to najwikszy w Polsce i Europie producent wgla 26

koksowego i najwiksza komercyjna grupa koksowni w Unii Europejskiej3. Obszar 27

wydobywczy Grupy ulokowany jest w Grnolskim Zagbiu Wglowym. Podstawow 28

dziaalno Grupy stanowi: produkcja i sprzeda wgla kamiennego, gwnie wgla 29

koksowego, wgla do celw energetycznych oraz produkcja i sprzeda koksu oraz 30

wglopochodnych. Celem dziaa JSW S.A. jest wzmocnienie pozycji lidera w produkcji 31

najlepszej jakoci wgla koksowego w Europie4. Utrzymanie pozycji znaczcego producenta 32

1 Strategia rozwoju JSW S.A., https://www.jsw.pl/relacje-inwestorskie/strategia/. 2 Ibidem. 3 Ibidem. 4 Ibidem.

Funkcjonowanie konsorcjum wglowo-koksowniczego 131

koksu w Unii Europejskiej wie si z procesem dywersyfikacji, pokrewnych wykorzystu-1

jcych efekt synergii segmentw wglowego i koksowniczego. Zapewnienie bezpieczestwa 2