Caeremoniale - .BIERZMOWANIE MSZA WITA PONTYFIKALNA Novus Motus Liturgicus . 2 . 3 ... Ceremoniarz

download Caeremoniale - .BIERZMOWANIE MSZA WITA PONTYFIKALNA Novus Motus Liturgicus . 2 . 3 ... Ceremoniarz

of 67

  • date post

    28-Feb-2019
  • Category

    Documents

  • view

    213
  • download

    0

Embed Size (px)

Transcript of Caeremoniale - .BIERZMOWANIE MSZA WITA PONTYFIKALNA Novus Motus Liturgicus . 2 . 3 ... Ceremoniarz

MMXI

CAEREMONIALECAEREMONIALECAEREMONIALECAEREMONIALE

WIZYTACJA

BIERZMOWANIE

MSZA WITA PONTYFIKALNA

Novus Motus Liturgicus

2

3

Wykaz skrtw

Biskup

B.

Archidiakon

A.

Diakon

D.

Subdiakon

S.

Subdiakon krucyfer

Sk.

Diakon honorowy (1)

Dh1

Diakon Honorowy (2)

Dh2

Ceremoniarz (1)

C1

Ceremoniarz (2)

C2

Turyfer

T.

Akolita (1)

Ak1

Akolita (2)

Ak2

Noszcy ksig

Nk

Noszcy bugi

Nb

Noszcy pastora

P.

Noszcy mitr

M.

4

5

Wprowadzenie Od czasw apostolskich obok biskupa zbiera si duchowiestwo i lud wierny na sprawowanie witych Misteriw. Jest to wydarzenie szczeglne dla kadego kocioa i parafii - gdy Msz wit sprawuje jeden z apostow naszych czasw. W cigu wiekw wyksztaciy si szczegle formy liturgiczne liturgii biskupiej i tak dzisiaj, wg ksig liturgicznych opublikowanych tu przed II Soborem Watykaskim, liturgia pontyfikalna sprawowa si moe w swego rodzaju kilku stopniach solennoci: od Mszy cichej (sprawowanej przez biskupa lub w obecnoci biskupa), poprzez Msz pontyfikaln od faldistorium do Mszy witej pontyfikalnej od tronu (lub uroczystej Mszy witej sprawowanej wobec biskupa). Ceremonie kadej z tych liturgii s szczegowo przepisane przez odpowiednie ksigi liturgiczne i dyrektywy witej Kongregacji Obrzdw. W tym miejscu podajemy porzdek najsolenniejszej liturgii sprawowanej przez biskupa, najczciej ordynariusza miejsca, a wic Mszy witej pontyfikalnej od tronu. Obok tego umieszczony zosta opis przyjcia biskupa wizytujcego parafi (lub - majc na uwadze dzisiejsz sytuacj - duszpasterstwa) oraz przebieg liturgii bierzmowania. By zapewni czytelno caoci, a jednoczenie pewn prostot, nie bd podawane odniesienia do konkretnych rubryk, dekretw, wskaza, czy innej literatury. Jako pomoc podane zostay ilustrujce tekst zdjcia i grafiki. Obserwujc w ostatnich latach wzrost pontyfikalnych ceremonii (sprawowanych przez polskich biskupw w tzw. nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego) wydawao si by koniecznym zestawienie takiej pomocy, ktr autor traktuje jedynie jako form przejciow (chociaby ze wzgldu na jej niedoskonao). Std te opracowanie to jest zaledwie skromnym przyczynkiem do sprawunku solidnego i zgodnego w caej swej rozcigoci ceremoniau z obowizujcymi rubrykami. Autor ma nadziej, e jego praca stanie si maym przyczynkiem do piknego przebiegu sprawujcych si uroczystoci, a take rzeczywicie pomoe w opracowaniu kolejnej, tym razem z prawdziwego zdarzenia, ksigi ceremonii.

Bartomiej K. J. Krzych

W pierwsz Niedziel

Wielkiego Postu

13 marzec 2011

6

7

Uwagi wst pne

I. Msz wit pontyfikaln od tronu sprawowa moe B. ordynariusz w swej wasnej diecezji, arcybiskup metropolita we wasnej metropolii oraz B. sufragan majcy prawo do uywania pontyfikaliw oraz tronu w diecezji gdzie urzduje.

II. B. zazwyczaj ze sob przywozi paramenta pontyfikalne oraz w

przypadku bierzmowania niezbdne przybory potrzebne przy udzieleniu tego sakramentu, mimo tego jednak zawsze trzeba mie przygotowane te same rzeczy w zakrystii, aby w razie, gdy B. zapomni wzi np. krzymo wite, mona byo szybko i sprawnie je odnale i przygotowa.

III. B. (w jego wasnej diecezji) oddaje si rewerencj poprzez zgicie

prawego kolana (ewentualnie lewego, ale dla wielu osb stanowi to trudno). Poza Msz wit, przede wszystkim witajc si, bd egnajc z B. naley take ucaowa piercie. W czasie Mszy witej przed B. przyklka tzw. suba nisza, a wic wszyscy piastujcy w hierarchii mniejsz godno od lewitw (D. i S.) oraz diakonw honorowych (wykonuj oni skon penic posug wobec biskupa). Przed B. naley przyklkn nawet wtedy, gdy jednoczenie przechodzc przed nim, przechodzi si przed Najwitszym Sakramentem (najpierw przyklka si przed Panem Jezusem), a take zawsze, ilekro peni si wobec niego posug. Przyklknicie to wykonuje si przed i po wykonaniu danej posugi.

IV. Gdy B. siedzi i wobec niego usugujcy wykonuj odpowiednie posugi,

czyni to w pozycji klczcej, np. podczas umywania rk, czy podawania gremiau.

V. Zasadniczo przy tronie B. posuguj Dh1 i Dh2, za przy otarzu lewici:

D. i S.

VI. Wedug przepisw, a take ze wzgldw praktycznych, najlepszym rozwizaniem jest przygotowanie w prezbiterium dwch krednecji po stronie Ewangelii i Epistoy (w wypadku, gdy tron biskupi przygotowany jest po stronie pnocnej kocioa, a wic tam, gdzie D. odpiewuje sowa Ewangelii przeznaczone na dany dzie).

VII. W czasie Mszy witej cichej jak i pontyfikalnej (zarwno sprawowanej

przez B. od tronu, jak i od faldistorium) nie uywa si tablic otarzowych. Zamiast nich w czasie liturgii pontyfikalnej stosuje si tzw. kanon biskupi.

VIII. B. (bd arcybiskupowi) przysuguje w czasie solennych uroczystoci

wielka kapa (cappa magna), ktrej uycie do dzi przepisane jest w Caeremoniale episcoporum.

8

Zdj. 1 - Przykadowa (wzorowa) aranacja tronu biskupiego.

9

IX. Tron B. winien si zwyczajowo znajdowa po stronie Ewangelii, jeli jednak istnieje rzeczywista przeszkoda, moe on by umieszczony po drugiej stronie. Obok niego winno si znajdowa dwa miejsca dla Dh1 i Dh2, oraz prostopadle dla A., tak, by zwrcony by on twarz do otarza. Tron naley umieci na podwyszeniu, zaleca si, aby prowadziy do niego trzy stopnie (ewentualnie wicej), za nad nim ustawia si baldachim z herbem B. Najbardziej skromna wersja wymaga, aby tron znajdowa si na specjalnym podwyszeniu (wystarczy jeden stopie) zob. zdj. 1.

X. Naley dooy wszelkiego starania, aby ceremonie odznaczay si

piknem, by byy sprawowane w jak najwikszej zgodzie z rubrykami, ale jednoczenie nie stay si sztuk dla sztuki std te kwestie drugorzdne, a wic takie jak gremia, czy pantofle dla B., naley pomin, gdy z ich przygotowaniem wi si pewne problemy. Najwaniejsze jest to, by Msza wita bya sprawowana godnie i wanie, na chwa Bo i dla poytku wiernych.

XI. Sk. przywdziewa zawsze takie same szaty, jak S., jednak nigdy nie

nakada na lewe rami manipularza.

10

11

I. Uroczyste przyj cie biskupa Uroczyste przyjcie B. odbywa si zazwyczaj w czasie jego wizytacji w danym kociele (parafii)1. Odznacza si ono szczegln podniosoci, ze wzgldu na godno przyjmowanej osoby. B. przybywa do kocioa w swym stroju chrowym (fioletowa sutanna; jedwabny fioletowy pas z jedwabnymi frdzlami zdobicymi oba zakoczenia; rokieta, zazwyczaj z lnu; fioletowy mucet; pektora na zielonym sznurze przetykany zotem; fioletowa piuska; fioletowy biret z pomponem oraz ewentualnie wielka kapa z narzut z gronostaju)2.

a) Przygotowania Naley przygotowa: W zakrystii: - kocioek z wod wicon i kropido; - kadzielnic z rozpalonymi wgielkami i dk z kadzidem;

- krucyfiks (lub przenone relikwie, najlepiej w formie krzya), tacka; - krzy procesyjny; - dwa lichtarze ze wiecami (zapalone); - szaty liturgiczne dla ks. proboszcza3: biaa (wzgldnie zota) kapa, koma i biret4; - szaty liturgiczne dla D., S., Dh1, Dh2, Sk.: trzy dalmatyki, dwie tunicele, stua, dwie alby, dwie kome, pi humeraw, trzy paski; - szaty liturgiczne dla ministrantw: sutanelle i kome.

Na otarzu:

- sze (lub siedem) wiec palcych si jeszcze przed przybyciem B.;

- kanon biskupi otwarty na modlitwie Aufer a nobis i z zakadk zaznaczajc odpowiedni prefacj (w zasadzie naley to ju do przygotowa Mszy witej, ale dobrze, aby kanon ju od pocztku by na rodku otarza); - szaty liturgiczne dla B. (jeli bdzie przybiera si przy tronie, a nie w zakrystii) szczegy przy opisie bierzmowania i Mszy witej.

1 Bd duszpasterstwa. 2 W tym miejscu podany zosta nieco skrcony i uproszczony opis solennego przyjcia biskupa, bez podania porzdku wszelkich oracji, pieww, modlitw, przemwie, ktre biskup moe wygosi. Zostay one pominite ze wzgldu na czas ograniczajcy dugo celebracji, jak i ogln mentalno panujc wrd samego rodowiska kurialnego. Szczegowy dawny przebieg, przed reformami liturgii przez Piusa XII i Jana XXIII mona znale w Ceremonjale parafialnym abp. Nowowiejskiego, czy Maym ceremoniale dla klerykw i kapanw ks. Muellera. Podany porzdek nawizuje do obecnej praktyki w Polsce, jak i za granic zdarza si, e podane elementy s mieszane: raz opuszczajc jedne, zachowuje si drugie i odwrotnie. Najrozsdniejszym wydaje si jednak, aby przyjcie B. wygldao tak: przywitanie przed kocioem, pokropienie i okadzenie (bez wielkiej kapy i baldachimu), wejcie do kocioa, modlitwa przed otarzem i udanie si do zakrystii. W ostatecznoci, maj na wzgldzie to, co mwi Ceremonia biskupi dla zwyczajnej formy rytu rzymskiego, mona ograniczy si do samego pokropienia i modlitwy przed otarzem wielkim. 3 Niekiedy bdzie to ks. moderator danego duszpasterstwa. Odtd zawsze, gdy w tekcie pojawi si ks. proboszcz, mona przez to rozumie i mie na uwadze ks. moderatora. 4 W organizowanych w rnych czciach Polski uroczystociach proboszczowie zawsze stu maj Moliwe, e w przepisy zosta zmieniony w pniejszym czasie (tzn. po pontyfikacie Piusa XII).

12

Zdj. 2 Ucaowanie krzya (relikwii) przez B.

Zdj. 3 Okadzenie B. przez ks. proboszcza.