2_Wykład z Finansów Publicznych_2015

download 2_Wykład z Finansów Publicznych_2015

of 22

  • date post

    09-Nov-2015
  • Category

    Documents

  • view

    7
  • download

    2

Embed Size (px)

description

wirrff

Transcript of 2_Wykład z Finansów Publicznych_2015

  • 2015-03-18

    1

    Finanse Publiczne

    Wykad nr 2:

    Rola finansw publicznych we wspczesnej gospodarce rynkowej

    Prowadzcy:

    dr Tomasz Skica

    Katedra Finansw WSIiZ w Rzeszowie

    Dyrektor ds. Bada i Nauki

    Instytut Bada i Analiz Finansowych (IBAF) w Rzeszowie

    Opracowanie: dr Tomasz Skica 2

    Wpyw sektora publicznego na gospodark

    Zasadno funkcjonowania sektora publicznego

    funkcjonowanie sektora publicznego ma uzasadnienie z punktu widzenia polityki ekonomicznej

    danego pastwa;

    Realizacja polityki ekonomicznej w aspekcie sektora publicznego

    praktyczna realizacja polityki ekonomicznej zarwno w:

    sferze regulacyjnej,

    jak i sferze realnej,

    odbywa si wanie poprzez sektor publiczny;

    Oddziaywanie sektora publicznego na gospodark

    niezalenie od charakteru i kierunkw realizowanej przez instytucje publiczne polityki

    gospodarczej oddziaywanie sektora na gospodark zawiera si w dwch, wzajemnie

    uzupeniajcych si paszczyznach:

    Paszczyzna nr 1. Zwizana z funkcj stabilizacyjn finansw publicznych;

    Paszczyzna nr 2. Zwizana z funkcjami alokacyjn i redystrybucyjn finansw publicznych;

  • 2015-03-18

    2

    3

    Schemat: Zakres funkcji gospodarczych sektora publicznego

    rdo: H. wikliski, Polityka gospodarcza, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdaskiego, Gdask 2000.

    Uzasadnienie funkcjonowania sektora publicznego w gospodarce

    o koniecznoci funkcjonowania sektora publicznego w gospodarce decyduje przede wszystkim

    rozbieno pomidzy ekonomiczn rol sektorw publicznego i prywatnego;

    Funkcje Gospodarcze Sektora Publicznego

    1. Funkcja Stabilizacyjna Sektora Publicznego 1.1. Bezporednie zaangaowanie sektora publicznego.

    1.2. Przedsibiorstwa pastwowe lub komunalne.

    2. Funkcje Redystrybucyjna i Alokacyjna Sektora Publicznego 2.1. Modyfikowanie rynkowego podziau dochodw.

    2.2. Kreowanie dbr i usug publicznych oraz odnowa zasobw oglnodostpnych.

    Wpyw sektora publicznego na gospodark

    Schemat: Porwnanie ekonomicznej roli sektorw publicznego i prywatnego

    Kryteria porwnawcze Sektor publiczny Sektor prywatny

    Cel dziaania Realizacja potrzeb spoecznych Zaspokajanie potrzeb

    indywidualnych

    Sposb gromadzenia rodkw

    Wadza publiczna wyposaona jest

    w narzdzia przymusu umoliwiajce

    gromadzenie rodkw

    Gromadzenie kapitau na

    zasadach dobrowolnoci

    Sposb wydatkowania rodkw

    Wydatkowanie rodkw w celu

    zaspokojenia potrzeb spoecznych

    dziaanie to nie zawsze wie si z

    racjonalnoci,

    (Prawo nieustajcego wzrostu wydatkw

    publicznych Adolfa Wagnera)

    Racjonalne (ekonomiczne)

    wydatkowanie rodkw na

    potrzeby indywidualne

    Wpyw na gospodark

    Decyzje wadz publicznych maj ogromny

    wpyw na gospodark dowodem na to s

    funkcje alokacyjna, redystrybucyjna

    i stabilizacyjna finansw publicznych

    Pojedyncze przedsibiorstwa nie

    maj wpywu na gospodark

    Wpyw sektora publicznego na gospodark

  • 2015-03-18

    3

    Prawo A. Wagnera

    Prawo nieustajcego wzrostu wydatkw publicznych A. Wagnera

    stanowi, e w ujciu dugookresowym mamy do czynienia z tendencj do wzrostu udziau

    wydatkw rzdowych w PKB;

    Wzrost wydatkw publicznych od strony popytu

    tumaczony jest wystpowaniem:

    wzrostu dochodu narodowego i liczby ludnoci;

    rozbudzonych przez rozwj gospodarczy i inne czynniki potrzeb i oczekiwa spoecznych w

    odniesieniu do owiaty, ochrony zdrowia i ochrony rodowiska;

    Wzrost wydatkw publicznych od strony poday

    tumaczony jest:

    relatywnie wyszymi kosztami usug sektora publicznego w porwnaniu z sektorem prywatnym

    wywoanymi m.in.:

    ograniczonymi moliwociami stosowania postpu technicznego w sektorze publicznym;

    Opracowanie: dr Tomasz Skica 5

    Sektor publiczny i jego otoczenie

    analiza wpywu sektora publicznego na jego otoczenie koncentruje si na aspektach wicych

    kwestie dochodw i wydatkw publicznych ze zjawiskami zachodzcymi w pozostaych

    segmentach gospodarki narodowej;

    Wrd paszczyzn oddziaywania sektora publicznego na gospodark wymienia si:

    Zwizek pomidzy podatkami a wzrostem gospodarczym;

    Oddziaywanie sektora publicznego na rozmiary inwestycji;

    Konsekwencje deficytu budetowego dla gospodarki;

    Wpyw sektora publicznego na rynek kapitaowy;

    Oddziaywanie sektora publicznego na rozmiary agregatowego popytu;

    Wpyw sektora publicznego na gospodark

    Opracowanie: dr Tomasz Skica 6

  • 2015-03-18

    4

    Podatki a wzrost gospodarczy

    Podatki a realizacja zada publicznych

    podatki mog mie charakter lokalny, bd centralny a ich funkcjonowanie wie si

    z realizacj zada publicznych odpowiednio spoecznoci lokalnych oraz ogu spoeczestwa;

    Podatki a pokrycie obcie publicznych

    uznanie, e nadrzdnym celem podatku jest pokrycie obcie publicznych pociga za sob

    nastpujce tezy:

    1) podatek powinien suy pokrywaniu obcie publicznych (jest to cel finansowy),

    2) podatek powinien oprcz celu finansowego obejmowa rwnie cele gospodarcze i spoeczne,

    3) spord ogu celw podatku, pierwszestwo powinien mie cel finansowy;

    Wane!

    Pobieranie podatkw jest rwnoznaczne z pomniejszaniem dochodw wypracowanych przez

    osoby fizyczne i prawne, a co za tym idzie osabia motywacj do pracy;

    Opracowanie: dr Tomasz Skica 7

    Ujemne skutki wpywu opodatkowania na dugofalowy wzrost gospodarczy

    1. Wzrost podatku od dochodw z zatrudnienia oraz podatkw porednich powoduje zmniejszenie

    stopnia wykorzystania zasobu czynnika pracy

    Przykad: wzrost ciarw podatkowych powoduje wzrost minimalnej wysokoci wynagrodzenia przed

    opodatkowaniem (tzw. paca progowa), za ktre ludzie s skonni podj prac;

    2. Opodatkowanie moe ogranicza akumulacj kapitau na skutek bezporedniego zmniejszenia stopy

    zwrotu z inwestycji

    Przykad: Jeeli opodatkowanie doprowadzi do wzrostu kosztw pracy silniejszego od poprawy wydajnoci

    pracy, zmniejszy si udzia wynagrodzenia kapitau w produkcie, a w efekcie zdolno i skonno

    przedsibiorstw do inwestowania;

    3. Niektre rozwizania podatkowe mog hamowa wzrost zasobu kapitau ludzkiego takim

    rozwizaniem jest podatek od dochodw z pracy, w szczeglnoci podatek progresywny

    Przykad: Dochody pracownikw o wyszych kwalifikacjach s wysze (osoby lepiej przygotowane do

    zawodu potrafi wicej i lepiej wyprodukowa za co s wyej wynagradzane);

    progresywny podatek dochodowy jest podatkiem od produktywnoci im wysze posiada si kwalifikacje

    i uzyskuje dochd, tym wiksza jego cz nie tylko absolutnie, ale i wzgldnie jest odbierana przez pastwo

    8

  • 2015-03-18

    5

    Ujemne skutki wpywu opodatkowania na dugofalowy wzrost gospodarczy

    Opracowanie: dr Tomasz Skica 9

    4. Podatki mog redukowa efektywno wykorzystania czynnikw wytwrczych Przykad: Dzieje si tak w szczeglnoci wtedy, gdy do systemu podatkowego wprowadza si ulgi dla

    niektrych rodzajw dziaalnoci;

    wtedy o alokacji czynnikw wytwrczych nie decyduje opacalno poszczeglnych przedsiwzi, ale to wedug

    jakiej stawki s opodatkowane wytwarzane dobra (lub dochody uzyskiwane z ich sprzeday);

    Zapamitaj!

    Opodatkowanie prowadzioby do spadku efektywnoci wykorzystania czynnikw wytwrczych, nawet gdyby

    kady rodzaj dziaalnoci gospodarczej by formalnie opodatkowany t sam stawk:

    1) Po pierwsze wysokie podatki skaniaj cz podmiotw do uchylania si od ich pacenia;

    2) Po drugie wykrycie przez aparat skarbowy naduy podatkowych czsto koczy si likwidacj

    podmiotu, ktry si ich dopuci i zmarnowaniem jego zasobw;

    Skonno do inwestowania w przekroju sektorw

    porwnanie sektorw publicznego i prywatnego uwydatnia fakt, e skonno do inwestowania

    w sektorze prywatnym jest zdecydowanie wysza anieli w sektorze publicznym;

    Jeeli doda do tego przejmowanie przez jednostki sektora publicznego (za porednictwem systemu

    podatkowego) czci dochodw osb fizycznych i prawnych

    otrzymujemy:

    zwikszenie popytu konsumpcyjnego ()

    przy jednoczesnym ograniczeniu () popytu inwestycyjnego

    Negatywne skutki przejmowania czci dochodw sektora prywatnego

    1) Zwikszenie udziau konsumpcji kosztem inwestycji powoduje obnienie moliwoci wzrostu

    gospodarczego w przyszoci;

    2) Wzrost popytu konsumpcyjnego tworzy tzw. presj inflacyjn tzn. sprzyja wzrostowi cen;

    Sektor publiczny a rozmiary inwestycji

    Opracowanie: dr Tomasz Skica 10

  • 2015-03-18

    6

    Konsekwencje deficytu budetowego dla gospodarki

    Deficyt finansw publicznych ujcie wskie

    deficyt w finansach publicznych hamuje dugofalowy rozwj dlatego, e najczciej oznacza

    zwikszenie ciarw podatkowych w przyszoci;

    Deficyt finansw publicznych ujcie szerokie

    oddziaywanie deficytu budetowego na wzrost gospodarki w dugim okresie, na zdecydowanie

    szerszy wymiar:

    1. Wzrost deficytu budetowego powoduje ograniczenie akumulacji kapitau;

    2. Zwikszenie deficytu w finansach publicznych moe obnia wielko i efektywno inwestycji;

    3. Deficyt, ograniczajc akumulacj kapitau, moe jednoczenie redukowa zatrudnienie;

    4. Deficyt moe doprowadzi do zaamania gospodarki, jeeli w por nie zostanie zatrzymane

    narastanie dugu publicznego ;

    Opracowanie: dr Tomasz Skica 11

    Konsekwencje deficytu budetowego dla gospodarki